Slechtnieuwsgesprek

Soms lees je iets waarvan je al heel lang wist dat het moest bestaan. Iets waar je jezelf een beetje in herkent....

Herman Koch

Zo stond onder de kop 'KLM gaat toenemende agressie passagiers aanpakken' in de Volkskrant van gisteren te lezen: 'Op lange vluchten vervelen veel passagiers zich, waardoor zij flink beginnen te drinken.' Sommige open deuren worden steeds weer opnieuw ingetrapt – maar herkenbaar blijft het wel. En ook dat drank meer kapot dan heel maakt, wisten wij al langer dan vandaag. Op een hoogte van dertienduizend voet kan er minder kapot dan op de begane grond, en daarom richt net overmatig drankgebruik zich in de eerste plaats tegen de stewards en stewardessen. Om aan die agressie het hoofd te bieden krijgt het KLM- personeel een zogenaamde anti-agressie training. Die omvat onder meer het voeren van 'slechtnieuwsgesprekken' met beschonken passagiers. Als voorbeeld van wat wij ons bij zo'n 'slechtnieuwsgesprek' moeten voorstellen wordt in het artikel de volgende zin geciteerd: 'U krijgt niets meer te drinken. '

Afgezien van 'Wij vallen in zee' is 'U krijgt niets meer te drinken' ongeveer het slechtste nieuws dat je p dergelijke hoogten en met nog zeven uur vliegen voor de boeg te horen kunt krijgen. Toch vond ik het jammer dat nergens was te lezen hoe het slechtnieuwsgesprek werd voortgezet. Met alleen 'U krijgt niets meer te drinken' heb je immers nog geen gesprek.

Onwillekeurig voerden mijn gedachten mij dan ook terug naar het eerste slechtnieuwsgesprek uit onze moderne jaartelling. Het was 33 na Christus. De Verlosser zat in een celletje van amper vier bij vier onder het Romeinse consulaat in Jeruzalem. De sleutel van de celdeur kraakte in het slot, en in de deuropening verscheen de gestalte van een man in wie de oplettende lezer onmiddellijk de Heilige Jodocus zal herkennen. De Heilige draaide er niet om heen en viel met de deur in huis.

'Slecht nieuws', zei hij.

De Verlosser tuurde zuur naar zijn eigen sandalen en nam niet de moeite om de Heilige aan te kijken.

'They don't buy it', vervolgde deze. 'De Romeinen, bedoel ik. Dat het je er alleen maar om te doen was om de mensen langs geestelijke weg van hun kwalen te genezen. Achteraf gezien had je er misschien beter aan gedaan om ze gewoon naar een Romeinse arts door te verwijzen. De familie overweegt een klacht in te dienen. Dan hang je, Jezus.'

De Verlosser kon zich niet herinneren dat hij zich ooit zo down had gevoeld. War hij tegenop zag was niet eens zozeer de naderende kruisiging, maar vooral de daarna geplande Hemelvaart. Dat laatste was een ideetje van de twaalf apostelen. 'Je moet iets spectaculairs doen', had Johannes tijdens dat Laatste Fatale Etentje gezegd. 'Iets wat bij de mensen blijft hangen. Anders zijn ze je morgen weer vergeten, en kan ons hele Evangelie overmorgen door de shredder.'

Maar in 33 na Christus was hooguit de vertrektijden bekend. Bij een Hemelvaart ging je weliswaar de lucht in, maar men werkte nog niet met vluchtnummers. Over de aankomsttijden verkeerde men doorgaans in het ongewisse. De grootste angst van de Verlosser was dat hij zich tijdens de lange vlucht zou vervelen, waardoor hij opnieuw in oude gewoonten zou vervallen.

Tweeduizend jaar later heeft dit verhaal nog altijd niets aan actualiteit of herkenbaarheid ingeboet. Ook al vlieg ik zelf nooit. Dat doet een net iets te vlotte, een net iets te luid sprekende, afsplitsing van mezelf.

Die afsplitsing maakt zijn stoelriemen vast. Het laatste wat in zijn hoofd opkomt is agressie jegens het cabine-personeel. Aan hem zullen ze geen kind hebben tijdens de hele vlucht. Wel heeft de afsplitsing al voor het opstijgen een droge mond. Als hij de blik in zijn eigen oen zou kunnen zien, zou hij die zelf omschrijven als 'licht waanzinnig'.

Ook voor de afsplitsing bestaat het slechtnieuwsgesprek slechts uit één zin. Na een kort mechanisch 'dingdong' komt deze uit de luidspreker boven zijn hoofd: 'Dames en heren, dit was het signaal uit de cockpit dat wij gereed zijn voor de start.'

Tijdens de rest van de vlucht houdt hij zijn blik strak op het door het gangpad voorthobbelende karretje met slechte gewoonten gericht. Met een schuin oog houdt hij tegelijkertijd de zwarte doos in de gaten – en net zoals tijdens alle eerdere vluchten bidt hij ook nu weer dat het slechtnieuwsgesprek zich in elk geval niet in de cockpit zal afspelen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden