Slappeterp vreest zoutboringen

SLAPPETERP -De bewoners van Slappeterp en Schingen (iets ten westen van Leeuwarden) houden hun hart vast. Even verderop, in de wingebieden Barradeel en Barradeel II, boort Frisia Zout naar zout. En, zeggen de dorpsbewoners: de bodem daalt, huizen verzakken en krijgen scheuren in de muren. De grond verzilt. Dat de bodem zou zakken, was wel voorspeld, maar niet dat dat zo snel zou gaan. Nu Frisia de zoutboringen wil uitbreiden richting Slappeterp, zien de dorpelingen de bui hangen.


Natuurlijk, er is een herstelplan. 'Maar er is nog geen enkele schop de grond in gegaan', zegt Watze Fokkema, secretaris van dorpsbelang. 'Er is nog niks hersteld. En mensen die schade melden, krijgen doodleuk te horen dat die scheur in de muur niet door de zoutwinning komt.'


Frisia wil nu de activiteiten uitbreiden. Tweederde van het nieuw te winnen zout zal onder de Waddenzee vandaan worden gehaald. Eenderde moet op land worden gewonnen. Bij Slappeterp dus.


Waarom eigenlijk niet alle zout onder zee winnen, als dat zo milieuvriendelijk is? Gauke Kuiken, voorzitter van dorpsbelang: 'Het is nog nooit gebeurd en vereist technische hoogstandjes. Ze willen hun risico beperken. Maar je bedrijfsrisico afwenden op onschuldige burgers, dat kan toch niet zomaar?'


Watze Fokkema is helder. 'Wij willen een nulmeting. Bij de Noord-Zuidlijn hebben ze er de mond vol van, hier horen we er niks over. Frisia wil alleen steekproefsgewijs plekken volgen. Op zo'n manier kun je natuurlijk heel goed de uitkomsten sturen.'


Volgens Kuiken en Fokkema bagatelliseert Frisia Zout de gevolgen. 'Ze zeggen dat er amper gevolgen zijn. En als die er zijn, kunnen ze worden verholpen. Maar er gebeurt niets. En trouwens: we zien gewoon hoe slecht het gaat in de andere wingebieden.'


Overigens zijn de gemeenten Harlingen, Franekeradeel, het Bildt en Menaldumadeel, én Gedeputeerde Staten van Friesland, tegen winning op land, omdat ze de nadelen - ook financieel gezien - fors groter achten dan de voordelen.


Volgens Laurens Mulder, mededirecteur van Frisia Zout, is er geen sprake van manipulatie van de steekproeven. 'Ook organisaties als de TCBB, de Technische Commissie Bodembeweging, controleren de onderzoeken. Bovendien: stel dat het zou uitkomen, dan kan dat onderzoeksbureau het verder wel schudden.'


Hij geeft toe dat er nog niets is hersteld. 'We kunnen het grondwaterpeil aanpassen aan de bodemdaling, om vernatting tegen te gaan. We hebben met het waterschap de afspraak dat herstelmaatregelen binnen de 10 centimeter niet nodig zijn. En die 10 centimeter hebben we nog niet bereikt. Overigens: vernatting veroorzaakt geen schade aan huizen. Dus als er schade is, moet je denken aan inkomstenderving omdat een boer later zijn land op kan.'


Over de nulmeting: Barradeel 2 werd voor de zoutwinning gemonitord. Conclusie: de schadegevallen aan woningen namen toe, zowel binnen als buiten de zoutwinningsgebieden. 'Je zag meer schade na strenge winters en droge zomers. Zou die ook zijn ontstaan zonder zoutwinning? Om dat te onderzoeken, moeten we een paar jaar meten. In Slappeterp willen we een vergelijkbaar onderzoek doen.'


Boren onder zee is de milieuvriendelijkste manier, zegt Mulder, maar vereist technische hoogstandjes. 'Juist omdat het nog nooit eerder is gedaan, moeten we iets achter de hand hebben voor als het misgaat. Ik begrijp de zorgen van de bewoners, maar we schatten in dat de risico's zeer beperkt zijn. Als we ze hoger inschatten, zouden we het niet doen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden