Slachtoffers van geweld treden meer naar buiten

Slachtoffers van een gewelddadig misdrijf durven steeds vaker met hun problemen naar buiten te komen. Een belangrijke reden daarvoor is de populariteit van praatprogramma's op radio en tv waarin slachtoffers hun schrijnend verhaal doen, zegt B....

Van onze verslaggeefster

Wil Thijssen

AMSTERDAM

Deze mediatrend, die is overgewaaid uit Amerika, zou een positief effect hebben op het zelfbeeld van slachtoffers. 'Verkrachte vrouwen of slachtoffers van een gewelddadige overval identificeren zich met mensen die op tv hun hele hebben en houden vertellen,' stelt La Poutré. Hij noemt dat een gunstige ontwikkeling, omdat veel mensen geen hulp zoeken na een misdrijf.

Volgens La Poutré denken slachtoffers bijna per definitie dat ze een misdrijf zelf hebben uitgelokt, of dat ze het hadden kunnen voorkomen. 'Dat heeft alles te maken met ons wereldbeeld', zegt de woordvoerder. 'Slachtoffers willen niet erkennen dat de wereld onveilig in elkaar steek, daarom geven ze zichzelf de schuld.'

Door televisieprogramma's als de praatshow van Catherine Keijl zouden slachtoffers zich steeds meer emanciperen. Het is geen taboe meer om seksueel of anderszins te zijn belaagd, en slachtoffers ontdekken dat ze rechten hebben en schade kunnen verhalen. Het LOS juicht deze ontwikkeling toe, omdat de Bureaus voor Slachtofferhulp in Nederland nog te weinig bekendheid zouden hebben. Volgens La Poutré wordt niet voldoende gebruik gemaakt van de bureaus.

Ook door de afbraak van de WAO zoeken slachtoffers sneller hulp, stelt jurist C. Roijackers van de Stichting Werkgroep Artsen-Advocaten, waar mensen met letsel terecht kunnen voor juridische hulp. 'Vroeger waren mensen heel content met de WAO, omdat ze 80 procent van hun salaris kregen uitgekeerd na een misdrijf waardoor ze arbeidsongeschikt werden. Na de stelselherziening stelt de WAO nog maar weinig voor. Als mensen nu arbeidsongeschikt worden, móeten ze wel een procedure tegen de aansprakelijke beginnen. Anders doen ze zichzelf financieel tekort.'

Door de maatschappelijke aandacht voor geweldsslachtoffers, neemt het aantal schadeclaims sterk toe. Vorig jaar hebben 2806 mensen bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven aangeklopt. Het fonds heeft 8,5 miljoen gulden uitgekeerd wegens lichamelijk letsel, materiële schade en smart. Dat is een stijging van 18,5 procent ten opzichte van 1995.

Volgens Roijackers is het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor de genoegdoening van slachtoffers heel belangrijk, omdat het sociale milieu van daders doorgaans weinig soelaas biedt. 'Geweldplegers zijn nooit verzekerd, en omdat ze meestal tot de lagere sociale klasse behoren, hebben ze geen eigen vermogen', zegt de jurist.

Ook kleinere organisaties als de Stichting Medeleven met Gedupeerden tengevolge van Misdrijven (MGM) zeggen dat het aantal uitkeringen aan geweldsslachtoffers toeneemt. Volgens secretaris H. Reitsma zijn het vooral bejaarden die in toenemende mate een beroep doen op de stichting. MGM vergoedt 'troostrijke zaken voor ongeluksvogels', zegt de secretaris. De stichting keerde in de periode 1994-95 bijna 31 duizend gulden uit aan slachtoffers. Het jaar daarop was dat ruim 37 duizend gulden.

Volgens directeur G. Beauchez van het Fonds Slachtofferhulp heeft ook de wet-Terwee uit 1995 een gunstige invloed op de emancipatie van geweldsslachtoffers. De wet verruimt de mogelijkheden voor gedupeerden om schade op hun daders te verhalen. Het slachtoffer hoeft niet meer zelf in de rechtszaak aanwezig te zijn en de maximale schadelclaim mag tegenwoordig meer bedragen dan 1500 gulden. Hierdoor is het voor slahtoffers eenvoudiger geworden een proces aan te spannen.

De wet-Terwee verplicht de politie bovendien slachtoffers door te verwijzen naar hulpinstanties. Ook moet de politie bemiddelen tussen daders en slachtoffers waar het scadeclaims betreft. In duizend gevallen is daarmee succes geboekt, meldt het ministerie van Justitie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden