Slaap kindje slaap

Kuda vodi ovaj put? Een vraag in de Servische taal. U kunt het zo uitspreken: Koe'da wod'di oo'waj poet? En het betekent: Waar gaat deze weg naar toe?...

Nog een ander zinnetje: Kartu u jednom pravcu za. . . U kunt dat zo uitspreken: Kaar'toe oe jed'nom pravcoe za. . . Het betekent: Een enkele reis naar. . ., naar Nederland bijvoorbeeld.

Ik zocht een paar woorden, een paar zinnetjes van de Albanese Kosovaren. Ik dacht dat ze dezelfde taal spraken als de Serviërs. Dat was niet zo. Ze hebben hun eigen taal en tradities vastgehouden.

Zij zijn de Albanezen die eens met duizenden naar Kosovo zijn gevlucht. Opnieuw zijn ze massaal op de vlucht. Vijftienhonderd van hen zijn naar Nederland gebracht. En er zullen er nog tweeduizend bijkomen.

Een Perzisch gezegde luidt dat de eerste gast de volgende gast niet wil hebben, en de gastheer geen van beiden.

Ikzelf ben de gast, toch zijn jullie wat mij betreft welkom.

Welkom in het oord van de vlucht waar tegelijkertijd twee werelden zijn. De wereld van de slaap en de wereld van de jungle. De wetten van de jungle zijn bekend. Wie sterk is overleeft.

In de wereld van de slaap ga je terug naar huis. Je doet je sleutel in het slot, loopt de woonkamer in, gaat naar de keuken en doet het raam open. Alles is weer van jou. De woorden zijn ook van jou, de lieve woorden: Alo. Mirë dita. Unë. Më në fund. Shtëpi. Dit zijn Albanese woorden voor: Hallo. Een goede morgen. Ik. Eindelijk. Thuis.

Ik beloof u veel lijden en veel genot. De vlucht is het leven zelf, maar het is dicht ineengedrongen en diep.

Ik zocht naar een liedje, een slaapliedje dat de Albanese moeders deze dagen, deze nachten van de vlucht voor hun kinderen zingen. Maar ik kon er niet één vinden.

Ik belde Milka: 'Leer me een woord, een liedje.'

'Ze gebruiken onze taal niet. Ze zingen onze slaapliedjes niet voor hun kinderen.'

'Leer me dan een Servisch liedje.'

'Ik schaam me. Alles vergeten.'

Op zoek naar een Albanees zinnetje bladerde ik in een boek van Ismail Kadare, de bekende Albanese schrijver, maar ik kon niets vinden. Wel dit liedje in het Nederlands:

Wij wonen in houten barakken, en volgen het vijf-jarenspoor

Tralala, tralala, tralala.

Ik begreep niet waar het over ging. Maar de laatste drie woorden klonken Perzisch: Lala, lala, lala. . . . slaap kindje, slaap kindje, slaap.

De meeste Albanese Kosovaren zijn moslims (denk ik). Misschien hebben ze een gemeenschappelijk slaapliedje met de Perzen en de Arabieren:

Lala lala gole poene babat rafte delam goene. . . slaap kindje, slaap, je vader is er niet en ik maak me zorgen om hem, slaap kindje, mijn bloempje, slaap. Ik ben onrustig, slaap kindje, slaap. . . De rest van het liedje ben ik vergeten.

Je neemt je liedjes mee. Ook je letters en je grammatica, maar de vlucht heeft eigen letters en een eigen grammatica. Je móet die volgen. Dat is de wet.

Kosovaarse, Albanese moeder, omarm je kind deze dagen wat vaker. Neurie een slaapliedje in zijn oor, in haar oor. Straks zullen ze je liedjes zijn vergeten op deze enkele-reis reis.

Waarom moet ik dan naar een liedje blijven zoeken dat we allemaal vergeten zijn? Waarom buig ik mijn hoofd niet voor de vlucht? De vlucht heeft een eigen liedje:

Slaap kindje, slaap daar buiten loopt een schaap een schaap met witte voetjes die drinkt zijn melk zo zoetjes slaap kindje, slaap, daar buiten loopt een schaap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden