Slechte wiet ging naar IRT, coke 'verdween'

Containers met slechte marihuana werden bestemd voor confiscatie door het IRT, goede wiet en cocaïne werden het land binnen gesmokkeld....

Bedrog, corruptie en containers vol cocaïne: de balans van de bestrijding van de georganiseerde misdaad slaat diep door naar de onderwereld. Nog dieper dan tot nu toe werd aangenomen. De commissie-Kalsbeek presenteerde woensdag een nieuwe tussenstand in de voortdurende IRT-crisis.

Aan de lijst door politie en justitie doorgelaten drugs - vele tienduizenden kilo's cannabis en honderdduizenden xtc-pillen - werd 15 duizend kilo cocaïne toegevoegd. De commissie schrijft te zijn gestuit op 'documenten waaruit blijkt dat er sprake is (geweest) van parallel-importen cocaïne'.

Het Interregionaal Rechercheteam Noord-Holland/Utrecht liet begin jaren negentig door zijn eigen criminele infiltranten georganiseerde cannabis-transporten ongemoeid.

Zo hoopte het team zicht te krijgen op de veronderstelde grote bazen van de drugswereld, onder wie de onlangs vrijgesproken Etienne U.

De bende was echter op de hoogte van het IRT-plan doordat de informanten zich een dubbelrol hadden aangemeten. Namens de criminele organisatie regelden zij dat de politie drugstransporten liet passeren. Soms door te zeggen dat er nog veel grotere zendingen drugs op komst waren, soms door mee te delen dat zij persoonlijk gevaar liepen als bepaalde transporten werden gepakt.

Containers met slechte wiet werden door de bende bestemd voor confiscatie door het IRT, aldus Kalsbeek. Containers goede wiet en cocaïne, soms met hetzelfde transportnummer als de 'slechte' containers, werden ongehinderd binnengetrokken. De cocaïne - 15 duizend kilo, maar waarschijnlijk nog enkele duizenden kilo's meer - heeft een straatwaarde van 1,2 miljard gulden.

Een aantal corrupte medewerkers van politie en douane zou behulpzaam zijn geweest bij de profijtelijke parallel-import, die plaatsvond van 1991 tot 1994. De commissie sprak gisteren de vrees uit dat dezelfde corrupte overheidsdienaren nog steeds behulpzaam zijn bij de import van verdovende middelen.

Diverse opsporingsdiensten, waaronder zelfs de BVD, beschikken nog over waardevolle maar onbenutte informatie over de IRT-crisis, concludeert Kalsbeek met misnoegen. De parallel-importen zijn tot op heden echter niet onderzocht. Ook wordt een aantal corrupte ambtenaren ongemoeid gelaten. Zelfs een aantal liquidaties blijft buiten onderzoek.

Zeer kritisch is de commissie over een onderzoek van 'een lid van het Openbaar Ministerie dat een tiental gesprekken heeft gevoerd met een topcrimineel'. Bronnen binnen justitie bevestigen dat het gaat om de Amsterdamse magistraat F. Teeven, bekend van de Hakkelaar-zaak. Deze voert gesprekken met een van de veronderstelde leiders van het onderzochte drugskartel, Mient K.

Teeven opereert daarbij volgens Kalsbeek onder verantwoordelijkheid van een hoofdofficier van justitie, het college van procureurs-generaal en het ministerie van Justitie. Hij zou zich echter niets gelegen hebben laten liggen aan de richtlijn 'afspraken met criminelen' en de ethische code voor criminele inlichtingendiensten (CID's). Volgens een bron bij justitie heeft Teeven 'nog niets beloofd. Er is sprake van een intentieverklaring in een CID-traject. Dit betekent dat is gezegd: wij willen naar die crimineel luisteren, maar beloven nog niks.'

Het rapport van Kalsbeek maakt onder voormalige hoofdrolspelers heftige reacties los. Dat twee enquêtecommissies en de Rijksrecherche er niet in slaagden de waarheid over het IRT boven water te halen, stemt oud-onderzoeker H. Wierenga 'erg somber'. Wierenga, voorzitter van de eerste - omstreden - onderzoekscommissie naar de IRT-affaire: 'Als parlement, politie en justitie er niet doorkomen, dan blijft er weinig over. Dan kom je er nooit achter.'

Oud-hoofdcommissaris Nordholt van Amsterdam, betrokken bij de opheffing van het IRT, roept op tot 'een mega-onderzoek om deze beerput eindelijk leeg te pompen'. Nordholt: 'Ik zeg het op persoonlijke titel: dat is de absolute plicht van deze minister van Justitie.'

Oud-rechercheur K. Langendoen, een van de omstreden bedenkers van het uit de hand gelopen doorlaten van drugs, zegt 'met verbazing' te hebben kennisgenomen van het cocaïneverhaal. Zijn voormalige collega J. van Vondel, onlangs veroordeeld wegens meineed voor de commissie Van Traa: 'Dit zegt me he-le-maal niks.'

Langendoen, die nog zal worden berecht voor dezelfde verdenking: 'In mijn tijd is er geen gram harddrugs doorheengegaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden