Weblog

'Singles moeten zich vooral schamen'

Je hoort ze er zelden over, maar het is wel zo: veel singles schamen zich omdat ze single zijn. Filosoof Coen Simon legt uit waarom dat helemaal niet erg is.

Beeld Io Cooman

Schamen singles zich omdat ze single zijn? In de paar jaar dat ik me nu met dit onderwerp bezighoud, ben ik het gaan geloven. Voor elke single die ik voor een interview strik ('mag ook anoniem!'), zijn er drie die niet over het onderwerp willen praten. Een vrouw van in de dertig biechtte op dat zij familiereünies meed omdat ze daar de enige single was. Een man vluchtte weg van een bruiloft omdat hij vond dat hij op dat gebied gefaald had. In Amerika bestaan zelfs cursussen om van je single shame af te komen.

Saskia Noort

In de Linda van deze maand beschrijft single Saskia Noort haar schaamte en verlegenheid. Als ze in de plaatselijke kroeg op zoek is naar een scharrel bijvoorbeeld, en zichzelf terugziet in de spiegel van de wc. 'De mascara een beetje uitgelopen, het oogwit enigszins troebel, een verwilderde blik. Twee gin-tonics teveel. De vraag: 'wat doe ik hier in godsnaam?' dringt zich op.'

Schaamte mag vervelend zijn, het heeft wel een belangrijke sociale functie. 'Je laat ermee zien dat je je bewust bent van een norm, al voldoe je daar op dat moment niet aan,' zegt filosoof Coen Simon. 'In dit geval is het de norm om een partner te hebben. Als er geen zichtbare reden is waarom je hieraan niet voldoet - bijvoorbeeld dat je een zekere leeftijd hebt en rouwkleding draagt - zie je doorgaans schaamtevol gedrag. Omdat het nooit evident is wat de norm precies is, onderzoek je met schaamte of de ander hetzelfde onder die norm verstaat.'

Gehakkel en blozende wangen zijn dus een manier om contact te leggen. 'Want jouw schaamte wekt mijn medelijden. Daardoor kan ik begrip proberen op te brengen voor jouw verhaal, en zeggen: ah joh, daar hoef je je toch helemaal niet voor te schamen! Het is toch prima zoals je bent!'

Overwin je schaamte in De Balie

In samenwerking met De Balie in Amsterdam presenteert de Single Issue Partij een serie singlevriendelijke films en gesprekken. Donderdag 6 november om 20:00 praat Maartje Duin met NRC Next-columniste Simone van Saarloos over Frances Ha

Taboe

Volgens Simon lijden mensen niet zozeer onder schaamte zelf. Wel onder het feit dat er een steeds groter taboe op schaamte rust. 'Omdat het onhandig gedrag is. Dat leidt tot twee uitersten: enerzijds schaamteloosheid, waarbij mensen hun schaamte overschreeuwen. Anderzijds al te erge schaamte, waardoor ze zich helemaal terugtrekken uit het openbare leven.'

Je altijd maar voordoen als happy single noemt Simon een vorm van schaamteloosheid. 'Als jij vanwege het taboe op schaamte een sterke meid bent geworden die altijd weet wat ze wil, dan vraag je ook niet meer om mijn begrip. En dan kan ik zeggen: ik vind dat iedereen een partner moet hebben. Beide partijen nemen een sterk standpunt in, waar ze niet meer van af willen wijken.'

Anderzijds moeten singles volgens Simon ook niet uit schaamte wegblijven van bruiloften en reünies. Liever nemen zij een voorbeeld aan Saskia Noort. 'Zij zegt: ik weet niet hoe het moet. Ze worstelt met de norm van de happy single zoals we dat uit de series kennen: een vrouw die kan doen wat ze wil, aantrekkelijk, nog niet in de overgang, genoeg te besteden. Zij voldoet aan de uiterlijke kenmerken, maar ze wil die mythe onderuit halen, want ze is niet happy. Voor singlesemancipatie is dat een begin.'

Wat vindt u?

Heeft u last van single schaamte? Kan een politieke partij daar iets aan doen? Reageer op Facebook of Twitter.

Nederland telt steeds meer alleenwoners. Als lijsttrekker van de Single Issue Partij blogt journalist, radiomaker en ervaringsdeskundige Maartje Duin over hun leven.Beeld Io Cooman

Lijstduwer

Hoe breng je, vraag ik Simon tenslotte, een groep mensen bij elkaar die zich schaamt? 'De vraag is of je dat moet doen. Als schijnpartij vind ik de Single Issue Partij erg goed, want in een democratie hebben juist minderheden steun nodig van de meerderheid. Je moet je ze dus uit de schaduw van de norm halen. Maar een echte partij voor singles kan ondermijnend zijn voor een hechte maatschappij, omdat je groepen tegenover elkaar zet. Je hebt iets aan gezinnen en je hebt iets aan singles. Het zou een partij voor iedereen moeten zijn.'

Simon voegt meteen de daad bij het woord. Bij deze is de filosoof - tien jaar getrouwd, drie kinderen - de eerste lijstduwer van de (fictieve!) Single Issue Partij.

In Een Cursus Alleen Zijn vertellen single dertigers over hun dagelijks leven – o.a. over het omgaan met schaamte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden