'Sinterklaasje, kom maar binnen zonder knecht'

Een omheind demonstrantenvak, huisregels op rijm én een zwarte Sinterklaas. Anders dan vorig jaar in Gouda bleef het zaterdag tijdens de landelijke intocht in Meppel bij verbale confrontaties tussen voor- en tegenstanders van Zwarte Piet.

Acteur Patrick Mathurin demonsteert tijdens de intocht in Meppel. Beeld anp

Acht kilometer dranghekken en huisregels op rijm. 'Het verstoren van dit kinderfeest is natuurlijk niet toegestaan / daarvoor moet je niet naar Meppel gaan.' De Drentse plaats - zaterdag het decor van de landelijke intocht van Sinterklaas - was er veel aan gelegen een herhaling van vorig jaar te voorkomen. In Gouda eindigden rellen tussen voor- en tegenstanders van Zwarte Piet in negentig arrestaties.

Burgemeester Jan Westmaas (CDA) sprak zaterdagmorgen van een dag met een 'dikke zwarte rand'. 'Parijs' was in Meppel niet ver weg. Westmaas besloot geen extra veiligheidsmaatregelen te treffen. Bij een intocht in Antwerpen werd daar wel toe besloten.

Voor- en tegenstanders van Zwarte Piet grepen de aanslagen in de Franse hoofdstad aan om hun standpunten kracht bij te zetten. Actiegroep Kick Out Zwarte Piet vond dat de intocht beter afgelast had kunnen worden. 'Wij vinden het geen dag voor een feest', aldus woordvoerder Reinier de Vries. Anderen vonden het op hun beurt een schande dat de betogers 'ondanks Parijs' waren gekomen.

In vier bussen reisden zo'n tweehonderd betogers vanuit Amsterdam en Rotterdam af naar Meppel. Aan de Gasgracht voor galerie Het Kollektief ('Kunst geeft het leven kleur') wacht hen een omheind demonstrantenvak. 'No more black face', joelen ze als ze het hok betreden. Op hun spandoeken teksten als 'Zwarte Piet is racisme' en 'Zwarte Piet stil verdriet'. Er zijn goede afspraken gemaakt, vindt betoogster Chavelli (30), een prominente demonstratieplaats in ruil voor vreedzaam protest. In Gouda werd demonstranten de toegang tot het centrum ontzegd. 'We zijn dit jaar niet buitengesloten.'

Sinterklaas komt aan in Meppel. Beeld anp

Sinterklaas met dreadlocks

Voor het doorsnee publiek is de verkaveling nog even wennen. 'Dit is het demonstrantenvak', waarschuwt een beveiligster een opa die met zijn kleindochter een plekje wil zoeken langs de route. Verschrikt loopt hij door.

Nog voor de pakjesboot is aangemeerd komt een pikzwarte Piet 'toevallig' langs het vak. Mét donker kroeghaar en knalrode lippen. 'Belachelijk', oordeelt hij in Drents accent over de betoging. 'Ik laat me mijn feestje niet afpakken. Ik heb nog nooit een kind kwaad gedaan.'

Clare Hofstra (69) uit Staphorst heeft meer begrip voor het tegengeluid. Ze deelt roze gerbera's uit. Een actie van het lokale bedrijfsleven. 'We willen er een kleurrijke dag van maken.' Ze wordt op haar wenken bediend, als plotseling een zwarte Sinterklaas met lange dreadlocks het vak binnen loopt. 'Sinterklaasje, kom maar binnen zonder knecht', zingen de betogers.

Een man uit het publiek mag zelfs even aan zijn sikje trekken. 'Niet lang, maar wel echt.'

'De neger moet eruit'

Frits Booy geldt als grote deskundige op het gebied van Zwarte Piet. Hij maakte een draai en was belangrijk bij de totstandkoming van de nieuwe Piet. Deze nieuwe knecht wordt 'veeg-Piet', 'roet-Piet', 'schoorsteen-Piet' of 'polder-Piet' genoemd. Vorig jaar werd hij gelanceerd, vandaag kreeg de ruimte bij de landelijke Sinterklaasintocht in Meppel. Lees hier het interview.

Boegeroep en gejuich

Mark (17), een flesje roze sportdrank in de hand, vindt de Zwarte Sint maar 'aso' en 'nep'. 'Echt triest dat mensen zo een kinderfeest willen verzieken.'

Als rond half één de eerste échte Zwarte Piet als vooruitgeschoven post van de Sint de demonstranten passeert, is luid gejoel zijn deel. Snel huppelt hij door - pepernoten krijgen de betogers niet. Even later worden ook roetveegpieten en zelfs de Sint met spreekkoren onthaald. De Goedheiligman zwaait er niet minder uitbundig door. 'Niets gooien', sist een 'ordebewaker' in het demonstrantenvak.

Wat volgt is een tafereel dat doorgaans in voetbalstadions plaatsvindt, met voor- en tegenstanders aan weerszijden van de route. In golven wordt boegeroep afgewisseld met gejuich en 'Weg met Zwarte Piet' opgevolgd door 'Het is stil aan de overkant'. Dat blijkt ijdele hoop, ook als Sint en zijn gevolg al lang voorbij zijn. Alleen Christelijke muziekvereniging De Bazuin slaagt er met een stevige versie van 'De zak van Sinterklaas' in het wild geraas te overstemmen.

Maar het blijft in Meppel bij woorden. Sinterklaas heeft zich er niet aan gestoord, zegt hij na afloop. 'Het staat iedereen vrij het Sinterklaasfeest te vieren op zijn eigen manier.' En Hoofdpiet zegt: 'We zijn in Nederland. Het zou ons verbazen als een discussie hier ooit ten einde is.'

Om half twee loopt het demonstrantenvak leeg. De betogers bewegen zich weer richting bus. De Meppelse jeugd hangt wat uitdagend over de hekken langs het parkeerterrein. Ze begrijpen er maar weinig van. 'Net een schoolreisje. Twee uur heen en twee uur terug.'

Sinterklaas met zijn Pieten in Meppel. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden