SJAALMAN NIET GROOT OF STERK, MAAR WEL VLUG EN DAPPER

Sjaalman is niet slechts de naam van deze prachtrubriek, het is ook de naam van een eetcafé dat is gevestigd aan de Prinsengracht in Amsterdam, tegenover de Westerkerk....

KEES LOS

Het citaat is afkomstig uit Helaas, ik ben 'n Amsterdammer (Bas Lubberhuizen; ¿ 18,50), een wandelgids die de lezer langs Multatuliana in de hoofdstad voert. Jos van Waterschoot, conservator van het Multatuli Museum in de Korsjespoortsteeg (de plek waar ook de wandeling begint), heeft de gids samengesteld en lijkt goed te hebben begrepen waar het in eerste instantie om gaat: om zoveel mogelijk tekst van Multatuli.

Die wandeling (eigenlijk zijn het er twee, een korte en een lange; de eerste gaat voornamelijk over het westelijk deel van de grachten en door het noordelijk deel van de Jordaan, de tweede maakt nog een rondje via de Nes, langs de Amstel, over het Rembrandtplein, langs de Munt en door de Kalverstraat) kan altijd nog. Vooral dus meningen over en beschrijvingen van de stad.

Zoals de bekende boutade tegen het stadsbestuur: 'Ik heb veel landen bezocht en beyverde my overal acht te geven op de publieke zaak. Welnu, ik verklaar, nergens zulke totale absentie van plichtsbesef, nergens zo'n walgelyke onbekwaamheid te hebben aangetroffen, als by 't bestuur der stad Amsterdam. Amsterdammers, ziet ge dat niet? Reist eens wat, merkt wat op en als gy terugkeert, gaat naar 't stadhuis, en gooit. . . neen, gooit niets. Maart eilieve, kiest anders.'

Of over de Hartenstraat. 'Ik heb nooit begrepen waarom de Hartenstraat 'Hartenstraat' genoemd wordt. Of men moet Hartéstraat schryven, of Hértenstraat? Nooit heb ik in die buurt meer hartelykheid opgemerkt dan elders, en ook hertebeesten waren er niet menigvuldig, schoon er iemand woonde die kippen verkocht, en dus poelier genoemd werd, dat kachelmaker betekent.' En meer, veel meer, vooral uit Woutertje Pieterse.

Misschien is het de geheime bedoeling van Van Waterschoot geweest ons helemaal niet aan de wandel te krijgen, maar al die citaten gewoon thuis in de leunstoel te lezen, alsof het een beknopte, Amsterdamse bloemlezing uit het werk van Multatuli betrof. De fraaie, maar niet zeer stevige uitvoering van het boekje (nauwelijks geschikt voor gebruik in weer en wind) zou daar al op kunnen wijzen. Ook lijkt Van Waterschoot te menen dat er met zijn twee trajecten voldoende is gewandeld. Naar de voormalige Amsterdamse jodenhoek, waarover hij Multatuli wel uitvoerig aan het woord laat, stuurt hij zijn lezers niet.

Kees Los

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden