Simpele technologie, nauwelijks rocketscience

Rocketscience is het niet, dit tafereel in de ruimte met veredelde radiobakens.

Beeld ESA - Cubesat

Wat is dat voor dobbelsteentje en waarom wordt het opgezogen door die ingepakte pipet? Dat dobbelsteentje is de AESP-14 CubeSat, een piepkleine satelliet van 10 centimeter in het vierkant. En de 'pipet' zuigt hem niet op, maar heeft hem zojuist losgelaten in de ruimte.

De Small Satellite Orbital Deployer spuwt minisatellietjes uit zoals een kardinaalbaars zijn jongen. Vier per keer met een snelheid van een tot anderhalve meter per seconde. Het in Japan ontwikkelde apparaat hangt aan een robotarm die vastzit aan het International Space Station.

De 'lancering' verloopt bijna kinderlijk eenvoudig; de CubeSats worden onder een hoek van 45 graden losgelaten in de tegengestelde vliegrichting van het ISS, om botsingen te voorkomen. Daarna drijven ze langzaam af, in hun eigen, lagere baan om de aarde. Dit kubusje is van Braziliaanse makelij, gemaakt door studenten van het Instituto Technológico de Aeronáutica. Het is een veredeld radiobaken, dat gecodeerde tekstberichten uitzendt naar de aarde.

Witte 'boekenplankje'

Energie krijgt het kubusje van vier blauwe zonnepaneeltjes aan elke zijkant, waarvan er telkens een naar de zon is gericht. Dat moet ook wel, want hij is nu al aan het draaien, is te zien aan de hoek waaronder het staat; de zwarte geleiders aan de zijden staan niet meer in lijn met de pipet. Niet zichtbaar is de onderzijde - voor zover van toepassing in outer space - waar een kleine antenne zit, vergelijkbaar met de antenne op sommige routers - die de signalen richting aarde verstuurt. Simpele technologie, nauwelijks rocketscience.

Dat geldt trouwens ook voor de orbital deployer. Die verschilt in functionaliteit niet veel meer van een Hello-Kitty-dispenser van de bekende Pez-snoepjes. De CubeSats worden geladen door astronauten aan boord van het ISS, in een air lock, een soort decompressiekamer voor in de ruimte, in het Japanse deel van het ISS.

Dat gebeurt door de minisatellieten over een geleiderails naar binnen te duwen, tegen een veer, die daardoor wordt gespannen. Vervolgens neemt de robotarm de installatie, die begint bij het witte 'boekenplankje', mee naar buiten. Een luikje gaat open en de satellietjes floepen naar buiten. Te zien is dat het luikje nog open staat.

Op de achtergrond zijn drie van de acht enorme zonnepanelen van het ISS zichtbaar, plus de metalen constructie die ze draagt. Ziet er fragiel uit, en is het ook; op aarde zou de boel onmiddellijk neerzijgen, maar dankzij de microzwaartekracht ter plaatse zit alles stevig verankerd. Met de CubeSat is het overigens slecht afgelopen; sinds het loslaten is niets meer vernomen van AESP-14.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden