Slachtoffer van zijn eigen corruptiestrijd

Een omvangrijk corruptie- schandaal kost de Tsjechische premier de kop. Zondagavond maakte hij zijn aftreden bekend.

Toen de Petr Necas drie jaar geleden tot Tsjechisch premier werd benoemd, deed hij wat van een politicus met de bijnaam 'meneer Proper' verwacht kon worden: hij beloofde korte metten te maken met de wijdverspreide corruptie in zijn land. Drie jaar later is de conservatieve politicus zelf het slachtoffer geworden van zijn ambitieuze belofte. Sinds de Tsjechische politie in de nacht van woensdag op donderdag een grootschalige actie uitvoerde tegen de georganiseerde misdaad, ligt Necas onder vuur.


Samen met zes andere vooraanstaande Tsjechen, onder wie een oud-minister en de chef van de contraspionage, werd ook zijn kabinetschef opgepakt. Jana Nagyová wordt beschouwd als de spilfiguur van wat het grootste corruptieschandaal uit de Tsjechische geschiedenis wordt genoemd.


Hoewel Necas volhoudt onschuldig te zijn, is zijn geloofwaardigheid aangetast door zijn banden met Nagyová. Volgens de onthullingen van de laatste dagen onderhoudt de katholieke familieman (48) meer dan een zakelijke relatie met zijn leeftijdgenote. Necas maakte uitgerekend vorige week bekend na 25 jaar huwelijk van zijn vrouw te scheiden.


De beschuldigen aan het adres van zijn kabinetschef lijken zijn buitenechtelijke relatie te bevestigen. Volgens de Tsjechische politie schakelde Nagyová minstens een half jaar lang de geheime dienst in om de vrouw van de premier te bespioneren.


De arrestaties vormen het voorlopige hoogtepunt van de opgevoerde strijd tegen de corruptie. Vorig jaar werd een vooraanstaand parlementslid van de linkse oppositie op heterdaad betrapt bij het aanvaarden van smeergeld. Eerder waren al twee oud-ministers in opspraak geraakt. Ze worden ervan verdacht op grote schaal geknoeid te hebben met openbare aanbestedingen, een plaag in Tsjechië.


Ook Nagyová wordt verdacht van geknoei met aanbestedingen. Ze zou betrokken zijn geweest bij de verdachte aankoop van pantservoertuigen door het ministerie van Defensie. Die zouden opvallend duur zijn uitgevallen ofwel totaal overbodig zijn geweest. In beide gevallen zouden aan Nagyová verbonden lobbyisten daar grof aan hebben verdiend. Ook zou zij vertegenwoordigers van de regerende Democratische Burgerpartij (ODS) lucratieve posten hebben bezorgd bij Tsjechische staatsbedrijven. Hun benoeming moest voorkomen dat zij in het parlement tegen een door Necas voorgestelde belastinghervorming zouden stemmen.


Donderdag nam Necas in het parlement de gearresteerden in bescherming. Volgens de premier was er niets verkeerd met politieke benoemingen; de arrestatie van de huidige en voormalige chef van de contraspionage noemde hij een aanslag op de reputatie van Tsjechië; van zijn kabinetschef vond hij dat ze niets verkeerd gedaan had. Later betreurde Necas wel het afluisteren van zijn vrouw, waarvan hij naar eigen zeggen geen weet had.


Voor de linkse oppositie waren de onthullingen van de laatste dagen genoeg om aan te dringen op vervroegde parlementsverkiezingen. Ook president Miloš Zeman gaf zaterdag te verstaan dat Necas beter kan opstappen. Aanvankelijk wilde hij daar niets van weten, maar zondagavond maakte hij bekend vandaag af te zullen treden, zo meldt de Britse omroep BBC.


De regerende coalitie zal proberen een nieuwe regering te vormen. Die zal worden geleid door iemand van de Democratische Burgerpartij (ODS) van Necas.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.