reportage

Sjansen met Janssen, prikken en daten tegen een serieus probleem: eenzaamheid in coronatijd

Voor de een is het een date, voor de ander een gezellig gesprekje, of allebei. Tijdens de lockdown was daar lange tijd geen ruimte voor. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Voor de een is het een date, voor de ander een gezellig gesprekje, of allebei. Tijdens de lockdown was daar lange tijd geen ruimte voor.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Niet echt een handige naam, ‘Sjansen met Janssen’, maar de GGD Kennemerland vraagt hiermee serieus aandacht voor eenzaamheid. ‘Afspreken is niet verkeerd, maar juist heel belangrijk.’ Dat laten ze zich op een gecombineerd vaccinatie/sjansavondje in Haarlem geen twee keer zeggen.

‘Ik heb een triootje geregeld’, grapt GGD-medewerker Sandra Okken met twinkelende ogen tegen haar collega. ‘Daar om de hoek heb ik die twee mannen bij die jongedame gezet. Anders zat zij ook maar alleen.’ De drie zitten rondom een tafel met een wit tafelkleed, een vaas met bloemen, een kaarsje en iets dat lijkt op een menu. Bij nadere inspectie blijken het suggesties voor gespreksonderwerpen te zijn. Dat heeft dit gezelschap niet nodig, er wordt al flink gebabbeld en gelachen.

‘Kijk nou! Twee mannen aan m’n tafel’, zegt Mirza Abu Zayyad. De 30-jarige vrouw las het nieuws over ‘Sjansen met Janssen’, de mogelijkheid om op deze vrijdagavond een vaccin én een date te halen, en besloot zich op te geven. ‘Je moet sowieso even wachten na de vaccinatie en ik ben niet vies van een praatje.’ Ondanks de romantische aankleding verwacht ze net als de meeste andere deelnemers niet haar nieuwe liefde te ontmoeten in de sporthal. ‘Ik denk niet dat je het als een echte date moet zien, meer als een leuk gesprekje.’

Kritiek

GGD Kennemerland heeft voor een avond blind dates georganiseerd in het kwartier wachttijd na het Janssen-vaccin. De swingende naam ‘Sjansen met Janssen’ trok veel aandacht, maar minstens zoveel kritiek. Het lijkt een broertje van ‘Dansen met Janssen’, waarmee demissionair minister Hugo de Jonge jongeren beloofde meteen na de prik veilig te kunnen stappen. Dat werd een fiasco. Door de snel oplopende besmettingscijfers zit dansen er voorlopig niet meer in.

Op de sociale media werd de GGD meteen voor gek verklaard. Dit zou een lokkertje zijn voor het Janssen-vaccin, dat minder goed blijkt te werken tegen de zeer besmettelijke deltavariant. Harm Groustra, woordvoerder van GGD Kennemerland, geeft toe dat de keuze voor deze naam misschien niet handig was. ‘Maar het was zeker niet de bedoeling om mensen het idee te geven dat het een marketingstunt is.’

Wat de GGD vooral wél wil laten zien, is ‘dat afspreken niet verkeerd is, maar juist heel belangrijk’. Groustra noemt het huidige corona-tijdsgewricht ‘verwarrend’: voortdurend worden maatregelen aangescherpt en afgezwakt, en andersom. ‘Sjansen met Janssen’ wil degenen die daaraan behoefte hebben een handvat bieden voor een verantwoord afspraakje.

Al getrouwd

Voor de gelegenheid heeft het Kennemer Sportcenter in Haarlem vrijdag een make-over gekregen. Ballonnen met rode hartjesballonnen versieren de sporthal en uit de speakers klinken pianoriedels. De wachtruimte doet denken aan het restaurant uit het programma First Dates – behalve dan dat hier strepen op de vloer de 1,5 meter afstand aangeven. Vijftig belangstellenden schreven zich in voor een blind date: van alle leeftijden maar voornamelijk twintigers en dertigers.

Ook spontaan kun je nog meedoen. ‘Ik liep hier gewoon binnen en kreeg zomaar een date’, zegt Marco (22), die liever niet met zijn achternaam in de krant wil. Een van de medewerksters komt langs om hem en zijn date, Milab Nahaz (24), een (alcoholvrij) drankje aan te bieden. Daten was in coronatijd best moeilijk, bekent Marco. ‘Nu ontmoet ik eindelijk een leuke vrouw, blijkt ze al getrouwd te zijn!’

Marco is zeker niet de enige die problemen had met contact maken. Single jongeren hadden tijdens de coronacrisis veel minder dates en ook veel minder seks, blijkt uit onderzoek van kenniscentrum Rutgers. Slechts een op de vijf singles tussen de 16 en 24 jaar heeft tijdens de eerste lockdown seks gehad. Online daten en flirten bleek lang niet altijd een goed alternatief voor feestjes en uitgaan. ‘Datingapps zijn voor sommige jongeren een leuke ontmoetingsplek, maar voor anderen juist helemaal niet’, zegt onderzoekster Hanneke de Graaf. ‘Daar verandert zo’n crisis niks aan.’

Vooral twintigers en dertigers doen mee, maar ook anderen schuiven aan. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Vooral twintigers en dertigers doen mee, maar ook anderen schuiven aan.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Gezondheidsdienst RIVM heeft sinds de uitbraak van de coronacrisis op meerdere momenten gemeten hoe eenzaam Nederlanders zich voelden. Op het dieptepunt van de crisis, afgelopen februari, voelde 83 procent van de jongeren tussen de 16 en 24 zich eenzaam. Dat is veel meer dan bij andere leeftijdscategorieën, waar tussen de 50 en 65 procent liet weten zich eenzaam te voelen.

Eenzaamheid onder jongeren speelde voor de coronacrisis ook al. Ongeveer 8 procent van de Nederlandse jongeren is chronisch eenzaam. ‘Bij eenzaamheid denken mensen snel aan ouderen, waardoor het taboe voor andere groepen om erover te praten groter wordt’, zegt Jolanda van Gerwe, pedagoge en directeur van Join Us, een stichting die eenzaamheid onder jongeren probeert terug te dringen.

Steuntje

Door de coronacrisis is er wel meer aandacht voor gekomen voor eenzaamheid onder jongeren. Sinds januari ontvangen gemeenten geld van de overheid om activiteiten voor jongeren te organiseren. De Kindertelefoon heeft dit jaar de Alles Oké? supportlijn opgericht, speciaal voor jongeren tussen de 18 en 24 jaar die niet zo lekker in hun vel zitten.

‘In deze regio besteedt de GGD altijd al veel aandacht aan eenzaamheid’, zegt Harm Groustra. ‘Daarom willen we nu degenen die dat willen een steuntje in de rug geven.’ Jolande van Gerwe moedigt het initiatief aan. ‘Voor veel mensen is het moeilijk om weer sociale contacten op te bouwen’, zegt ze. ‘Deze actie gaat dat niet meteen doorbreken, maar besteedt er wel aandacht aan.’

Het felle licht van de tl-buizen kondigt plots het einde van de avond aan. Maar als het een beetje meezit, is dit niet de laatste keer dat een vaccinatie kan worden gecombineerd met gezelligheid. Groustra heeft veel interesse vanuit andere GGD’s gekregen. ‘Het gaat nu meer om maatwerk in plaats van massavaccinatie’, zegt hij. Tot nu toe waren de priklocaties ingericht om zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen te vaccineren. ‘Nu de grote bups is geweest kunnen we wat creatiever worden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden