Nieuwsbreak

Sinan Can: 'Ook naar Wilders moet je luisteren'

Turkse en Koerdische organisaties in Nederland moeten de handen uit de mouwen steken om onrust tijdens demonstraties te voorkomen, zegt onderzoeksjournalist Sinan Can (bekend van de bejubelde documentairereeks Bloedbroeders). 'Ik merk de spanning. Als het misgaat moet de politie hard ingrijpen.'

Sinan Can Beeld NPO

De voormalig voorzitter van het Nobel-committee heeft spijt dat Obama de Nobelprijs voor de Vrede heeft gekregen. Was die toekenning inderdaad een vergissing?
'De wereld is niet vreedzamer geworden door Obama's inspanningen. De wereld is een teringzooi, al komt dat natuurlijk niet alleen door Obama. Hij heeft minder gedaan dan gehoopt. Maar als ik die lijst van winnaars bekijk, dan zitten er wel meer vergissingen bij.'

Zoals?
'De Europese Unie heeft in 2012 de prijs ook gewonnen. What the fuck, dacht ik. Gandhi echter heeft de prijs nooit gekregen.'

Er klopt dus helemaal niets van de toekenning van Nobelprijs voor de Vrede?
'Martin Luther King kreeg wel een onderscheiding, gelukkig. Maar waarom alleen maar hotemetoten? Waarom geen burgers die goede dingen doen? Die Scandinavische arts bijvoorbeeld die in ebolagebied bleef werken terwijl iedereen wegtrok. Er zijn miljoenen naamloze mensen die zo'n prijs verdienen.'

Obama. Beeld afp

Nederlands nieuws dan. Er is vandaag een demonstratie in uw woonplaats Nijmegen tegen het geweld in Turkije tegen Koerden en de linkse oppositie. 'Er zijn burgeroorlogachtige taferelen gaande tegen Koerden en linkse mensen', aldus de organisatie. Treffen we u daar vanavond aan?
'Als het een demonstratie voor vrede is, dan zou ik zeker kunnen meelopen.'

Helaas verlopen die demonstraties niet altijd vreedzaam. In Bern reed afgelopen weekend een auto in op Koerdische demonstranten. Na een protest in Rotterdam tegen de Koerdische PKK en het geweld in Turkije werd er brand gesticht in een Turks buurthuis en werden ramen ingegooid van een Turkse vereniging in Schiedam.
'Demonstraties worden soms verstoord, door mensen uit beide kampen. In Turkije pakken de Turkse regering en de PKK de wapens weer op en je ziet dat die onrust direct overslaat naar andere landen, waaronder Nederland. Ik hoop dat er geen ernstigere dingen zullen misgaan.'

Nieuws uit Turkije leidt direct tot een reactie hier. Zou het niet logisch zijn dat dat lijntje langer wordt bij de jongste generatie?
'Ik verbaas me er soms over. Ik volg de ontwikkelingen in Turkije ook op de voet, als journalist. Maar Turks-Nederlandse jongeren lijken de boel daar beter in de gaten houden dan het nieuws hier, in eigen land. Je ziet op social media direct reacties verschijnen als er iets gebeurt in Turkije. Ik vraag me af of ze wel iets hebben meekregen van de Algemene Beschouwingen.'

Protesten tegen de regering in Istanbul, Turkije. Beeld epa

De Turkse journalist Tuncay Çinibulak is pessimistisch over de relatie tussen Turken en Koerden in Nederland, zei hij tegenover RTV Rijnmond. U ook?
'Ik ben niet pessimistisch. De protesten hier staan in direct verband met wat er gaande is in Turkije en de onrust zal nog wel even aanhouden tot aan de verkiezingen van 1 november dit jaar. Mensen die strafbare feiten begaan tijdens een demonstratie worden hier gelukkig gestraft, in Turkije kun je daar nog mee wegkomen. Maar ik merk de spanning. Als het misgaat moet de politie hard ingrijpen.'

In de documentaire Bloedbroeders ging u op zoek naar de waarheid over de Turkse massamoord op de Armeniërs. U zei in een interview: 'Zelfs in Nederland staan Turkse en Armeense jongeren nog lijnrecht tegenover elkaar. Dat houdt pas op als er weldenkende Turken opstaan die erkennen dat er dramatische dingen zijn gebeurd, zodat de Armenen kunnen vergeven.' Hoe zit dat met de Koerden en de Turken? Wat is daar de oplossing?
'Elke Turk kent wel een Koerd en elke Koerd kent wel een Turk in zijn omgeving. De meesten gaan goed met elkaar om in Nederland. Wat ik zou willen is dat de Turkse en Koerdische organisaties om de tafel gaan zitten zodat provocateurs - die je altijd hebt - geen kans krijgen. Die volwassenheid heb ik helaas nog niet gezien. Je hoeft geen vredespijp te roken samen of op elkaars bruiloft te komen, maar de voormannen kunnen wel iets meer doen.'

Demonstratie in Den Haag in 2014. Beeld anp

Iets anders. Vandaag is dag twee van de Algemene Politieke Beschouwingen. Het mag geen verrassing heten dat de vluchtelingencrisis aan bod komt. Heeft u goede oplossingen gehoord?
'Ik hoor veel: de roep om beschaafde opvang hier, het idee om veilige havens in Syrië te creëren. Het debat was soms emotioneel en dat snap ik ook. Ik vind dat we naar alle mogelijke oplossingen en geluiden moeten kijken en deze niet bij voorbaat moeten ridiculiseren. Ook wat Wilders zegt niet. Er is een groep Nederlanders die zijn mening deelt. Die mensen maken zich zorgen over de toestroom van vluchtelingen. Daar moet je ook naar luisteren, ook al ben ik het er persoonlijk niet mee eens. Het is net als met een regenboog, je kunt niet zeggen: de kleur rood wil ik niet.'

Wilders en de Slowaakse premier zijn van de school: eerst opkomen voor het eigen volk. Begrijpt u hen?
'Tuurlijk snap ik dat. Er zouden zich IS-strijders onder de vluchtelingen bevinden, ze komen met grote getalen. Mensen denken: help, wat gebeurt er in mijn wijk? Dat sentiment is op angst gebaseerd. Hoe worden al deze vluchtelingen opgevangen? En wat doen we bij problemen?'

Wordt er genoeg rekening gehouden met eventuele problemen bij de opvang van vluchtelingen in wijken?
'Je ziet twee uiterste scenario's. Het rechtse geluid spreekt van een tsunami van vluchtelingen, van islamisering, van een oplopend woningtekort. Het is pikzwart. En aan de andere kant heb je het te rooskleurige scenario van een geoliede machine waarbij er geen problemen bestaan. Flowerpower.'

Hebben landen als Slowakije en Hongarije meer recht om moeilijk te doen over vluchtelingen toelaten dan rijkere landen als Nederland en Duitsland?
'Economisch staan de protesterende landen er minder goed voor, dus in die zin begrijp ik de zorgen. Maar veel van de problemen in die landen worden onterecht geprojecteerd op de vluchtelingen. Alsof het daaraan ligt en alsof het allemaal nog veel slechter wordt als er mensen bijkomen. Ook in Nederland zie je de roep om 'eigen mensen eerst'. Op Twitter begon iemand over een Nederlandse verdronken peuter toen het jongetje Alan aandacht kreeg. Zo van: we hebben hier ook arme kinderen.'

Beeld anp
Asielzoekers arriveren bij de Van Horne Kazerne in Weert. Beeld anp

Valt er eigenlijk nog wat te lachen vandaag?
'Er valt de laatste tijd weinig te lachen. Gelukkig is er Lucky tv. Willy in de Koets vond ik erg geslaagd. Ik kijk ook altijd even op De Speld. Laatst schreven ze over de Ronde van Spanje. Wetenschappers van de Radboud Universiteit Nijmegen hebben berekend dat de Ronde van Spanje veel korter had gekund. 'De Vuelta duurt in totaal drie weken, maar volgens de onderzoekers was dat niet nodig: 'Dit is hartstikke om.'' Dumoulin was boos dat hij door andermans falen verkeerd was gefietst.'

Ter afsluiting: heeft u een lees- of kijktip online?
'Ik kijk veel op Vice.com vanwege de mooie reportages. Nu hebben ze een reportage over de vluchtelingenhandel in Libië. Waar die mensen mee dealen. Je vlucht van een oorlog, valt in handen van mensensmokkelaars, overleeft een barre reis, klopt aan de poort van Europa en wordt afgeranseld door de politie van Macedonië.'

Dit is aflevering 566 van de dagelijkse 4 uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we met een interessant persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.