Sheila Sitalsing

Wie is begonnen met de term 'eindspel om de euro' heb ik niet kunnen achterhalen, maar als je deze dagen in gezelschap meepraat over de toestand in de eurozone, moet je ergens in het gesprek de term 'eindspel' (liever nog: endgame) laten vallen. De spreker bedoelt er doorgaans mee dat het bijna is afgelopen met de euro zoals we die nu kennen, als er niet NU 'iets' gebeurt.


Ja, dat er NU iets moet gebeuren omdat anders het licht uitgaat, hebben we inderdaad eerder gehoord. Toen was men wellicht wat voorbarig, nu is het echt zo ver. Zeggen ze.


De komende eurotop, op 8 en 9 december, wordt namelijk de Top der Toppen Die Alles Zal Oplossen (Of Alles Zal Vernietigen). Eigenlijk net zoals die top der toppen van 26 oktober jongstleden, en die allesbeslissende top van juni dit jaar.


Liefhebbers van weddenschappen kunnen inzetten op twee mogelijke uitkomsten van het eindspel. Gokkans één: Angela Merkel krijgt iedereen zo gek in te stemmen met een 'begrotingsunie' - waaraan een hoop interessante vragen hangen, zoals: wat betekent dat eigenlijk en moet er straks niet ook ergens een alarmbelletje heel hard gaan rinkelen als landen structureel meer exporteren dan ze importeren, want was dat niet ook een belangrijke oorzaak van de euro-ellende?


Gokkans twee: Merkel blijft erin volharden dat de ECB niet als ultieme redder-in-nood mag fungeren, en de eurozone valt uit elkaar.


Wolfgang Münchau, vermaard en gevreesd commentator van de Financial Times Deutschland en kritisch volger van de euro in het algemeen en Angela Merkel in het bijzonder, verklaarde deze week de bankensector kaputt. Volgens Münchau is er een 'stille bankrun' gaande en is het vertrouwen 'volledig geërodeerd'.


Zijn voorspelling: de eurzone heeft tien dagen, op zijn hoogst. Dit schreef hij op 27 november, dus als we vandaag meerekenen, hebben we nog hooguit een dag of zes.


En dan? Dan komt er oorlog, zei Alain Juppé, Frans minister van Buitenlandse Zaken, deze week. En dat bedoelde hij niet in overdrachtelijke zin.


Met het eindspel rond de euro bedoelen ze de laatste fase van het schaakspel, wanneer er nog maar een paar stuken op het bord staan en wanneer alles anders wordt: de koning gaat aan de wandel, pionnen kunnen promoveren.


Zelf denk ik bij eindspel niet aan geld, maar aan Hamm (kan niet zien en niet staan), Clov (bediende van Hamm, kan niet zitten), Nagg (vader van Hamm, heeft geen benen en woont in een vuilnisemmer), Nell (moeder van Hamm, eveneens beenloos, woont in de vuilnisemmer naast Nagg). Het zijn scheppingen van Samuel Beckett, die ons Wachten op Godot, Eindspel en nog meer prachtigs schonk.


Beckett was de ultieme Europeaan. De Ier die vloeiend Italiaans en Frans sprak, bevocht in de oorlog de Duitsers in de Franse résistance. Zijn toneelstukken schreef hij in het Frans; hij vertaalde ze zelf naar het Engels.


In het bizare huishouden van Hamm in Eindspel gebeurt eigenlijk niks. Hamm en Clov zijn tot elkaar veroordeeld, Clov moet de blinde en lamme Hamm permanent op de hoogte houden van wat hij ziet en hoort. Maar er valt bitter weinig te rapporteren. Clov lijkt eigenlijk weg te willen, maar daar niet toe in staat te zijn. Iedereen wacht, op een ondefinieerbaar einde.


Hamm: 'Clov, wat gebeurt er?'


Clov: 'Iets gaat zijn gang.'


Elke overeenkomst met echte mensen en ontwikkelingen in de eurozone berust op stom toeval.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden