Slag om Britse kiezer

Een jaar geleden leken Tony Blairs kansen op een derde ambtstermijn als premier van Groot-Brittannië buitengewoon klein. Hij had het land een impopulaire oorlog binnengevoerd onder verwijzing naar een acute dreiging die niet bleek te bestaan....

Maar Blair beschikt over een zeldzame politieke veerkracht. Weliswaar schittert zijn ster bij lange na niet meer zo fel als in de eerste jaren van zijn verblijf in Downing Street 10, maar hij heeft zich toch weer in een sterke uitgangspositie weten te manoeuvreren voor de parlementsverkiezingen waarvan de datum gisteren definitief is bepaald: ze worden gehouden op 5 mei.

De vaststelling van de verkiezingsdatum blijft trouwens een curieus fenomeen in de Britse democratie. Verkiezingen worden niet afgedwongen door de val van een regering, maar hebben plaats op een tijdstip dat de zittende premier goeddunkt, met dien verstande dat de parlementaire zittingstermijn van vijf jaar niet mag worden overschreden. Een toonbeeld van zuiverheid en transparantie kan dit gebruik niet worden genoemd, al moet worden erkend dat het een geregelde machtswisseling niet in de weg heeft gestaan.

Dat Blair als favoriet begint aan de (korte) verkiezingscampagne, zegt ook veel over de zwakte van de oppositionele Conservatieve partij. Tory-leider Michael Howard is onmiskenbaar een kundiger politicus dan de onaandoenlijke William Hague, die vier jaar geleden Blairs uitdager was. Maar, anders dan de Liberaal-Democraten, kan hij de Irak-kaart niet spelen, want de Conservatieven hebben de oorlog niet afgewezen. Ook op financieel-economisch terrein kan de partij niet bogen op heldere alternatieven voor het Labour-beleid. En wat misschien wel Howards grootste handicap is: rond de Tories hangt de geur van een vergrijsde politieke beweging, die haar glorietijd achter zich heeft.

In een vorig tijdperk had ook Labour daaronder te lijden, maar op dit punt plukt de partij thans de vruchten van Blairs expeditie naar 'New Labour'. De premier zelf, hoewel gehavend door misgrepen en glibberpartijen, wekt nog steeds een energieke indruk. Hoewel hij er vaak van is beticht dat hij regeert met de opiniepeilingen in de hand, heeft hij zich door zijn stugge volharding in de kwestie-Irak toch ook laten kennen als een man met een missie.

Die missie ziet er intussen iets minder somber uit dan een jaar geleden, en wellicht drukt Irak daardoor minder op de verkiezingen zodat de Labour-campagne zich kan concentreren op de goed draaiende Britse economie. De kunst is daarbij ook het controversiële woord Europa zoveel mogelijk te vermijden. Maar hier ligt tevens de grootste teleurstelling: dat Tony Blair er, in weerwil van zijn eigen overtuiging, niet in lijkt te slagen Groot-Brittannië een krachtiger partij te laten meeblazen in het Europese concert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden