Slachtoffer van de chaos

Van jongen uit Mijdrecht tot idool in Djakarta. Toch speelt Bachdim vandaag niet tegen Oranje. Staaltje van Indonesische voetbalpolitiek. Door

WILLEM VISSERS

Geen Nederlander heeft zoveel volgers op Twitter als de in Nederland vrij onbekende voetballer Irfan Bachdim uit Mijdrecht: 3.846.169, donderdag in de vroege avond van Jakarta gemeten. Zijn volgerslegioen is een paar honderdduizend man sterker dan dat van Wesley Sneijder en DJ Tiësto samen, om een paar beroemdheden te noemen.

Irfan Bachdim (24), type mooie jongen, rechtsbenig, kwikzilverachtig, laat stemmen van meisjes een octaaf hoger gillen in Indonesië. Jongens op kicksen willen hem zijn op het trapveld. Maar de aanvallende middenvelder, goed voor ruim 20 interlands ('Ik weet het niet precies') is niet opgenomen in de selectie.

'Ik baal als een stekker', zegt hij telefonisch vanuit Thailand, waar hij sinds kort bij Chonburi voetbalt. Hij vermoedt dat zijn absentie te maken heeft met zijn verleden. Hij was een van de eersten die in tumultueuze tijden koos voor een andere, illegale competitie. Fout, want de oude liga wordt weer leidend.

Indonesië, het grootste moslimland ter wereld met 240 miljoen inwoners, heeft hem veel gebracht als voetballer, mens en idool. Hij is de zoon van een Indonesische vader en een Nederlandse moeder. Hij is getrouwd met Jennifer Kurniawan, een Indonesisch-Duits fotomodel.

Het leven nam hem gracieus bij de hand. De laatste profclub in Nederland van de bij Ajax opgeleide Bachdim was Haarlem. Hij speelde er tot het faillissement in 2010. Zijn broer annex zaakwaarnemer Fardy: 'Vader en ik zeiden: wij brengen jou naar Indonesië. In het begin zat hij daar op een kamertje met alleen koud water, voor een maandsalaris van 600 euro.'

Irfan speelde steeds beter voor zijn club Persema Malang, werd international van zijn tweede (of eerste) vaderland en maakte belangrijke doelpunten, ook tijdens interlands. Zijn uiterlijk hielp hem op weg naar de top. 'Ze houden hier van halfbloedjes, die zijn wat lichter.' Of, zoals de eveneens in Nederland geboren spits van de nationale ploeg Sergio van Dijk zich uitdrukt: 'Wij in Nederland smeren zalf op het gezicht om bruin te worden. Hier willen ze juist witter zijn.' Bachdim: 'Fans reageerden soms hysterisch op mij.'

Bachdim sloot lucratieve sponsorcontracten, voor shampoo en motoren onder meer, en was veelvuldig op tv. Hoe goed het hem ook verving, de Indonesische competitie bleek een farce. De profcompetitie ISL was vergeven van vreemde verwikkelingen.

Bachdim: 'Scheidsrechters gaven zomaar rode kaarten en strafschoppen. Of ze lieten 10 minuten blessuretijd spelen, terwijl niemand wist waarom. Er waren altijd geruchten over verkochte wedstrijden, ook duels van de nationale ploeg. Ik dacht weleens: wat doe ik hier nog?'

Iedereen bemoeide zich met het miljoenenspel: politici. Zakenlieden met politieke ambities. Ontstellend rijke families als Bakrie en Panigoro. De ene clan begon gewoon een andere competitie, een wilde liga zoals dat heet, met nieuwe teams en nieuwe spelers, onder wie Bachdim.

Het waren tijden van achterkamertjes, verdwenen miljoenen, niet betaalde salarissen, vechtpartijen bij het bondsbureau. De wereldbond FIFA accepteerde de gang van zaken niet en eiste eenheid in de bond, met één competitie.

Chaos, corruptie; het voetbal kwijnde weg in oneindige diepten van verrotting. De nationale bond riep alleen spelers op uit de door de FIFA geaccepteerde competitie. De nationale ploeg was een duiventil. De legale competitie werd illegaal en later weer legaal. Niemand begreep het nog.

In die periode was oud-international Wim Rijsbergen een tijdje bondscoach. Hij mag niet al te veel zeggen over de situatie, want hij heeft nog geld tegoed van de bond en hij schakelde een advocaat in. 'Het was complete chaos. De hele competitie heeft vijf maanden stilgelegen door alle sores. Het waren allemaal politieke toestanden. De beste voetballers van Indonesië komen bijvoorbeeld uit Papoea, maar dat voert weer strijd met de rest van Indonesië. Ik heb wel eens in de lobby van het hotel gezeten voor een interland, toen de keeper opeens zei: ik ga niet mee. Hij pakte zijn tas en vertrok naar huis.'

Tot maart was het niet zeker of de wedstrijd tegen het Nederlands elftal kon doorgaan door de scheuring. Toen kwamen de partijen overeen weer één profliga te vormen met ingang van volgend seizoen. Bachdim sluit niet uit dat hij terugkeert naar Indonesië. Zijn broer Fardy: 'Het voetbal in Indonesië is naar de kloten geholpen door alle misstanden.' Irfan: 'Ik had geen keuze voor mijn vertrek. De competitie lag maanden stil en we kregen geen salaris.'

De nationale bond PSSI lijmt. Daartoe is het duel van vandaag tegen Oranje welkome afleiding. En in dat licht bezien was de clinic voor kinderen van donderdag, op het trainingsveld van PSSI, te beschouwen als een fraai staaltje zendingsdrift.

De vele toeschouwers rond de hekken moeten even goed kijken of die man zonder rastakrullen Gullit is, ze laven zich aan Kluivert en genieten van bondscoach Van Gaal, de onderwijzer die zijn benen tijdens de sessie met zonnebrandolie laat inspuiten door organisator Guido Albers.

Geheel in eigen stijl geeft Van Gaal het Indonesische voetbal een impuls. 'Jullie krijgen allemaal een certificaat. Wij klappen nu voor jullie.' Hij doceert soms rustig, dan liefdevol of opgewonden. Hij juicht als het te dikke ventje met bril scoort. Zijn Engels galmt door Jakarta.

Look at my eyes, communication.

Is this a good ball? No.

Oooooh. One touch. Beautiful.

Always play the ball easy.

Het gebeurt op een mooie ochtend in een land dat met een beetje hulp van Van Gaal het voetbal herontdekt, zoals het land eens ook dolblij was met de ontdekking van Irfan Bachdim, die in Nederland nooit zo'n ster had kunnen zijn als in Indonesië. Goh, wat was dat mooi geweest, als hij had kunnen spelen tegen Nederland.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden