Siebelinks boek in het theater bijna woordelijk naverteld

Knielen op een bed violen..

‘s-Hertogenbosch Jan Siebelink mag tevreden zijn. Madeleine Matzer is in haar theaterbewerking bij Bos Theaterproducties van ’s mans succesroman Knielen op een bed violen trouw gebleven aan de tekst. Te trouw eigenlijk. Hoewel Siebelink een aangrijpend verhaal vertelt over bloemenkweker Hans Sievez die niet kan kiezen tussen God en zijn vrouw Margje, staat het haast woordelijke navertellen daarvan verre van garant voor een even meeslepende theatervoorstelling.

Twee uur lang staan of zitten de acteurs een beetje levenloos in het decor – een gestileerde houten ruimte met een koepel, die doet denken aan een kwekerij, en tegelijk aan een kerk. Kans om te schitteren krijgen ze nauwelijks, want veel meer dan Siebelinks tekst oplepelen, hebben ze niet te doen. Matzer heeft het voor elkaar gekregen om zowat alle belangrijke scènes uit het lijvige boek in haar voorstelling te krijgen. Helaas ten koste van de dynamiek en verbeelding.

Cees Geel vervult de rol van Hans Sievez. Als kind gaat Hans gebukt onder de tirannie van zijn strenggelovige vader. Tragisch genoeg begaat hij later dezelfde fout en terroriseert hij ongewild zijn eigen gezin met zijn onvoorwaardelijke liefde voor God. Zijn vrouw Margje wordt gespeeld door Wendell Jaspers die, waar ze kan, haar rol een fijne aardse schwung meegeeft. Een verademing naast het stijve harkerige spel van Geel.

Matzers ontzag voor de tekst, maakt de voorstelling veel te statisch. Alles, elke klap en iedere zoen worden verteld en niet verbeeld. Als theaterbewerking van een bijzonder beeldend en muzikaal boek, is het resultaat opmerkelijk karig.

Mooie vondsten zijn er wel, maar veel te weinig. Zoals de scène waarin Margje een miskraam heeft. Dit wordt mooi en bijna woordeloos verbeeld. Hetzelfde geldt voor de slimme dubbelrollen van acteurs Titus Boonstra en Marijn Klaver. Ze spelen Hans’ zoons, maar als ze hun lange zwarte gewaden aantrekken, veranderen ze in twee van zijn godsdienstwaanzinnige vrienden. De twijfelachtige types die hem juist bij zijn vrouw en kinderen weghouden. De woedende manier waarop Margje die zwarte gewaden van hun lijven trekt, en ze daarmee effectief transformeert in haar eigen zoons, is effectief en zegt veel over haar frustratie en verzet tegen Hans’ godsdienstige obsessie.

Maar dergelijke vondsten – momenten waar literatuur echt even verandert in theater – zijn schaars. Waardoor Knielen op een bed violen ongeveer evenveel impact heeft als een luisterboek, de ingekorte versie uiteraard.

Vincent Kouters

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden