4 uur nieuwsbreak

Simone Filippini: 'Kunduz moet ons wakker schudden'

De terugkeer van de Taliban in Kunduz moet ons wakkerschudden, hoe triest dan ook. Dat zegt Simone Filippini, directeur van hulporganisatie Cordaid, dat ook in Afghanistan is gevestigd. 'De internationale gemeenschap moet inzien dat ze haar aandacht nog niet van Afghanistan af kan keren.'

Simone Filippine. Beeld Cordaid
Simone Filippine.Beeld Cordaid

Wat is voor u het nieuws van de dag?
'Het feit dat Erdogan in Brussel is om te overleggen met de Europese Unie over de opvang van vluchtelingen uit Syrië. Ik ben groot voorstander van dit type overleg om te kijken hoe we Turkije kunnen ondersteunen bij de opvang van vluchtelingen daar. Hoe adequater de vluchtelingen daar worden geholpen, hoe minder ze zijn geneigd hierheen te trekken. Het kan niet de bedoeling zijn dat een miljoen Syrische vluchtelingen naar Europa trekken.'

Is het beter om de vluchtelingen daar onder te brengen?
'Mensen willen het liefst terug naar hun eigen land. Ze zijn gevlucht uit pure nood, maar waren liever in Syrië gebleven. Uiteindelijk willen deze mensen terugkeren wanneer dat weer mogelijk is. Daarom is het goed om ze dicht bij huis op te vangen. Nu moeten Syriërs een helse tocht maken naar Europa. Dat kost meer dan een maand en put de vluchtelingen financieel en emotioneel uit.'

President Erdogan met president van het Europese Parlement Martin Schulz. Beeld afp
President Erdogan met president van het Europese Parlement Martin Schulz.Beeld afp

Er worden in Turkije al 1,8 miljoen vluchtelingen opgevangen. Moeten we die verantwoordelijkheid en kosten van opvang niet eerlijk verdelen over de landen?
'Wij in Nederland willen graag opvang in de regio, dat is min of meer afgesproken. Belangrijk is dan dat je bereid bent om de landen waar ze worden opgevangen - zoals Turkije, maar ook Noord-Irak, Jordanië en Libanon - te ondersteunen. De dialoog met de presidenten van deze landen moet hoognodig gevoerd worden. De kosten van de opvang moeten worden verdeeld.'

En als een vluchteling zelf toch liever naar Duitsland wil, moeten we hem of haar dan tegenhouden en in Turkije houden?
'Deze kwestie moet het onderwerp van het gesprek met Erdogan zijn. Als ze daar adequater worden opgevangen, is de kans dat ze naar Duitsland willen kleiner.'

Morgen verschijnt een nieuwe papieren uitgave van de 'Dikke Van Dale', oftewel Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal. In de nieuwe editie zijn woorden die niet meer gebruikt worden verdwenen. Welk woord mag wat u betreft wel uit de Nederlandse taal geschrapt worden?
'Challengen, dat is zo'n verschrikkelijk vergaderwoord. Een treurige poging van iemand die niet zo goed Engels spreekt om een beetje stoer te doen. Heel aanstellerig. Er is bovendien ook gewoon een Nederlandse term voor.'

Betwisten. Daarover gesproken: Artsen zonder Grenzen neemt geen genoegen met het door de VS geleide internationale onderzoek naar het bombardement zaterdag op het ziekenhuis van de organisatie in Kunduz. Eens?
'Zoals ik het begreep is er mogelijk sprake van een schending van het humanitair recht. Het lijkt me logisch dat een land dat daarvan wordt beschuldigd niet zelf kan bepalen of zij inderdaad schuldig is. Voor de geloofwaardigheid is het belangrijk dat het niet de Amerikanen zelf zijn die het onderzoek uitvoeren.'

Stel, er komt een onafhankelijk onderzoek en het blijkt dat de Amerikanen fout zaten. Wat moet er dan gebeuren?
'Het is niet aan mij om dat te beslissen. Dat moet volgen uit het humanitair recht. Laten we eerst afwachten wat er uit het onderzoek komt, daaruit moet blijken wat er verkeerd is gegaan. Verdere acties zijn afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek.'

Artsen zonder Grenzen heeft in het betreffende ziekenhuis mogelijk Talibanstrijders behandeld. Moeten hulporganisaties iedereen helpen?
'Wij helpen iedereen, daarover hoeft geen discussie te zijn. Bij het afleggen van de eed bevestigen artsen dat ze iedereen helpen. Ook wanneer je iemands denkbeelden afzichtelijk vindt.
Onze organisatie heeft zelf geen artsen, maar ondersteunt wel ziekenhuizen in Kunduz. Als daar Talibanstrijders binnenkomen, zullen de artsen hen ook helpen. Dat is de plicht van de arts.'

Medewerkers van Artsen zonder Grenzen na het bombardement op hun ziekenhuis afgelopen zaterdag. Beeld afp
Medewerkers van Artsen zonder Grenzen na het bombardement op hun ziekenhuis afgelopen zaterdag.Beeld afp

Cordaid heeft ook personeel in Afghanistan zitten. Hebben de Amerikaanse luchtaanvallen daar invloed op?
'De luchtaanvallen niet, maar de terugkomst van de Taliban wel. Iedereen is nu waakzaam.'

Artsen zonder Grenzen heeft zich helemaal teruggetrokken uit Kunduz. Heeft u overwogen het personeel terug te trekken?
'Dat is logisch, hun ziekenhuis is platgebombardeerd. Wij zullen niet zomaar weggaan. De artsen in de ziekenhuizen die we ondersteunen zijn heel trouw aan hun patiënten. De zieke mensen kunnen niet wachten op het moment dat we een keer terugkomen.'

Zijn de Nederlanders te vroeg weggegaan uit Afghanistan?
'Dat lijkt me wel. Wat er nu in Kunduz gebeurt, maakt duidelijk dat de Afghanen nog niet klaar zijn om het bestuur zelf op zich te nemen. De bestuurlijke situatie is instabiel en daar maakt de Taliban graag misbruik van. Wij hebben meerdere malen voor deze situatie gewaarschuwd. Bij de opbouw van Afghanistan is te weinig aandacht geweest voor de lange termijn, voor menselijke ontwikkeling en goed bestuur. Als je alleen vanuit veiligheid denkt, schiet je tekort in de opbouw van een bestuurssysteem.

'Mo Ibrahim is een Afrikaanse ondernemer die elk jaar een geldprijs uitreikt aan een goed Afrikaans bestuur. Op deze manier wil hij ook voorkomen dat overheden corrupt worden. Hij heeft zijn prijs al meerdere jaren niet kunnen uitreiken, omdat geen enkele Afrikaanse regering aan zijn criteria voldoet. Het opbouwen van bestuurlijke systemen in conflictlanden, zoals Afghanistan, is laag op de agenda komen te staan van donorlanden. Kunduz is een wake-up call, hoe triest dan ook. De internationale gemeenschap moet nu inzien dat ze haar aandacht nog niet van Afghanistan af kan keren.'

Afghaanse militairen patrouilleren op de straten van Kunduz. Beeld epa
Afghaanse militairen patrouilleren op de straten van Kunduz.Beeld epa
Een Afghaanse vrouw doneert bloed voor militairen die gewond zijn geraakt bij de gevechten in Kunduz. Beeld epa
Een Afghaanse vrouw doneert bloed voor militairen die gewond zijn geraakt bij de gevechten in Kunduz.Beeld epa

Heeft u vandaag tussen al het trieste nieuws nog iets gelezen waardoor u moest lachen?
'Ik ben trots op de Nederlandse dames die gisteren tweede zijn geworden op het EK volleybal. Daarnaast las ik in De Telegraaf een artikel over jonge boerinnen die strijden om een plaatsje op de Boerinnenkalender. Bij de foto staat: 'Gewaagd en een tikkeltje pikant, maar nooit ordinair.' Nou, je moet zelf maar kijken wat jij ervan vindt. Ik weet het niet.'

Dit is aflevering 576 van de dagelijkse 4 uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we met een interessant persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden