Sint en Zwarte Piet zijn niet welkom op alle scholen

Hij is een bedrieger, een racist, een boeman en een roomse slijmbal. Toch mag hij jaarlijks op zo'n 90 procent van de basisscholen komen....

Sinterklaas, over hem hebben we het natuurlijk, is niet op elke basisschool een graag geziene gast. Hij wordt geboycot op reformatorische, joodse, islamitische en sommige protestant-christelijke scholen.

Bij gematigde christenen mag Zwarte Piet op 5 december wel pepernoten strooien, maar is de man met de fluwelen jurk niet gewenst omdat hij te veel lijkt op een roomse heilige.

Zwarte Piet is op andere scholen juist weer taboe omdat hij 'zwart verdriet' veroorzaakt. In de Amsterdamse Bijlmer stuurt een actiegroep brieven aan scholen met het verzoek de zwarte knecht niet langer in te schakelen.

'Onder invloed van de slavernij is Zwarte Piet aan het feest toegevoegd', schrijft het comité. Blootstelling aan die domme, angstaanjagende, slaafse, clowneske figuur is 'pedagogisch onverantwoord voor zowel het zwarte als het witte kind'.

De doorsnee-school viert het feest traditioneel. Met vieze gevulde chocoladekikkers, knarsende pepernoten onder de kinderschoen, liedjes, een verklede man die op 5 december met een bootje komt aanvaren. Soms kiest hij een iets moderner vervoermiddel, zoals een motor of een brandweerauto. Wc-rollen krijgen de bestemming van een kleine Sinterklaas, eierdozen worden stoomboten en kilometers crêpepapier bollen de baretten.

Het leukste blijven de cadeaus! Presentjes kosten zo'n vijf à tien gulden en worden uitgezocht door leerkrachten of een Sinterklaascomité. Op sommige scholen mogen kinderen vooraf een keuze maken uit enkele cadeaus. Meestal blijft het een verrassing.

In de hogere groepen trekken de leerlingen lootjes en maken een surprise voor hun collega's. Kinderen van Jehova's getuigen mogen niet aan loterijen meedoen en dus kunnen ze het Sinterklaasfeest op school niet meevieren.

De zwarte scholen - waar een meerderheid van de leerlingen allochtoon is - vieren op 5 december ook feest. Directeur D. Brard, van de Da Costaschool in Rotterdam, denkt dat zijn leerlingen thuis geen Sinterklaas vieren. Toch vinden zij het 'hartstikke leuk' om op school mee te doen aan de Hollandse traditie.

De Schalmei in de Bijlmer, een school met veel Surinaamse leerlingen, laat Sint en Piet wel opdraven. Maar, geeft directeur H. Deen meteen toe, met de kleur van Piet zitten ze een tikje in hun maag. Vorig jaar was Zwarte Piet op De Schalmei wit.

Op Shri Laksmi, een hindoestaanse school in de Bijlmer is Sint al jaren welkom. Hoewel Sinterklaas in het hindoeïsme zeker geen bekende is. 'Wij leven in Nederland', vertelt directeur J. Narain, 'dus wordt het feest gevierd. Het hindoeïsme is vrij liberaal.'

De Pieten zijn nog zwart, maar sinds de oproep van het comité tegen Zwarte Piet, discussiëren de docententen over de racistische component in het feest. 'Van mij mogen die Pieten best wit zijn.'

Op de Rudolf Steinerschool in Rotterdam komt Klaas wel, maar niet bij iedereen. 'Wij nodigen de Sint uit, maar die komt niet bij de peuters en de kleuters. Zonder vader en moeder vinden ze de Sint te eng,' vertelt administrateur H. Wolters.

Op de Vrije School geloven kinderen het langst: tot hun negende jaar. Het modale kind valt op z'n zevende à achtste jaar van zijn geloof af. Wolters gelooft namelijk zelf ook en zegt dat daardoor de kinderen op de Rudolf Steiner langer geloven. 'De geest van Sinterklaas bestaat.'

Ieder kind krijgt een door de ouders gemaakt cadeau. In elke groep is dat overigens hetzelfde - bijvoorbeeld een mooie map om tekeningen in op te bergen.

De vrije school viert alle jaarfeesten. 'Elke zes weken is er wel een feest op school. Wij vinden het belangrijk dat ze meer doen dan alleen taal en rekenen. Het gaat om een stukje zingeving. Je kunt er donder op zeggen dat ze in de eerste klas nu met pepernoten rekenen.'

Op de joodse basisschool Rosj Pina in Amsterdam laat Sint zijn gezicht niet zien. 'Dit is een jóodse basisschool', zegt directeur A. Telkamp. 'Zo'n feest past niet in onze tradities.'

Op precies dezelfde manier reageren de directeuren van reformatorische scholen. De opvoeders op religieuze grondslag zijn er van overtuigd dat hun kinderen niet in Sinterklaas geloven en dat het feest thuis ook niet gevierd wordt. Het is mogelijk, zegt een leerkracht van een reformatorische school, dat de kinderen een presentje krijgen. 'Maar dan gewoon omdat vader en moeder eens een aardig gebaar willen maken.' Uiteraard niet omdat er een verklede zwarte man via de schoorsteen is afgedaald.

Ook op de reformatorische Rehobothschool in Geldermalsen staat zijn verjaardag niet op de kalender. Dat verbiedt het geloof. 'Het is iemand met wie wij vanuit ons geloof moeite hebben. Sinterklaas is toch een roomse heilige.' Begrijpen zijn kinderen wel dat de Sint al die reformatorische schoenen overslaat? Directeur Stam raakt wat geërgerd: 'Sinterklaas bestaat toch helemaal niet. Dat is bedrog. Wij houden niet zo van liegen en bedriegen. Dat strookt niet met de wet van de Here.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden