Slag

De Torteltuin uit Pluk van de Petteflet bestaat nog. Hij ligt in het Noord-Hollandse Zwaagdijk-West. Het jonge VPRO-programma De slag om Nederland verbeeldde er maandagavond 'de nachtmerrie van elke burger': je woont in het idyllische groen, en dan ineens moet er van de overheid een snelweg doorheen. Een fly-over voor het verkeer over de hoofdweg, oftewel: 'een schitterend netwerk van afritten en rotondes', zoals de cynische ondertoon in de commentaarstem van Andrea van Pol het verwoordde.


De provincie hield - zoals dat hoort - een inspraakprocedure. Er kwam een 'klankbordgroep', waarin bezorgde bewoners mochten overleggen met het projectbureau. Het bleek weer eens een wassen neus.


Een inwoonster: 'Er werd daar niet overlegd, maar we werden geschoffeerd. Er werd gezegd dat het allemaal niet kon wat wij wilden.' Wat de bewoners wilden: geen rotonde, maar een 'ovatonde', een ovale rotonde in de lucht, die minder uitlaatgassen genereert en minder ruimte zou kosten. Kon niet, mocht niet.


Het bekende verhaal, beaamde 'inspraakdeskundige' Madelinde Winnubst: 'Overheden gebruiken klankbordgroepen zelden om burgers mee te laten denken, maar enkel om ze te laten uitrazen.'


De argumenten van de provincie bleken niet te kloppen, er waren vergissingen gemaakt en verkeerde aannames gebruikt. Tot overmaat van ramp bleek het ingenieursbureau dat de bewoners aan het alternatieve plan had geholpen later een 'raamwerkovereenkomst' te hebben gesloten met de provincie. Dat garandeert nieuwe opdrachten, maar als gevolg daarvan verbrak het bureau de samenwerking met de burgers.


Een gebruikelijke gang van zaken, noemde de deskundige Winnubst dit. De klankbordgroepen bestaan 'vaak voor de vorm, voor de wet, maar om nou te zeggen dat burgers invloed hebben? Die is miniem.'


Het was een ontnuchterend beeld dat DSON schetste. Niet nieuw: Zembla grossiert in soortgelijke kwesties. Hoewel DSON vorige week een zwaardere zaak had rond een Heerlense school die ondanks enorme leegstand voor miljoenen nieuwbouw plande, zijn in DSON de toon en vorm lichter. Logisch: twee van de drie makers (Teun van de Keuken en Roland Duong) zijn afkomstig van Keuringsdienst van Waarde, ooit bezorgers van het vermakelijke nieuws dat er in cornflakes gemalen kinderfietsjes zouden zijn verwerkt.


Tips van de redactie: ga nooit in een klankbordgroep. Wees er vroeg bij, regel een eigen expert, schakel de media en lokale politici in en kijk of er toevallig een zwaar beschermde rugstreeppad in de buurt huist die de hele procedure kan dwarsbomen.


De speelsheid school maandag ook in een beeldcitaat ontleend aan EO's Het familiediner. Teun van de Keuken wachtte als een echte Bert van Leeuwen met een paar bewoners op een auto waarin gedeputeerde Elisabeth Post moest zitten. De achterbank van de auto bleek bij aankomst leeg. Einde verhaal.


Hoe treurig de zaak ook: het was een wel erg magere poging tot wederhoor. Eerder had Van de Keuken weliswaar een interviewtje gehad met Post, wier indrukwekkend zwetende oogleden het gesprek een ongemakkelijk karakter gaven. Post had weliswaar beloofd de bewoners te ontmoeten, maar naar de reden van haar afwezigheid bleef het nu gissen. Misschien had ze wel een geldige reden? Jammer. Het kan nooit de bedoeling van de makers zijn geweest dat ze die slag publicitair nog gaat winnen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden