Slag der Supervrouwen beheerst City

Het is de City's best gevolgde soap èn een cruciaal conflict. Het pensioenfonds van Unilever claimt een half miljard omdat vermogens-beheerder Merrill Lynch de beloofde rendementen niet heeft gerealiseerd....

Wie zegt dat vrouwen in het internationale zakenleven niet aan de top staan? Carol Galley (53), bijgenaamd het IJskonijn, was bij Merrill Lynch Vermogensbeheer zo belangrijk dat zij het beheer van één miljard pond aan Unilever-pensioengelden best aan een onervaren nieuwkomer kon delegeren.

Onderhandelingspartner Wendy Mayall (43) - hoofd beleggingen van het Britse pensioenfonds van Unilever - wilde in de City minstens even belangrijk worden gevonden. 'Hoe slaag jij erin zo'n goede pers te krijgen?', vroeg ze Galley in 1996 toen de beide vrouwen nog vriendinnen waren.

Nu zijn ze verbeten tegenstandsters in een rechtszaak die in de City al de Slag der Supervrouwen wordt genoemd. In het proces, dat zich in de afgelopen tijd voor het Hooggerechtshof in Londen heeft ontrold, zijn peperdure handtasjes en modieuze mantelpakjes inmiddels even belangrijke ingrediënten geworden als beleggingsstrategieën en risicomanagement. Inzet is een bedrag van 130 miljoen pond (bijna een half miljard gulden) dat het pensioenfonds van Unilever als compensatie voor gemist rendement eist van Merrill Lynch Vermogensbeheer. Volgens het pensioenfonds heeft de leiding van deze afdeling van de zakenbank het toezicht op de beleggingsportefeuille schromelijk verwaarloosd en zich daardoor schuldig gemaakt aan wanprestatie.

Het pensioenfonds van Unilever, waarin 110 duizend Britse werknemers vier miljard pond (15 miljard gulden) voor hun oude dag bijeen hebben gebracht, is een begeerde klant voor City-bankiers. Merrill Lynch Vermogensbeheer, toen nog Mercury Asset Management geheten, kreeg van Mayall in 1996 de lucratieve opdracht om één miljard van dit vermogen te beheren. Het hoofd beleggingen van het Unilever-pensioenfonds vertrouwde erop dat de vermaarde Galley zich hoogstpersoonlijk zou inzetten om een zo goed mogelijk rendement te realiseren.

Maar Galley besteedde het beheer uit aan een nieuwkomer: de twintiger Alistair Lennard, nu in de ogen van het Unilever pensioenfonds een wild card, een 'brokkenpiloot'. Hij maakte in de periode vanaf januari 1997 - een uitzonderlijk goed maar ook wisselvallig beleggingsjaar - slechts een rendement van 20,6 procent op het vermogen. Daarmee bleef hij niet alleen 10 procent onder het beursgemiddelde, maar zondigde hij ook tegen de afspraak dat het rendement op de portefeuille niet meer dan 3 procent onder de index zou mogen zitten.

'Mevrouw Galley kon niet uitleggen waarom de samenstelling van de beleggingsportefeuille zo verschilde van die waarmee onze doelstellingen zouden moeten worden bereikt', aldus Mayall.

Toen de underperformance in november 1997 op pijnlijke wijze het licht kwam, belandde de portefeuille in wat bij Merrill Lynch 'het hospitaal' werd genoemd. 'Wild card' Lennard werd als beheerder van deze portefeuille vervangen door een groep van de 'slimste en beste beleggersdoktoren' die ondanks een verbreding van de samenstelling van veertig naar zestig aandelen de schade niet meer kon herstellen. In maart 1998 besloot het pensioenfonds van Unilever een einde te maken aan de relatie met deze vermogensbeheerder. Vlak daarna werd het unieke besluit genomen om een proces tegen Merrill Lynch aan te spannen. De fat cats in de City, die niet veel anders deden dan 'praten over bonussen en luxueuze jachten', zouden een lesje moeten krijgen.

Het Unilever Pensioenfonds ging daarbij niet over één nacht ijs. Als raadsman werd Jonathan Sumption in de hand genomen; een van de bekendste vennootschapsadvocaten van Groot-Brittannië . Hij zei bij het begin van het proces dat de Unilever-beleggingsportefeuille van één miljard in die periode 'de slechts renderende was onder de 1600 grote Britse pensioenfondsen'. 'Alistair Lennard had een portefeuille gecreëerd die overgevoelig was voor de juistheid van zijn eigen inzicht. Hij vergat de belangrijkste beleggersregel: stop niet alle eieren in één mandje. Maar niemand kon of wilde hem stoppen.' Sumption vindt dat Lennard op onverantwoordelijke wijze met andermans geld op de beurs heeft gegokt.

Dat wordt door Merrill Lynch ontkend. De Amerikaanse zakenbank geeft toe dat Gallway en Lennard beoordelingsfouten hebben gemaakt, maar vindt dat zij alle zorgvuldigheid in acht hebben genomen . Niet alleen is de portefeuille zorgvuldig samengesteld, ook is er continu over gerapporteerd. Daarnaast opereerde Lennard niet in een vacuüm, maar werkte hij in een 'open kantoorruimte' waardoor hij steeds contact had met Gallway en andere topbeleggers. 'Lennards werkwijze was juist een klassiek voorbeeld van onze huisstijl', verdedigde Gallway haar protégé in het getuigenbankje. 'Vermogensbeheer vereist flair en beoordelingsvermogen en mensen die niet bang zijn risico's te nemen.' Zij ontkende dat Lennard een wild card was.

Vandaag wordt het eerste deel van het proces afgerond met de laatste getuigenverklaring. De komende weken zullen experts hun mening geven. Voor Kerstmis moet het proces zelf zijn afgerond. Eind januari of begin februari wordt de uitspraak verwacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden