Shoppen met genen

'Die techniek is nog niet uitgekristalliseerd, dit is onzorgvuldig van die Engelsen.' De reactie van directeur-eigenaar Jan Oosterwijk van Body Shop Benelux verrast, want met 'die Engelsen' doelt hij op zijn eigen collega's aan de overkant van het Kanaal, Body Shop International....

Deze keten van milieu- en mensvriendelijke drogisterijen biedt haar klanten in Engeland een genetische test aan op basis waarvan het bedrijf voedingsadviezen geeft.

Body Shop International heeft bij elf van haar ruim driehonderd vestigingen in Groot-Brittannië bij wijze van proef een genetische test in de verkoop. You & Your Genes heet het product van producent Sciona dat voor een kleine driehonderd euro over de toonbank gaat.

Voor dat bedrag krijgt de klant een borsteltje waarmee hij een minuut over zijn wangslijmvlies moet schrapen om een DNA-monster te bemachtigen. Dat moet hij vervolgens naar een laboratorium sturen dat het DNA-profiel bepaalt. Ook stuurt de klant de antwoorden mee op een uitgebreide vragenlijst over eet- en drinkgewoonten.

Op basis daarvan krijgt hij binnen drie weken zestig A4-tjes thuis gestuurd met voedingsadviezen (dieet, vitaminegebruik), afgestemd op zijn specifieke genenkaart. Er wordt gekeken naar negen genen in het DNA-patroon die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van enzymen die een rol spelen bij de stofwisseling.

'Gerenommeerde wetenschappers in de nutrigenomics (de relatie tussen voeding en genetica, red.) en moleculaire biologie hebben ons geadviseerd. Zij baseren zich op uitgebreide wetenschappelijke literatuur', laat een woordvoerder van Body Shop International weten.

Experts in Nederland hebben hun twijfels. 'Het is veel te vroeg voor dit soort adviezen, we weten nog te weinig', zegt dr. Ben van Ommen van TNO Voeding in Zeist, die zich verrast toont. 'Ik wist niet dat ze al zover waren.'

Het idee achter het product, zegt Van Ommen, is dat een poging wordt ondernomen in kaart te brengen welke enzymen het lichaam vanwege genetische 'defecten' te weinig produceert. Dat tekort moet dan door middel van vitaminesupplementen en een specifiek voedingsadvies - veel broccoli, wat sla - worden gecompenseerd.

Volgens Van Ommen klopt dit in theorie, maar kan het in praktijk voorlopig niet zo specifiek werken omdat er te weinig gedetailleerde kennis beschikbaar is. 'Die benadering is te kort door de bocht. Met voeding ligt dit veel subtieler en dus complexer. Met dit testje worden ten aanzien van het beïnvloeden van de gezondheid valse verwachtingen gewekt.'

Van Ommen sluit zich daarmee aan bij de kritiek van het Britse GeneWatch, een actiegroep die zich deze week keerde tegen ongebreideld gebruik van geneticakennis. 'De test is misleidend. Iedereen moet gezond eten, en dus ook meer broccoli eten. Dat is onafhankelijk van hoe iemands genenpakket eruit ziet. De test biedt schijnzekerheid. Ze moet uit de handel worden genomen.'

Body Shop International peinst er niet over, het gaat immers om een proef. Er zouden inmiddels enkele honderden stuks van het product zijn verkocht. Body Shop Benelux, met zeventig winkels, heeft geen plannen voor de verkoop van de genentest hier, integendeel.

'We moeten verstandig met gezondheidszaken omgaan', zegt eigenaar Oosterwijk. 'Onze winkels moeten daar een integere bijdrage aan leveren, maar niet met dit product. Dit is roekeloos uit de heup schieten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden