Slachting onder betogers door actie leger

De bloedige bestorming in Caïro van twee tentenkampen met aanhangers van de afgezette president Morsi heeft Egypte woensdag aan de rand van een burgeroorlog gebracht. Het officiële dodental liep op tot 235, maar de Moslimbroederschap meldde een 'slachting' in heel het land. De interim-regering kondigde de noodtoestand af.

AMSTERDAM - Het bloedbad in Caïro en het geweld in andere steden leidde tot flinke kritiek op het leger en de nieuwe regering van president Adly Mansour. Vicepresident Mohamed ElBaradei trad uit protest af. De Amerikaanse president Obama en de Europese Unie veroordeelden het harde optreden van de ordetroepen.


Het was de bloedigste dag in decennia in Egypte. Uit tal van steden, van Alexandrië tot Aswan, werden gewelddadige botsingen gemeld tussen Morsi-aanhangers en de oproerpolitie. Terwijl dode demonstranten gewikkeld in tapijten vlakbij de Rabaa al-Adawiya-moskee in Caïro werden opgestapeld, kondigde de interim-regering in de middag de noodtoestand af. Ook werd de avondklok ingesteld.


Leiders van de Moslimbroederschap waarschuwden voor een burgeroorlog zoals in Syrië. 'Ik zweer bij God dat Abdel Fattah al-Sisi dit land in een burgeroorlog zal storten, zodat het net als Syrië wordt', zei Moslimbroederleider Mohamed el-Beltagi, doelend op de legerleider. El-Beltagi werd in de avond samen met andere prominente Moslimbroeders opgepakt door de politie.


In de hoofdstad en de andere steden sloeg de vlam in de pan nadat veiligheidstroepen de ontruiming van de protestkampen 's ochtends waren begonnen. Helikopters vlogen over de kampen terwijl bulldozers met grof geweld de tenten en barricades vernietigden. 'Ze schoten met traangas naar kinderen', aldus ooggetuige Saleh Abdulaziz, een leraar die aan het hoofd gewond raakte. Hierna kwamen de eerste berichten uit de kampen over Morsi-aanhangers die door de ordetroepen in het wilde weg waren doodgeschoten. Gewonden en doden lagen op straat, omgeven door plassen bloed. Op een andere locatie in Caïro werd een groep Moslimbroeders ook plotseling beschoten. Volgens de interim-regering waren sommigen in de kampen bewapend. Diverse tv-stations die gecontroleerd worden door de staat, lieten beelden zien van zogenaamde Morsi-aanhangers die vanachter barricades op de veiligheidstroepen schoten. 'We hebben de grootst mogelijke voorzichtigheid betracht', verdedigde de interim-regering in een verklaring het harde optreden tegen de betogers.


Westerse journalisten die snel ter plekke waren, meldden echter geen gewapende Moslimbroeders te hebben gezien in de protestkampen. Volgens hen waren de demonstranten voornamelijk bewapend met stokken en stenen. In een veldhospitaal in een van de kampen telde een Reuters-journalist in korte tijd 29 lijken. Doorlopend kwamen er daar nog meer bij. De meeste slachtoffers met kogels in het hoofd.


Onder de doden was ook de 17-jarige dochter van El-Beltagi. Ook een westerse cameraman, Mick Deane (61), van de Britse nieuwszender Sky News, werd dodelijk in het hoofd getroffen.


In de uren daarna kwamen uit tal van steden berichten over gewelddadige botsingen tussen Moslimbroeders en de oproerpolitie. In de provincie Minya, zo'n 200 kilometer van Caïro, vielen volgens de regering 41 doden. In Fayoum, ten zuidwesten van de hoofdstad, werd de dood gemeld van enkele tientallen betogers. De regering beschuldigde de Moslimbroederschap ervan in diverse steden ten minste 43 politieagenten te hebben gedood.


'Ik kan de verantwoordelijkheid voor geen enkele druppel bloed dragen', liet vicepresident ElBaradei, oud-baas van de VN-atoomwaakhond IAEA, president Mansour weten nadat duidelijk was geworden dat een bloedbad was aangericht. Een beweging van pro-Morsi-aanhangers riep in de avond alle Egyptenaren op tot landelijk protest tegen wat zij 'een legercoup' noemden.


Het geweld dwong ook de VS, Egyptes belangrijkste bondgenoot en wapenleverancier, zich uit te spreken. Minister van Buitenlandse Zaken John Kerry, die contact opnam met zijn Egyptische ambtgenoot, noemde het geweld 'betreurenswaardig'. Eerder had het Witte Huis de families van de doden gecondoleerd. 'Wij zijn ook tegen de terugkeer van de noodtoestand en roepen de regering op de mensenrechten te respecteren', aldus de woordvoerder van Obama.


Turkije deed een oproep aan de Veiligheidsraad en de Arabische Liga om 'een moordpartij' te voorkomen. Net als andere EU-lidstaten sprak ook Nederland zich uit. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken zei zich 'grote zorgen te maken over de escalatie van het geweld'.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden