Commentaar

Slachtoffer CETA niet voor schreeuwende minderheid

Als CETA sneuvelt, is dat een grote zege voor de krachten tegen de mondialisering en de Europese Unie.

Demonstranten protesteren tegen CETA.Beeld epa

De Canadese premier Justin Trudeau zei onlangs: 'Als Europa niet in staat is een progressief handelsakkoord met een land als Canada te sluiten, met wie denkt Europa dan in de komende jaren wel zaken te kunnen doen?'

Het vrijhandelsverdrag tussen de Europese Unie en Canada (CETA) dreigt inderdaad alsnog getorpedeerd te worden door de deelregering van Wallonië. En zelfs als die horde genomen wordt, kan de Nederlandse burger nog roet in het eten gooien: een petitie voor een referendum over de twee EU-handelsverdragen TTIP (met de VS) en CETA heeft al bijna 180 duizend handtekeningen verzameld.

Nederlandse referenda zijn adviserend, maar de angst van politici voor boze burgers is dermate groot dat het risico bestaat - net als bij het Associatieverdrag met Oekraïne - dat een meerderheid van de Tweede Kamer van tevoren al verklaart dat het de uitslag als bindend zal respecteren (hoe laag de opkomst ook is). Hoe sneller Haagse politici deze 'weg met ons'-houding overboord zetten, hoe beter.

Als CETA sneuvelt, zal dat een grote zege zijn voor de krachten tegen mondialisering, tegen de EU en tegen het kapitalisme. Het moderne kapitalisme vraagt inderdaad om betere herverdeling. Maar wie het proces zelf opblaast, zorgt ervoor dat er straks niets meer te verdelen is. Een internationale orde die van buitenaf door China en Rusland wordt ondermijnd en uitgedaagd, wordt van binnenuit uitgehold door een monstercoalitie van linkse en rechtse boze burgers.

De voordelen van CETA zijn, zoals altijd bij vrijhandelsverdragen, moeilijker concreet te maken dan de spookbeelden die tegenstanders schetsen. Niettemin kan een adviserend referendum nuttig zijn. Alternatieve stemmen moeten gehoord worden en politici mogen best vaker gedwongen worden hun keuzes te verdedigen.

Maar ze moeten zich niet van tevoren vastketenen aan de uitslag, zeker niet als de opkomst opnieuw zo laag zou zijn als bij het Oekraïne-referendum (32 procent). Dan krijg je een dictatuur van de schreeuwerige minderheid. De politiek moet erop toezien dat het algemene belang zegeviert over (soms goed georganiseerde) particuliere belangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden