Sheila Sitalsing las het regeerakkoord en zag weinig 'gewoon, normaal' Nederlands

'Alsof de fractieleiders zinnetje om zinnetje mochten optikken'

Foto de Volkskrant

Waar uitersten samenkomen, moet de logica soms wijken. Dan krijg je gekkigheid. Zet vrijzinnigen en conservatieven en liberalen en gelovigen en atheïsten en individualisten en samenlevingsadepten en aanhangers van een kleine overheid en aanhangers van een sturende overheid bij elkaar. Laat ze een visie ontwikkelen op Nederland, zet hun denkbeelden op papier, jaag er een nietje door, noem het geheel Regeerakkoord.

Dan krijg je teksten als: 'We zijn vóór verschillen, maar tegen tegenstellingen.' (Inleiding Regeerakkoord, pagina 2). Er moet lang zijn vergaderd over die zin. Mogelijk wilde Alexander Pechtold pertinent niet dat de mensen zouden denken dat hij zich plotseling bekend had tot de christelijke politiek. Had Gert-Jan Segers nachtenlang in zijn bed liggen woelen, zich afvragend hoe hij de achterban ervan kon overtuigen dat hij zich niet had uitgeleverd aan het grootkapitaal. Kreeg Sybrand van Haersma Buma het warm bij de gedachte dat hij geassocieerd zou kunnen worden met cultuurrelativistische huppelteksten in het Regeerakkoord en pleidooien voor genderneutrale invulformulieren.

En zo moet het zijn gekomen dat ze hebben besloten dat er beslist een voorwaardelijkheidsverklaring bij hun pakket maatregelen moest, een uitleg dat ze weliswaar samen zijn, maar dat ze alle vier héél verschillend blijven. Alleen Mark Rutte zag het probleem niet zo. Hij droeg niettemin bereidwillig als altijd een leuke tekst aan - 'iedereen is anders, jij bent jou en ik ben mij' - maar dat was Pechtold te gortig.

En zo werd het deze draak, vóór verschillen en tegen tegenstellingen. De Stichting Lezen en Schrijven maakte gistermiddag razendsnel een hertaling van delen van het Regeerakkoord in gewoon Nederlands, want dit mag dan wel het kabinet zijn van 'de gewone, normale Nederlanders', zoals Rutte tot vermoeiens toe herhaalde, in het Regeerakkoord staat weinig gewoon, normaal Nederlands. In de hertaling zijn de verschillen (goed) en tegenstellingen (slecht) teruggebracht tot: 'In Nederland werken we samen. Dat werkt beter dan ruzie maken.' Zo kan simpel kan het zijn.

Of er inderdaad geen ruzie komt, valt nog te bezien. Ze wilden gisteren niet zij aan zij het Regeerakkoord presenteren. Ze zeiden dingen als 'denk maar heus niet dat we zijn gefuseerd of zo'. En ze schreven zinnen op als: 'De Nederlandse identiteit blijft herkenbaar in een sterke internationale inbedding.' Waarop een alinea vol spagaten volgt. Met ronkende zinnen over 'onze vlag, ons volkslied, onze herdenkingen' die 'geen symbolische relicten zijn uit het verleden'. Twee zinnen verderop zijn we diep 'ingebed' in de Europese Unie, de Navo en de VN, en 'trekken we ons niet terug op een zelfverzonnen eiland'.

Alsof ze om en om een zinnetje mochten optikken. Dichtgeregelde, gedetailleerde zinnen, waarin zelfs de overgangsregelingen voor kerkelijke instanties bij de registratie van persoonsgegevens wordt geregeld.

Tegenstrijdige zinnen, zoals in het hoofdstuk over hoger onderwijs, waarin bij punt 4 staat dat het kabinet er scherp op toeziet 'dat opleidingen alleen Engelstalig zijn wanneer dit een toegevoegde waarde heeft', terwijl in punt 5 staat: 'We versterken de aantrekkelijkheid van het Nederlands onderwijs voor buitenlandse studenten.'

Alsof de lezer een keuzemenu krijgt voorgeschoteld. Alsof de verkiezingscampagnes nog maar net zijn begonnen.

Lees het laatste nieuws over de regeerplannen van Rutte III

Overzicht: Dinsdag wordt het regeerakkoord van Rutte III verwacht. Dit zijn de belangrijkste beleidspunten die daar al uit werden gelekt.

Analyse: Na 206 dagen formeren doemen eindelijk de contouren van Rutte III op. Frank Hendrickx ontwaart een middenkabinet dat zich nu al schrap zet voor aanvallen van de flanken en onrust binnen de partijen.

Experiment: Tien gemeenten mogen wiet gaan verkopen. Deze wiet wordt onder overheidstoezicht geteeld. Ook kan toezicht worden gehouden op de kwaliteit van de wiet.

Referendum: Naar alle waarschijnlijkheid kunt u op 21 maart 2018 voor of tegen de sleepwet stemmen. Hier zetten we alles over de sleepwet en het referendum handzaam voor u op een rijtje.

Hypotheekplannen: De coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie laat de zogenoemde villabelasting intact. Ook wordt het voor huizeneigenaren onaantrekkelijk om geen of een kleine hypotheek te hebben.

Rutte III-filter: Na een recordlange formatie is het kabinet Rutte III er bijna. Wij gidsen je door het regeerakkoord. Hoe wordt het geld verdeeld? Wat hebben de partijen binnengesleept? En op welke punten gaat de coalitie het moeilijk krijgen?

Meer over