Nieuws Erdogan

Sittardenaar wordt vervolgd voor het beledigen van Erdogan – waarom hij wel?

Een 64-jarige man staat vrijdag in Den Haag terecht voor het beledigen van de Turkse president Erdogan. Hij zou in 2016 vijf e-mails vol verwensingen naar hem verstuurd hebben via de Turkse ambassade in Den Haag. Volgens het OM maakt de man zich schuldig aan het ‘beledigen van een bevriend staatshoofd’.

De Turkse president Erdogan. Beeld AP

Wat heeft de man precies geschreven in zijn mails?

De Limburgse nieuwssite 1Limburg, die inzage had in de mails, presenteerde op de site een kleine bloemlezing. ‘Erdogan moet zo nodig de hele wereld gijzelen met zijn verderfelijke ideeën. Meer dan zeventig jaar geleden ging eenzelfde dictator exact dezelfde fout in. Ik betreur het Turkse volk met deze idioot, jullie verdienen niet beter." En: "Erdogan, you fucking goat fucker, burn in hell.’

Ook stuurde de man een foto met de tekst ‘There’s no difference’ waarin hij Erdogan vergeleek met Adolf Hitler. Erdogan werd daarop afgebeeld met een hakenkruis op zijn colbert.

De man hoeft zich vrijdag nog niet te verantwoorden voor zijn mails. Er zal alleen een datum bepaald worden voor een inhoudelijke zitting.

Wat bezielde de man om zulke mails te sturen?

Raimon Maessen, de advocaat van de vervolgde Sittardenaar, wil niks kwijt over de motieven van zijn cliënt.

Feit is wel dat de mails verstuurd werden in een periode dat president Erdogan in het westen de volle laag kreeg nadat hij in een publiekelijk gevecht verwikkeld raakte met de Duitse komiek Jan Böhmermann.

In maart 2016 leest Böhmermann in zijn tv-programma Neo Magazin Royale een gedicht voor waarin hij Erdogan een geitenneuker en een pedofiel noemt.

Erdogan pikt dit niet en doet persoonlijk aangifte. Ook het Duits Openbaar Ministerie bemoeit zich ermee en begint – nadat er twintig aangiften tegen Böhmermann binnenkomen – een onderzoek naar de vraag of er sprake is van het beledigen van een bevriend staatshoofd. Een half jaar later wordt dat onderzoek alweer gestaakt omdat het OM de belediging van Erdogan niet kan bewijzen.

Ondertussen is in het westen een storm van verontwaardiging opgestoken over Erdogans poging een komiek de mond te snoeren. Daarbij worden de persoonlijke beledigingen niet geschuwd. Zo schrijft de Britse politicus Boris Johnson een spotdicht waarin hij Erdogan een ‘rukker’ noemt die seks heeft met een geit.

Waarom wordt komiek Böhmermann niet vervolgd en deze Sittardenaar wel?

Volgens het Duits Openbaar Ministerie las Böhmermann een satirisch kunstwerk voor en geniet hij daarom een grotere uitingsvrijheid. In Nederland oordeelt het OM dat de mails van de Sittardenaar vallen onder artikel 267 van het Wetboek van Strafrecht. Dat artikel is een aanvulling op het algemene verbod in Nederland om iemand in het openbaar te beledigen of te lasteren. Beledig of laster je daarbij een bevriend staatshoofd – zo luidt de aanvulling – dan kan de straf met eenderde verzwaard worden.

Het OM kan besluiten een strafbaar feit niet te vervolgen op grond van het algemeen belang. Toch wil het OM in dit geval tot strafvervolging overgaan, zegt een woordvoerder van het OM, omdat dit strafartikel nu eenmaal ‘van kracht is’.

Is een verbod op het beledigen van een bevriend staatshoofd nog wel van deze tijd?

Nee, zegt Tweede Kamerlid Kees Verhoeven van D66. Daarom diende hij in 2016 een initiatiefwetvoorstel in om de strafbaarheid van majesteitsschennis en het beledigen van een bevriend staatshoofd uit het Wetboek van Strafrecht te schrappen. Het voorstel geniet de steun van de Tweede Kamer en ligt nu ter beoordeling bij de Eerste Kamer.

Volgens Verhoeven wekken de strafartikelen over het beledigen van een bevriend staatshoofd de suggestie dat het OM in actie komt om leiders als Erdogan tegen onwelgevallige uitingen te beschermen.

‘Als Erdogan zich beledigd voelt, dan staat het hem vrij om persoonlijk aangifte te doen’, zegt Verhoeven. ‘Zo’n belediging hoeft ook niet extra zwaar bestraft te worden. Dat vergroot alleen maar de druk op de vrijheid van meningsuiting.’

In Duitsland is naar aanleiding van de affaire Böhmermann het verbod op het beledigen van een bevriend staatshoofd inmiddels afgeschaft. Zulke strafartikelen uit ‘een lang vervlogen tijd’, aldus de Duitse minister van Justitie Heiko Maas, passen niet meer in het Duitse strafrecht. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.