Slecht drempels voor vmbo'er

'Het vmbo-t bereidt voor op het havo.' Deze wetstekst lijkt vaak vergeten te worden: scholen blokkeren de aansluiting tussen vmbo en havo door het stellen van soms bizar hoge aanvullende eisen.

In Nederland kennen we een vroeg selectiemoment, 12 jaar, en te veel scholieren komen in het verkeerde 'onderwijshokje' terecht. Het domste wat je dan kunt doen is deze hokjes dichttimmeren. Bovendien zijn er veel scholieren die door willen leren. Van Bijsterveldt heeft zelf ook gestapeld en is van het vmbo via het havo minister geworden.


Het is goed om te zien dat er nu eindelijk een breed debat op gang komt. Van Bijsterveldt heeft een half jaar geleden nog toegezegd de overstap te verbeteren en hierover afspraken te maken met de VO-raad. Die sectororganisatie heeft met het LAKS en de ouderorganisaties afgesproken een eind te willen maken aan de aanvullende eisen.


Vreemd genoeg antwoordde Van Bijsterveldt op diverse Kamervragen vorige week dat zij voor aanvullende eisen is. Ook de VO-raad stelt inmiddels dat 'aanvullende eisen in het belang van de scholier zijn'. Klinkklare onzin: volgens onderzoek van de overheid zijn er 1.100 vmbo'ers die geremd worden door aanvullende eisen.


Misschien komt deze terugstap doordat een makkelijke overstap het vmbo niet goed uitkomt. Immers: die onderwijssector kampt met een slecht imago en begint leeg te lopen, en om dan de poorten van het havo open te stellen is niet in het belang van de minister. Toch zou dit moeten gebeuren: iedere scholier die wil doorleren moet die mogelijkheid krijgen.


Schoolbesturen zijn ook niet gelukkig met het afschaffen van de aanvullende eisen. In Nederland hechten we veel waarde aan cijfers en scholen worden dus afgerekend op hun slagingspercentages. Instromende vmbo'ers zijn een 'risicogroep': het slagingspercentage kan door die groep kelderen.


Het is wel van belang de overstap tussen de niveaus zo goed mogelijk te begeleiden. Een toekomst op het havo is immers niet voor iedere vmbo'er verstandig. Dit moet persoonlijk tussen school, leerling en ouders worden afgestemd, en niet door bindende en soms strenge aanvullende eisen. Daarna moet de school haar verantwoordelijkheid nemen en de toekomstige havisten goed voorbereiden op de komende cultuurverandering.


Dat scholen eisen stellen aan scholieren die op hun 12de de school binnen komen, is te begrijpen. Dat je vmbo-diploma soms niet genoeg blijkt om in de vierde klas van het havo in te stromen, echter niet. Bovendien zij de aanvullende eisen voor veel scholieren erg onduidelijk omdat er veel variatie is en ze vaak veranderen. Scholieren hebben in de huidige situatie soms dus al problemen om te voldoen aan de eisen.


Het vmbo-diploma moet gewoon weer een toegangskaartje worden voor het havo. Op deze manier kan ieder talent ontwikkeld worden. Het is te hopen dat na de schoolbesturen, VO-raad en minister, het parlement de deur nu eens niet angstvallig dichthoudt en ambitie werkelijk wil stimuleren.


Steven de Jong



Voorzitter Steven de Jong van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) verzet zich tegen de groeiende praktijk dat van vmbo-t naar havo overstappende scholieren aanvullende eisen voorgeschoteld krijgen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden