Sjón: Uit de bek van de walvis

Intrigerende roman van de IJslander Sjón, tevens bekend als songtekstschrijver voor Björk.

Sjón: Uit de bek van de walvis

****


Uit het IJslands vertaald door Marcel Otten. World Editions; 255 pagina's; euro 18,95.


In het nawoord van Uit de bek van de walvis schrijft de succesvolle IJslandse romancier en tekstdichter Sjón (1962) dat hij voor het schrijven van zijn roman 'onverantwoordelijk' gebruik heeft gemaakt van de geschriften van de 16de-eeuwse IJslandse geleerde Jón Gudmundsson: 'Met een lichtheid die het spel van de dichter onderscheidt van het werk van de wetenschapper.'


Deze speelsheid is kenmerkend voor alle boeken van Sigurjón Birgir Sigurðsson (zijn pseudoniem Sjón betekent 'zicht' of 'visie'), maar de stijl van Uit de bek van de walvis is nog wel een graadje uitbundiger dan die van zijn eerder verschenen novellen Blauwvos en De fluisterende muze, of de songteksten die hij schreef voor zijn jeugdvriendin Björk. Toch gaat die uitbundigheid hem ook dit keer weer verrassend goed af.


Hoofdpersoon Jonas Palmason de Geleerde wordt in 1635 verbannen wegens het bestieren van een school voor zwarte kunst. Met zijn vrouw Sigrid vestigt hij zich op een onbewoond eiland voor de kust. Twee jaar later wordt hij door een mysterieuze figuur opgehaald en naar Kopenhagen gebracht. Zijn vrouw moet hij achterlaten. Als hij terugkeert om haar op te halen, is het te laat: 'De kou die haar lichaam afgaf was als de tocht die uit een gang kwam.'


Sjón heeft niet de makkelijkste vorm gekozen. Hij wisselt geregeld van perspectief en schakelt tussen een in de ik-vorm pratende Jonas en een verteller die met gepaste ironie de wonderlijkste avonturen beschrijft. Bovendien komt aan dit alles vrijwel geen dialoog te pas.


Desondanks levert In de bek van de walvis een intrigerend portret op van een geleerde die door zijn eerzucht steeds meer vervreemdt van zijn omgeving: 'Alle ruimtes van mijn lichaam zijn gevuld met alle kennis die een eenling kan bezitten, alleen en zonder hulp van boeken, leraren, beeldverhalen, helderziende oude wijven...'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden