Demonstratie boerkaverbod

Slechts een handvol nikabdraagsters protesteert tegen boerkaverbod – en dat onderstreept precies hun gelijk

Ze passen allemaal onder één boom, de nikabdraagsters die vrijdag demonstreren tegen het boerkaverbod. En dat onderstreept hun gelijk: het zijn er zo weinig, hoe erg is dat nou?

Activist Sylvana Simons vrijdag bij de demonstratie tegen het boerkaverbod. ‘Zet ‘m op Sylvie’, roept een man spottend. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

‘Ik vind het eigenlijk wel sneu voor die vrouwen hier’, zegt de agente. Ze staat oog in oog met een man met een sjaal voor zijn gezicht. Een man zo groot als een olifant en aan zijn pofbroek te zien een moslim. Met die sjaal ziet hij eruit als een would-be terrorist, en dat is inderdaad precies wat ‘die vrouwen’ vandaag niet willen.

De agente heeft gelijk. De dag is op één ding gericht: de wereld, of ten minste Den Haag, uitleggen dat achter de gezichtsbedekking geen radicalisme, geen terreur en geen achterlijkheid schuilgaan, maar juist het tegenovergestelde.

Op de Koekamp in Den Haag staat een brede boom met een zware schaduw. Daar passen ze allemaal onder. Een stuk of dertig zijn het er: eenvijfde van alle nikabdraagsters van heel Nederland. De andere honderdtwintig hadden er makkelijk bij gekund, en dan nog zou er plek zijn geweest voor de fotografen om erbij te staan en hun foto’s te maken. Foto’s van vrouwen zonder gezicht, maar met ogen die er niet om liegen.

Zeldzaam

Vandaag is de dag waarop de nikabdraagsters naar buiten komen, een podium voor het homomonument bij de Koekamp in Den Haag betreden en opkomen voor het recht om hun gezicht te verhullen. Dat recht is ze ontnomen toen de Eerste Kamer op 26 juni 2018 het wetsvoorstel goedkeurde dat de bedekking van het gezicht verbiedt in het onderwijs, openbaar vervoer, de overheidsgebouwen en zorg. Ruim een week geleden is de wet van kracht geworden, en nu zijn ze met een paar honderd sympathisanten hierheen gekomen om te protesteren.

De aanwezigheid van zoveel nikabs onder een boom is in Nederland zo zeldzaam dat de fotografen er niet genoeg van kunnen krijgen. En eigenlijk onderstreept dat alleen maar het gelijk van de demonstranten. Ze zijn met zo weinig, dus wat is het probleem?

Het probleem draagt een hoedje en zit in een driewielige invalidenwagen het tafereel van commentaar te voorzien. ‘Ik hoop dat nu de bliksem in die boom slaat. Ik geloof niet in God, maar nu wel. Ik ben in staat om te bidden.’ 

Hij noemt de nikabdraagsters in hun lange wijde jurken ‘parasollen’, roept spottend ‘zet ’m op Sylvie!’ als Sylvana Simons zich blootshoofds tussen de nikabs waagt, en begint aan een litanie die in een verkiezingsprogramma niet zou misstaan: ‘Dat ze ons onze winkels teruggeven, onze slager, de bakker, de kapper. We hebben niks meer in de buurten. Ze dwingen ons onze boodschappen bij Appie Hein te doen.’

Demonstratie tegen Boerkaverbod. Foto : Guus Dubbelman / de Volkskrant Beeld de Volkskrant

Haat

Haat, dat is hier het probleem. Haat die er vroeger nooit was, maar die er vanaf 2005 steeds dieper is ingewreven. In dat jaar probeerde Geert Wilders voor het eerst een ‘boerkaverbod’ ingevoerd te krijgen. ‘Nu moeten we toegeven dat Wilders heeft gewonnen’, zegt Tom Zwart, hoogleraar en gastspreker op het kleine podium. Het ‘boerkaverbod’ is weliswaar verdund en afgezwakt , maar die nuances zijn aan niemand hier besteed.

Eerste spreekster van de dag is ­Esther. Haar ogen zijn blauwgroen met een toefje bruin, de rest is bedekt met de nikab. Zij komt uit Born, in Limburg, uit christelijke ouders die zoals zoveel Nederlanders niets meer deden aan hun geloof. Maar Esther was nieuwsgierig, verdiepte zich in de boeken en stortte zich op het internet. Het christendom gaf haar alleen maar meer vragen, zegt zij, en uiteindelijk was het de islam die haar antwoorden gaf. Op haar zeventiende werd ze moslima, eerst nog aarzelend, toen met een hoofddoek, en later, toen ze studeerde, met de nikab. Die draagt ze omdat ze dat wil en om geen andere reden, zegt ze.

‘Mijn nikab is geen statement, het is mijn puur persoonlijke religieuze uiting, een teken van mijn aanbidding van mijn Heer. Ze zeggen dat we provoceren. Daar is echt totaal geen sprake van. Ik ken niemand die een nikab draagt om anderen te provoceren. Waarom zou iemand dat doen?’ Het was al geen makkelijke keuze, maar door de nieuwe wet wordt zij ook nog eens ‘gedemoniseerd en gecriminaliseerd’.

Bierbuik en bivakmuts 

Aan de zijkant kijkt Ed de Hollander, voorman van Pegida toe, omringd door een paar liefhebbers van zijn anti-islamretoriek. Ze hangen aan zijn lippen en hij geniet. ‘Er zitten natuurlijk andere dingen achter’, zegt hij, ‘ik weet niet welke dingen, maar...’

Haat en paranoia gaan altijd hand in hand. Spandoekjes met: ‘geertje blijf van mijn kleertje’ of: ‘afdoen? vergeet het maar’ zullen Pegida en de man in de scootmobiel nooit overtuigen.

De moslimman met de sjaal voor zijn gezicht kijkt door een spleet in zijn sjaal naar de agent. Even verderop staat een in Arabisch wit geklede sidekick van half zijn formaat, die ineens ook zijn palestinasjaal over zijn neus heeft getrokken. Zij sterken alleen maar de invalide Hagenees in zijn heilige overtuiging.

Terwijl de agente zich bekommert om de twee, wordt een andere man door de politie van het terrein weggekeken. Met een bierbuik en korte broek waaronder je zijn getatoeëerde benen kunt zien, en op zijn hoofd een bivakmuts. Een paar verslaggevers haasten zich achter hem aan, bang om iets te missen. Hij hoort bij het andere kamp, maar in wezen verschillen de drie mannen nauwelijks van elkaar. Zij zijn voor de nikab, tegen de nikab, maar hebben met de nikabdraagsters niets gemeen. En om hen ging het vandaag toch.

Lees ook: Waarom het nieuwe boerkaverbod ongemak en praktische bezwaren oproept

Aan de invoering van het zogenoemde boerkaverbod ging een discussie van 16 jaar vooraf. En nog steeds is niet duidelijk of, hoe en door wie de wet zal worden gehandhaafd. Door niemand, denkt de een. Door de burger, vreest de ander.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden