Situatie VN-troepen Srebrenica 'uiterst gespannen, maar stabiel'

De positie van de Nederlandse VN-troepen in de Moslim-enclave Srebrenica wordt benarder. De Bosnische Serviërs hebben verscheidene observatieposten aan de rand van de enclave onder vuur genomen....

Van onze correspondent

Bart Rijs

SARAJEVO

'De situatie in Srebrenica is uiterst gespannen, maar stabiel', zegt overste De Ruiter op het VN-hoofdkwartier in Sarajevo. VN-officieren vrezen voor een Servische aanval op het gebied.

Het lijkt erop dat de Bosnische Serviërs de blauwhelmen willen dwingen zich terug te trekken op hun basiskamp. Dat zou betekenen dat het 'veilige gebied' in feite ophoudt te bestaan.

In het pinksterweekeinde namen de Serviërs een obervatiepost aan de zuidelijke rand van de enclave onder vuur met een tank, mortieren en handvuurwapens. De hoogste officier in het gebied, overste Karremans, omschreef de Servische actie als 'grof geweld'. De twaalf blauwhelmen trokken zich terug om te voorkomen dat ze door de Serviërs zouden worden gegijzeld.

Vanwege de gevechten vluchten duizenden mensen, meest vrouwen en kinderen, weg uit het zuidelijk deel van de enclave. De weerbare mannen bleven achter om het gebied te verdedigen. 'De meesten zijn afkomstig uit een vluchtelingenkamp', zegt Nina Winquist van het Rode Kruis. 'Wij hebben daar geen noodvoorraden om vluchtelingen op te vangen.'

Maandag ontvingen de blauwhelmen op vijf van de elf overgebleven observatieposten dreigementen van de Bosnische Serviërs, maar een aanval bleef uit. In de buurt van een van de observatieposten landde een granaat, andere werden beschoten. 'De Serviërs voeren de druk op', zegt overste De Ruiter.

Servische troepen trekken zich steeds minder aan van de VN-troepen die de veilige gebieden bewaken. Ze maken gebruik van het feit dat luchtaanvallen onwaarschijnlijk zijn zolang er blauwhelmen in gijzeling worden gehouden. De afgelopen week hebben ze strategische punten rond alle drie de Moslim-enclaves in het oosten van Bosnië proberen te veroveren.

'Maar de Serviërs zullen niet zomaar over het Bosnische leger in Srebrenica heenrollen', zegt een hoge VN-officier. De Moslims beschikken over duizenden soldaten om de enclave te verdedigen. Ze zijn redelijk bewapend; afgelopen jaar zijn door de bergen veel handwapens het gebied binnengesmokkeld. Ze staan onder commando van Nasir Oric, een krachtpatser die is opgeleid bij de speciale troepen van het Joegoslavisch leger en zeer door de Serviërs wordt gevreesd.

Volgens VN-officieren hebben de Nederlandse blauwhelmen in Srebrenica afspraken gemaakt met het Moslim-leger om te voorkomen dat de Serviërs het gebied binnendringen. De VN zijn nu aangewezen op degenen die ze geacht worden te beschermen.

Van de VN hoeven de vierhonderd Nederlanders in de enclave voorlopig geen hulp te verwachten.

De zogeheten gevechtsgroep Alfa, die in centraal-Bosnië wordt opgebouwd, is nog niet gevechtsklaar. De oostelijke enclaves liggen ver van de andere gebieden die in handen zijn van de Bosnische regering, wat elke militaire operatie bemoeilijkt.

De Serviërs hebben 35 duizend Moslims in de enclave samengedreven. Bezoekers beschrijven Srebrenica als 'een groot gevangenkamp'. De voorraden voedsel en medicijnen zijn minimaal.

De rantsoenen van de VN-troepen zijn nog toereikend voor een dag of twintig. Ze hebben net genoeg brandstof om de generatoren voor de verbindingsapparatuur draaiende te houden en, in geval van nood, met hun pantserwagens veilig gebied te bereiken. Als de Bosnische Serviërs de enclave blijven blokkeren zullen de VN-troepen door de lucht worden bevoorraad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden