Sinn Fein-strateeg somber over vredesproces

Het Noordierse vredesproces is op sterven na dood. Dat beweerde een uiterst pessimistische Martin McGuinness, Sinn Feins voornaamste strateeg, gisteren in Londen....

HENK STRABBING

Van onze correspondent

Henk Strabbing

LONDEN

McGuinness vertaalt dat met: 'Londen is erop gefixeerd om de IRA tot overgave te dwingen, terwijl de Britse regering diep in haar hart weet dat dit nooit zal gebeuren.' Hij reisde gisteren naar de Britse hoofdstad om de pers uit te leggen dat Sinn Fein open staat voor alle mogelijkheden. De politieke tak van de IRA is ook bereid tot een zogenaamd 'twee-sporenproces' waarbij voorbereidende gesprekken tussen alle betrokken partijen beginnen, tegelijk met de instelling van een internationale commissie die naar de wapenkwestie kijkt.

Sinn Fein wil die gesprekken nog voor 30 november laten beginnen. Dat is de datum waarop de Amerikaanse president Bill Clinton een bezoek zal brengen aan Belfast. McGuinness koppelt aan dit bezoek de 'laatste hoop' op een doorbreken van de huidige impasse 'maar de verwachting dat Clinton zal slagen, vervaagt nu snel'.

McGuinness wees er op dat op dit moment de oorlogvoerende partijen in Bosnië in de VS om de tafel zitten om een aanvaardbare overeenkomst uit te werken. 'Vijftien maanden na het eind van de vijandelijkheden in Ierland hebben wij die gelegenheid nog steeds niet gehad. Waarom niet? Omdat de Britse regering weigert een datum vast te stellen voor de besprekingen.'

Zo mogelijk nog somberder en verwijtender was Labourafgevaardige Livingstone, lid van de uiterste linkervleugel van deze partij. Livingstone legde uit waarom de Britse regering zo halsstarrig is. Het is zuiver politiek-intern: het gaat om de minieme meerderheid van Major in het parlement, waar de premier afhankelijk is van de steun van de Noordierse Unionisten.

Toegeven in de wapenkwestie betekent dat Major die steun zal kwijtraken en zal vallen. Volgens Livingstone kan er dus niet vóór de komende algemene verkiezingen in Groot-Brittannië wezenlijk schot komen in het Noordierse overleg. En die verkiezingen kunnen nog tot het voorjaar van 1997 uitblijven.

McGuinness verweet Major gebrek aan moed 'zoals Yitzhak Rabin en F.W. de Klerk hadden betoond'. De Sinn-Feinvoorman: 'Als wij het conflict niet oplossen, zal het potentieel voor een verder conflict altijd blijven bestaan. Ik uit geen dreigementen. Ik wijs op een politiek historisch feit.'

Dat de Ierse politie in de nacht van donderdag op vrijdag vlak ten zuiden van de Noordierse grens een bestelwagen vond met een zware bom (135 kilo) maakt het probleem, aldus McGuinness, 'moeilijker, maar we moeten niet over-reageren'. Sedert de IRA in augustus 1994 eenzijdig een bestand afkondigde zijn er drie soortgelijke bommem gevonden. Ditmaal zijn twee mannen gearresteerd die in verbinding zouden staan met een republikeinse splintergroep. De IRA ontkent iets van deze bom af te weten.

In Belfast zei Sinn-Feinleider Gerry Adams de inhoud te kennen van een zojuist verzonden geheime brief van de Ierse premier John Bruton aan zijn Britse collega John Major. Volgens een 'lek' zou Bruton om een 'top' met Major hebben gevraagd aan de vooravond van het bezoek van Clinton. Adams zei te twijfelen of deze brief de 'dynamiek' kon leveren die nodig zou zijn om het stokkende verdesproces weer op gang te brengen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden