Sinn Fein komt er bekaaid af met Brits-Iers vredesvoorstel

'Voorstellen voor Hoofdzaken van Overeenstemming', het Brits-Ierse document dat de Noord-Ierse vredesonderhandelingen in de hoogste versnelling moet zetten, telt maar 378 woorden....

Van onze correspondent

LONDEN

Unionisten wezen verheugd op het idee van de Eilandenraad, die de band met het Verenigd Koninkrijk voorlopig zou verzekeren. Gematigde nationalisten legden de nadruk op het 'Noord-Zuid lichaam', waarin Ieren en Noord-Ieren moeten gaan samenwerken. Maar Sinn Fein kon met de beste wil van de wereld niets aandragen dat in háár straatje paste.

'Velen zullen deze voorstellen zien als een zoethoudertje voor unionisten en loyalisten', zei Mitchell McLaughlin, voorzitter van de partij van Gerry Adams. 'En als dat zo blijkt te zijn, zullen we ons krachtig verzetten. Sinn Fein vindt dat er geen interne oplossing voor het Noord-Ierse probleem bestaat. Als dit een poging is om tot een interne oplossing te komen, zullen we die verwerpen.' 'Interne oplossing' staat voor een vredesvoorstel binnen de bestaande Noord-Ierse status quo.

Voor het welslagen van het vredesproces is het van levensbelang dat Sinn Fein 'binnenboord' blijft. Zou de partij opstappen, dan zal de IRA de wapens weer opnemen en is Noord-Ierland terug bij af. McLaughlin, die dinsdag als woordvoerder van zijn partij optrad, drukte zich voorzichtig, maar daarom niet minder duidelijk, uit.

'We zijn bezorgd. In de nationalistische gemeenschap heerst de indruk dat de twee regeringen hebben toegegeven aan de weigerachtigheid en de ontoegeeflijkheid van David Trimble en de unionisten, onder druk ook van de loyalistische doodseskaders. De recente moorden zijn op cynische wijze gemanipuleerd door de unionistische politieke leiding, om zowel de regeringen als de nationalistische gemeenschap te intimideren.'

Drie zaken in het bijzonder zitten Sinn Fein niet lekker. De partij is niet gelukkig met de voorgestelde vorming van een Noord-Iers parlement, waarin de unionisten een zekere meerderheid zullen verwerven. Verder gaat de instelling van de Eilandenraad in tegen alles waar Sinn Fein voor staat (losmaking van het Verenigd Koninkrijk). Derde punt van kritiek is de vage omschrijving van de bevoegdheden van het all-Ireland-lichaam.

In het Framework Document van 1995, het vorige Iers-Britse vredesscenario, stond nog dat een dergelijk orgaan 'uitvoerende macht' zou hebben. Het woordje executive is nu geschrapt. Unionisten constateerden al triomfantelijk dat het nieuwe Noord-Zuid-orgaan ondergeschikt zal zijn aan de Eilandenraad. Voor Sinn Fein is wezenlijke versterking van de band met Ierland een minimum-eis.

'Er is sprake van wijdverspreide en groeiende zorg dat het, buiten het vredesproces om, de unionisten wordt toegestaan de voortgang van de gebeurtenissen te dicteren', zei McLaughlin. Dat was een constatering die raakte aan het hart van een al decennia-oude republikeinse frustratie, die de afgelopen dertig jaar duizenden het leven kostte.

'We zien steeds meer tekenen dat de Britse regering buigt voor de agenda van het militaire establishment, en de republikeinen tracht te verdelen en verslaan, in plaats van een oplossing voor het conflict te zoeken', verklaarde de IRA in kenmerkend ronkend taalgebruik vorige week in haar nieuwjaarsbericht. De voorstellen bevatten weinig dat die mening kan hebben veranderd. 'We zijn er nog lang niet', zei minister voor Noord-Ierland Mowlam dinsdag. 'Zoals we allemaal weten, zit de duivel in de details.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden