Slag om de kiezer houdt niet meer op

De campagne voor de Europese verkiezingen (4 juni) komt op stoom. Voor de meeste politieke partijen is het slechts één etappe in de permanente campagne die ze tegenwoordig voeren....

Van onze verslaggever Bart Dirks

DEN HAAG ‘Sorry dat ik te laat ben’, zegt Michael Sijbom. ‘Ik moest met een auto naar de wasstraat en die afleveren bij de stickerboer.’ Waarmee maar is gezegd dat de campagneleider van het CDA niet te beroerd is voor alledaagse klussen. De ‘Wimmobiel’, de auto waarmee lijsttrekker Wim van de Camp door het land toert, moest nog worden beplakt met foto’s en slogans.

Sijbom is tot en met 4 juni razend druk met de Europese verkiezingen. Wie meent dat hij het daarna rustig heeft tot aan de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010, vergist zich. Hij leidt het ‘permanente campagneteam’ van de christen-democraten.

‘Het gaat om het continu monitoren van je communicatie, het formuleren van je boodschap en de training van actieve leden. Met de inhoud zit het wel goed in onze partij, maar we willen permanent werken aan onze zichtbaarheid. Onze mensen in het land zijn goed in het uitdragen van het CDA-verhaal in gemeenteraden en provinciale staten. Maar de partij alledaags zichtbaar maken, is een ander verhaal. Daar zijn ze bij de SP meester in.’

Dat heeft er volgens SP-partijsecretaris Hans van Heijningen ‘alles mee te maken’ dat de SP naast ‘verkiezingspartij’ vooral ‘actiepartij’ is. ‘Onze werkwijze levert een voorsprong op. Wij hoeven niet eens in de zoveel jaar een kunstje te doen. Het is bij verkiezingen alleen een kwestie van intensiveren.’

De SP kan altijd een beroep doen op drie- tot vierduizend kaderleden die zich dagelijks of wekelijks voor de partij inzetten. Zoals de afgelopen weken met de acties tegen de verkoop van Essent in Noord-Brabant. ‘Een schoolvoorbeeld van geslaagd actievoeren’, blikt Van Heijningen terug. In verkiezingstijd loopt het aantal actieve leden op tot tienduizend mensen ‘of het dubbele’, zegt de partijsecretaris. ‘Wij zijn in staat heel veel mensen op de been te brengen.’

Het animo om te folderen en actie te voeren is bij de achterban van de VVD minder groot. Maar dat is niet de eerste zorg van het liberale permanente campagneteam, nu een jaar operationeel. ‘Toen Ivo Opstelten in maart 2008 onze partijvoorzitter werd, heeft het hoofdbestuur eerste prioriteit gemaakt van een professionele, permanente campagne’, legt Boudewijn Revis uit.

Hij is sindsdien campagnemanager – een nieuwe functie in het Thorbeckehuis, het VVD-partijbureau.

‘Waar het ons om gaat, is dat je niet voor een verkiezing hóp een reclamebureautje in de arm neemt, een opinieonderzoekje laat doen en na afloop alles in de kast gooit, maar voortdurend het merk VVD inhoud geeft.’

Afgelopen week werd volgens Revis ‘het eerste voorzichtige stapje’ in die richting gezet, met de aftrap van ‘Nederland Opnieuw’. Met die campagne willen de liberalen hun visie uitdragen. Dat gebeurt met slogans als ‘voortaan voor iedereen die straf verdient: straf’.

Revis: ‘We profileren ons prikkelend. Daar wordt een paar mensen blij van en een paar mensen boos. Nederland Opnieuw loopt tot half mei, dan voeren we volop campagne voor het Europese Parlement. Na 4 juni gaat Nederland Opnieuw weer verder.’

De VVD en het CDA laten voor het permanent positioneren van hun merk uitgebreid opinieonderzoek doen.

Revis: ‘We willen niet zozeer weten op wie mensen stemmen om daarna te denken: help, onze kiezers lopen weg naar D66, TON, CDA of PVV. Dat is bedreigend. Maar het is juist bevrijdend om te vragen wat mensen bezighoudt, welke opvattingen ze hebben en want ze van onze standpunten vinden. Dan zie je de winstkansen. Dat is trouwens iets heel anders dan je oren laten hangen naar wat de gemiddelde Nederlander denkt en vindt, zoals Rita Verdonk doet met haar Wikipedia-forum op internet.’

Ook het CDA laat volgens campagneleider Sijbom steeds geavanceerder publieksonderzoek doen, tot op postcodeniveau. ‘We willen zo greep krijgen op maatschappelijke trends, achterhalen wat onze kernkiezer denkt en vindt. Niet om het CDA van mening te laten veranderen, maar om te leren hoe we onze boodschap het beste voor het voetlicht brengen.’

De SP laat bij haar permanente campagne het ‘gepoll’ achterwege. Van Heijningen: ‘We bestuderen goed wat er aan openbare publieksonderzoeken en peilingen voorbij komt. Maar we hebben geen aanvullende onderzoek nodig om onze eigen toon te vinden. Als je steeds onder de mensen komt, heb je dat niet nodig.’

De opmars van de permanente campagneteams in Den Haag is volgens Revis ‘misschien wel een modeterm of hype’. Toch dient het een doel, zegt de VVD’er: ‘Barack Obama begon feitelijk in 2004 al met zijn presidentscampagne en hij is nu al bezig met zijn herverkiezing.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden