Signalen (1)

IK sta voor de ingepakte Rijksdag in Berlijn, en kan één gedachte niet van me afzetten: wat jammer dat Van der Lubbe 't niet meer heeft mogen meemaken....

JAN BLOKKER

Was hij tenslotte niet de Christo die het gebouw al in 1933 aan het gezicht had willen onttrekken? Zijn daad van anarchie is door de geschiedenis weliswaar consequent geduid in termen van politiek, maar de kenners hebben van meet af aan de artisticiteit van het gebaar ingezien. Is kunst trouwens niet altijd een kwestie geweest van een vlammend Idee dat in rook op gaat? Het is dat de brandweer van Goering er te snel bij was, anders was het een onsterfelijke fik geworden, misschien nog wel mythologischer dan het vuur dat Herostratos ontstak in de tempel van Artemis. Maar mislukt. Overigens is de verhulling zoals bekend ook nu tijdelijk: volgende week gaan de lappen er al weer af.

Als ik drie of vier keer om de reusachtige kermis ben heengelopen - twee miljoen toeristen, 1200 mensen die zich als gidsen voordoen, vijfduizend straatmuzikanten, braadworstbraders, politieagenten, zakkenrollers en ansichtkaartenverkopers - schieten me natuurlijk nog andere historische figuren te binnen die ik de aanblik graag had gegund. Bismarck bijvoorbeeld, die principieel de andere kant op keek als hij op z'n oude dag het nieuwe bolwerk van democratie moest passeren, en voor wie de onzichtbaarheid van de steenklomp meteen al een zegen zou zijn

geweest.

Of Philipp Scheidemann die op 9 november 1918 van een raadkamer op de eerste verdieping een raam openschoof en staande in de vensterbank de Republiek uitriep. Of de waarschijnlijk tot eeuwige anonimiteit veroordeelde soldaat van het Rode Leger die op 30 april 1945 de bordestrappen op stormde, maar op de eerste etage, misschien wel achter dat raam van Philipp Scheidemann, stond een Hitlerjunge, en die schoot 'm dood.

Maar Van der Lubbe blijft toch m'n eerste associatie. Wat er was overgebleven na de door hem gedroomde brand zou radicaler en ook boosaardiger zijn geweest: een smeulende puinhoop immers, of op z'n gunstigst het geblakerde karkas van een gebouw dat mogelijk in z'n oude staat herbouwd had kunnen worden, maar de kans was natuurlijk groter geweest dat Adenauer kort na de oorlog aan Le Corbusier een zeitgemässer parlement had gevraagd dat waarschijnlijk ook oninpakbaar zou zijn gebleken. Ik bedoel: Van der Lubbe beoogde een beslissende streep door de rekening, terwijl Christo - die zich ook laat voorstaan op het geven van 'signalen' - toch meer de sandwicher is, die z'n harde boodschap (maar vraag me niet welke: al sla je me dood), in lieflijk taf heeft

gestoken, en afgebiesd met blauw lint.

Het is prachtig omdat het zo herroepelijk is. De bondsdagleden die er vorig jaar nog ontzettend tegen waren (223; maar zelfs de stemonthouders hielpen hen niet aan het verhoopte veto: 292 waren vóór) hebben ook maar veertien dagen ergernis, want op 6 juli begint het uitpakken, en binnen veertien dagen kan iedereen weer lezen wat onder de timpaan staat: dem deutschen Volke, terwijl het de gemeenschap ook nog geen cent gekost heeft, integendeel: Christo merchandiset z'n eigen uitgaven terug, en aan het eind van de gebeurtenis zal er voor tientallen miljoenen marken in de buurt zijn gegeten, gedronken en overnacht, en zelfs GroenLinks hoeft zich nergens over te beklagen, want de inpakkers hebben alle vogeltjes uit de rijksdagvogelnestjes geëvacueerd, en als alles is uitgepakt worden de diertjes ook weer teruggebracht naar hun lievelingsdakgoten en hun favoriete zijkoepels.

Er is dus eigenlijk helemaal niets gebeurd: er staat een doos met strikken naast de Brandenburger Tor, maar iedereen van hoog tot laag, van spreeuw tot rat, van links tot rechts weet precies wat er in zit, en wat er gauw ook weer uit zal komen.

Omdat het zo lieflijk is, is het zo jammer dat Van der Lubbe het niet meer heeft mogen meemaken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden