Sint Lambertuskerk, Buren

Ingekort citaat uit de notulen van het bestuur van de Sint Lambertuskerk in Buren: 'Op dinsdag den tweeden juli 1895 werd ingevolge het besluit van het kerkbestuur door twee leden een onderzoek ingesteld in het koor der kerk, teneinde zoo mogelijk de juiste plaats te ontdekken alwaar het stoffelijk overschot...

Gelukkig hadden twee kisten een opschrift zodat identificatie mogelijk was. Met zekerheid ligt Maria van Oranje er, de dochter van Willem de Zwijger en Anna van Egmond-Buren. Ook Maximiliaan van Egmond is er begraven. Zeer vermoedelijk rusten in de drie overige kisten Maximiliaans echtgenote Françoise de Lannoy, alsmede zijn grootvader en vader, respectievelijk Frederik en Floris van Egmond. De sterfdata liepen van 1521 tot 1616.

Aan het doorzettingsvermogen van dominee J. van den Kieboom was het te danken dat in 1895 de adellijke grafkelder werd ontdekt. Geruchten over deze rustplaats deden al lang de ronde, maar bewijzen waren niet voorhanden, en wie naar bewijzen wilde zoeken, stuitte op scepticisme en onwil. Toch lag het keldergewelf maar tien centimeter onder de koorvloer, bleek in 1895.

Nog tot de laatste grote restauratie (1975-'80) was de kelder toegankelijk. Met toestemming van koningin Juliana, tevens gravin van Buren, ging in 1976 de toegang voorgoed op slot. Een hardstenen tombe uit 1901 houdt in het koor de herinnering levend. De gesmede krans bij die tombe is een geschenk van het Burens weeshuis dat in 1912 driehonderd jaar bestond. Prinses Maria was de stichteres van dit weeshuis (nu museum); ze overleed vier jaar vóór de opening.

Om met rondleider H. van Mourik te spreken: 'De kerk is eenvoudig, maar mooi gerestaureerd.' Die restauratie kostte 6,5 miljoen gulden (bijna 3 miljoen euro) waarvan de Hervormde Gemeente zelf 10 procent moest opbrengen. Een jaarmarkt in mei bracht uitkomst, goed voor 30 tot 40 duizend bezoekers. De markt bestaat nog steeds.

Wie foto's ziet van vóór de verbouwing - ze hangen in de kerk - verbaast zich over de metamorfose. Hier herrees daadwerkelijk uit de as een Phoenix. Hier veranderde een grauw, verwaarloosd gebouw in een waar pronkstuk waarvan de toren letterlijk en figuurlijk het hoogtepunt is.

Al van verre is die toren te zien, met zijn drie markante onderdelen: de vierkante basis uit 1250, het geel- en roodkleurige galmgatendeel van de Italiaan Pasqualini uit 1540 (pure renaissance) en de bekroning - uurwerken en lantaarn - van Pieter Post uit 1661. Tussen Pasqualini en Post woedde de stadsbrand van 1575 die het halve stadje verwoestte en ook de kerk niet ongemoeid liet.

Van Mourik: 'Ik heb het altijd een raadsel gevonden dat ze pas in 1733 de laatste resten van die brand hebben opgeruimd.' 'Als de vlammen hoog opslaan, ben ik de burgerije tot troost', meldt de waterpomp bij de kerk. Maar die pomp was er in 1575 nog niet, die dateert van 1732.

Sinds mei staat ook een bronzen standbeeld voor de kerk, een familietafereel: Anna van Egmond-Buren en haar kinderen Philips Willem en Maria nemen afscheid van Willem de Zwijger. Anna en Willem trouwden op 8 juli 1551 in Buren, in deze zelfde Lambertuskerk. De bisschop van Keulen zegende het huwelijk in. Dankzij deze echt mogen koningen en koninginnen van Nederland titels voeren zoals gravin van Buren en baron van Grave, IJsselstein en Cranendonk. Destijds allemaal ingebracht door Anna van Buren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden