Signaal aan Rusland: VS stationeren onverwacht hypermoderne F-22 in Europa

De VS hebben totaal onverwacht een onbekend aantal F-22 Raptors gestationeerd op de Engelse luchtmachtbasis Lakenheath. De geavanceerde stealthtoestellen, de modernste gevechtsjager van de Amerikanen, bevinden zich sinds maandag in Engeland. Met de stationering stuurt Washington voor de tweede keer in ruim een week een signaal naar de Russen.

Twee F-22 Raptors maken zich op om in de lucht bijgetankt te worden. Beeld U.S. Air Force/TSgt Ben Bloker

De stationering van de hypermoderne en peperdure F-22 geeft volgens het Amerikaanse European Command blijk van 'Amerika's blijvende verplichtingen aan de NAVO-bondgenoten'.

Ook moeten ze volgens de VS 'alle acties afschrikken die de regionale veiligheid destabiliseren'. Dit is een duidelijke verwijzing naar de annexatie door Rusland van de Krim en de Russische betrokkenheid bij het conflict in de Oekraïne.

Hoeveel F-22's zich nu in Engeland bevinden, maakte het commando niet bekend. De VS sturen het toestel, dat het luchtruim moet veroveren bij een conflict, zelden naar Europa. In augustus nam European Command de stealthjager voor het eerst onder haar hoede. Toen werden een aantal toestellen gestationeerd op de Duitse luchtmachtbasis Spangdahlem.

Van daaruit voerden ze vluchten en trainingen uit in Polen en de drie Baltische staten. De F-22's op Lakenheath zullen vier maanden in Europa blijven. De toestellen worden volgens de Amerikaanse luchtmacht ook op andere Europese bases gestationeerd voor oefeningen. Of ze ook naar Nederland worden gestuurd, is onduidelijk.

Een F-22 Raptor die is ingezet voor de oorlog tegen Islamitische Staat vliegt boven de Arabische Zee. Beeld US Air Force

Nederland

De VS stuurden ruim een week geleden al twaalf F-15's, de voorganger van de F-22, naar Nederland en IJsland 'om verdere Russische agressie af te schrikken'. De F-15's helpen nu om het IJslandse luchtruim te bewaken.

In Nederland worden de F-15's ingezet voor oefeningen. De toestellen, die zijn gestationeerd op de luchtmachtbasis Leeuwarden, blijven tot september in Europa.

Met de stationering van de F-22's, die qua uiterlijk veel lijken op de Joint Strike Fighter (JSF), hebben de VS nu sinds januari drie keer gevechtsvliegtuigen naar Europa gestuurd als signaal richting Moskou. In januari werden al zes F-15's naar Finland gezonden.

De oefeningen maken deel uit van Operation Atlantic Resolve die de VS begonnen met de bondgenoten vanwege de Russische betrokkenheid bij het conflict in Oekraïne.

Een F-22 wordt ingezet voor een nachtmissie boven Syrië en Irak. Het toestel werd in 2014 voor het eerst in een oorlog ingezet, toen de VS de luchtcampagne begonnen tegen IS. Beeld US Air Force

Machtsvertoon

De stationering van de F-22 zal president Poetin niet ontgaan. De regering-Obama gebruikte de F-22, behalve voor bombardementsmissies tegen Islamitische Staat, tot nu toe voornamelijk voor machtsvertoon in het Midden-Oosten en Azië.

De onderscheppingsjager werd onder andere op een basis in de Verenigde Arabische Emiraten gestationeerd, als waarschuwing aan Iran, toen het conflict over het Iraanse atoomprogramma hoog opliep. Begin dit jaar stuurde het Pentagon een aantal F-22's naar een basis in Japan toen Noord-Korea opnieuw een kernproef had gehouden.

De F-22, net als de JSF ontwikkeld door Lockheed Martin, werd in de Koude Oorlog ontworpen om de F-15 te vervangen. Aanvankelijk wilde de Amerikaanse luchtmacht 750 toestellen aanschaffen. Maar door technische problemen en vertragingen stegen de kosten van de F-22 zo enorm, dat uiteindelijk maar 195 jagers konden worden gekocht. In totaal kostte het stealthtoestel, dat niet aan het buitenland wordt verkocht, de VS zo'n 67 miljard dollar.

Toch is het niet het meest kostbare militaire vliegtuigproject van de VS. Dat is nog altijd de JSF, inmiddels omgedoopt tot de F-35 Lightning, met ruim 400 miljard dollar. De VS willen een kleine 2.500 JSF-toestellen aanschaffen voor de luchtmacht, de marine en de mariniers. Dit laatste krijgsmachtdeel krijgt een F-35-versie die verticaal kan opstijgen en landen, speciaal voor de amfibie-aanvalsschepen van het korps.

Twee net gearriveerde F-22 Raptors vliegen maandag boven de Engelse luchtmachtbasis Lakenheath naast twee F-15-toestellen. Beeld US Air Force
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden