nieuws

Slecht zicht, snijdende kou en sneeuwduinen: zondag voor het eerst sinds negen jaar code rood in heel Nederland

Het KNMI heeft voor zondag voor het hele land code rood uitgeroepen. Dit in verband met slecht zicht, snijdende kou en de kans op vorming van ‘verkeersbelemmerende’ sneeuwduinen. Ga niet meer de weg op, adviseert Rijkswaterstaat. Schiphol waarschuwt voor vertragingen.

Zo zag het er december 2010 uit in Amstelveen tijdens een sneeuwstorm. Beeld ANP
Zo zag het er december 2010 uit in Amstelveen tijdens een sneeuwstorm.Beeld ANP

Alle coronatest- en vaccinatielocaties van de GGD blijven morgen de gehele dag dicht vanwege het weeralarm. Voor de circa 40 duizend mensen die zondag getest of gevaccineerd zouden worden, moeten nieuwe prikafspraken worden gemaakt. Het gaat mogelijk niet lukken om al die mensen op tijd af te bellen, aldus de GGD.

Ook alle voetbalduels in de eredivisie die voor morgen gepland stonden zijn afgelast.

Het is de eerste keer sinds negen jaar dat het KNMI voor het hele land code rood uitroept. De laatste keer was op 13 februari 2012, toen vanwege ijzel en ijsregen. De kleurcode rood, het zwaarste weeralarm van het KNMI, staat voor een (naderende) weersituatie die zo veel schade, letsel en overlast kan veroorzaken ‘dat het maatschappij-ontwrichtend kan zijn’.

Door de stevige oostenwind is er sprake van een zogenoemde sneeuwjacht. Hierdoor kunnen er sneeuwduinen ontstaan die voor het verkeer gevaarlijke situaties opleveren. Bovendien is het zicht in de sneeuw slecht, mogelijk minder dan 500 meter, en is het voor het gevoel snijdend koud.

Het begint zaterdagavond rond 19 uur met sneeuwen, met uitzondering van het noorden. Dat blijft doorgaan tot zondag, zo is de verwachting van Weer.nl. De meeste sneeuw valt in het oosten, het rivierengebied en in de Achterhoek. Lokaal kan er een sneeuwlaag van 20 tot 30 centimeter ontstaan.

In 2017 viel voor het laatst zoveel sneeuw. In Hoog-Soeren op de Veluwe lag op 11 december een laag van 44 centimeter. Ook in 2010 en 2005 vielen er tientallen centimeters. Het record stamt nog steeds uit 1987. In januari van dat jaar viel er op Terschelling 80 centimeter.

De kans bestaat dat er een sneeuwstorm komt. Daar is sprake van als er bij sneeuwval temperaturen worden gemeten van -15 graden. In 2010 had Nederland voor het laatst met een sneeuwstorm te maken.

Door de grote hoeveelheid sneeuw die aanstaande is, worden veel problemen verwacht. Zo wordt iedereen opgeroepen niet de weg op te gaan.

Hoogwater

En dan is er ook nog het hoogwater. De Rijn bij Lobith bereikt dit weekeinde voorlopig de hoogste stand. Rijkswaterstaat denkt dat de rivier zaterdagavond op 14,45 meter boven NAP komt te staan. Waterschap Rivierenland verwacht de piek zondagmorgen en denkt dat die nog iets hoger dan 14,45 meter boven NAP uitvalt. De hoge waterstand in de grote rivieren houdt een paar dagen aan. Later volgende week kan er opnieuw een hoogwatergolf uit Zuid-Duitsland komen, aldus de waterbeheerders.

Ondergelopen uiterwaarden bij de Waalbandijk in Echteld. Beeld ANP
Ondergelopen uiterwaarden bij de Waalbandijk in Echteld.Beeld ANP

Het hoge water trekt veel kijkers, zoals op de Waalkade in Nijmegen. Daar kalfde zaterdagmorgen een klein deel van de oever voor de kade af door de druk van het rivierwater. De kade is licht verzakt. De gemeente heeft zandzakken geplaatst en het verzakte deel van de kade met extra hekken afgesloten. Vrijdag sloot Nijmegen de Waalkade al af voor verkeer, omdat het er te druk werd.

Waterschappen roepen op om auto’s niet in de bermen van dijken te parkeren. Daardoor beschadigt het gras, waardoor de dijk schade oploopt. Als het zoals verwacht hard gaat vriezen en sneeuwen, zijn de dijken bovendien erg glad, zo waarschuwen de schappen.

Boodschappen niet bezorgd

Albert Heijn, Jumbo en onlinesupermarkt Picnic annuleren alle onlinebestellingen van boodschappen die zondag zouden worden bezorgd. Wegens de verwachte hevige sneeuwval is het te gevaarlijk voor bezorgers om de weg op te gaan.

‘We hebben heel goed naar de situatie gekeken, maar het is onverantwoord om de weg op te gaan’, zegt een woordvoerster. ‘Het is een extreme maatregel die we niet graag nemen.’ Het is voor Albert Heijn niet mogelijk om zelf het tijdstip van bezorging te verzetten. Wel kunnen klanten een andere dag kiezen voor hun bestelling. Jumbo noemt de situatie bijzonder vervelend voor klanten, maar stelt de veiligheid van medewerkers voorop.

‘Wij hebben exact dezelfde beslissing genomen’, zegt medeoprichter Michiel Muller van Picnic. Normaal levert het bezorgingsbedrijf op zondagen tienduizenden bestelde boodschappen af. Picnic heeft alle medewerkers die zondag naar werk hadden gemoeten opgedragen thuis te blijven.

Muller rekent er vooralsnog op dat de bezorging maandag wel kan doorgaan. ‘Maar we moeten zondagavond lokaal kijken bij de distributiecentra, waar mogelijke sneeuwhopen voor problemen kunnen zorgen.’ Jumbo meldt van dag tot dag te bekijken of bezorgers van boodschappen weer de weg op kunnen.

Het is voor Albert Heijn en Jumbo niet mogelijk om zelf het tijdstip van bezorging te verzetten voor hun klanten. Wel kunnen die een andere dag kiezen voor hun bestelling. Dit levert bij sommige gebruikers van de bezorgdienst van Albert Heijn problemen op, omdat ze de melding krijgen dat alle bezorgmomenten de komende week zijn volgeboekt. De keten adviseert hun om het later nog eens te proberen, omdat geregeld nieuwe ‘bezorgblokken’ vrijkomen.

Albert Heijn en Jumbo verwachten vooralsnog dat de distributie aan supermarktfilialen zondag wel kan doorgaan, maar houden wel in de gaten of dit nog verantwoord is voor werknemers en leveranciers. De ketens bevoorraden hun winkels zaterdag extra om eventuele tekorten zo veel mogelijk te voorkomen. Op de sociale media verschenen zaterdag foto’s van lege schappen.

Schiphol

Schiphol waarschuwt reizigers voor mogelijke vertragingen van vluchten op zondag als gevolg van de aangekondigde sneeuwbuien. Of er ook vluchten worden geannuleerd, kon een woordvoerster van de luchthaven niet aangeven.

‘We zijn ons druk aan het voorbereiden op de voorspelde sneeuw. Het is nog niet duidelijk wat de impact zal zijn op vluchten’, liet de zegsvrouw weten.

Een ploeg sneeuwruimers van Schiphol staat al klaar. Het gaat om medewerkers van de luchthaven die getraind zijn voor het opruimen van sneeuw. Met trucks met sneeuwschuiven en het sproeien van antivriesvloeistof zullen ze proberen de start- en landingsbanen sneeuwvrij te houden.

Lees ook:

Lang voordat ons land van een dik pak sneeuw wordt voorzien, begint de voorpret al. Waarom verheugen we ons zo op de ‘klassieke winter’? Er gaat iets geruststellends van uit, vermoedt Sander van Walsum.

Het komt, het komt. Eerst sneeuw en dan misschien wel een pak ijs. De oorzaak voert terug naar de jaarwisseling, weten klimaatexperts haarfijn. ‘Ik had het Friese waterschap nu wel geadviseerd om de sluizen dicht te zetten.’

Het water in de rivieren bereikt waarschijnlijk dit weekeinde zijn hoogste punt. Rijkswaterstaat en de gemeenten nemen maatregelen. Kuddebeheerder Tanja de Bode brengt vee uit de uiterwaarden bij Poederoijen naar hoger gelegen gebieden. ‘We kunnen ze pas verplaatsen als het water echt dichtbij komt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden