Sinn Fein-leider McGuinness stapt uit protest op als vicepremier

Martin McGuinness is maandagavond opgestapt als plaatsvervangend Eerste Minister van Noord-Ierland. De reden is triviaal voor Noordierse begrippen: gerommel met subsidies voor het gebruik van biomassa. Volgens de Sinn Fein-leider had de protestante Eerst Minister Arlene Foster tijdelijk moeten opstappen, maar besloot hij de fragiele coalitie tussen pro-Ierse nationalisten en pro-Britse loyalisten te laten vallen. Het is vrijwel onvermijdelijk dat de minister voor Noordierse zaken over een week nieuwe verkiezingen gaat uitroepen.

Beeld afp

Het energieproject was een geesteskind van de Democratic Unionist Party (DUP) die onder leiding van Foster staat. Boeren en bedrijven kregen subsidie wanneer zo overgingen op het gebruik van biomassa, zoals het verbranden na pellets. De overheid bleek echter te gul te zijn geweest, zodat omgerekend een half miljard euro op de verkeerde plekken is beland, zo zei een klokkenluider een jaar geleden. Er was amper controle op de besteding van het belastinggeld. Een boer werd zelfs miljonair door een continue brandende boiler in een lege schuur te zetten.

Door dit 'cash for ash'-schandaal kwamen DUP-ministers onder druk te staan om af te treden en kort voor kerst overleefde Foster nipt een motie van wantrouwen. Toen op de eerste dag na het reces duidelijk werd dat ze niet weg zou gaan, besloot haar 66-jarige McGuinness zelf zijn ontslag in te dienen, Foster arrogantie verwijtend. Het opstappen van voormalige IRA-commandant betekent dat Foster haar functie als premier niet meer naar behoren kan uitvoeren. Sinds de vredesakkoorden van 1998 wordt de macht gedeeld in dit door oorlog getraumatiseerde landsdeel.

Sinn Fein zal geen vervanger aanwijzen voor McGuinness, wiens gezondheid niet al te sterk meer is. Bij nieuwe verkiezingen voor de assemblee zullen de DUP en Sinn Fein wederom de grootste partijen worden. De kans is aanzienlijk dat Sinn Fein dit keer de grootste zal worden, omdat de DUP stemmen zal verkiezen aan de gematigde Ulster Unionist Partij. Foster's voorganger Peter Robinson moest in het jaar van 2015 opstappen wegens een schandaal. Zo'n uitslag zal ertoe leiden dat het noorden van Ierland voor het eerst een nationalistische Eerste Minister krijgt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden