Sheila Sitalsing: 'Er was geen plan voor Groningen. Nooit geweest. Nog steeds niet'

Beeld de Volkskrant

Het was een uitknipwaardig interview, afgelopen zaterdag in de Volkskrant (+), met Gerald Schotman, directeur van de Nederlandse Aardolie Maatschappij, gesel van Groningen, boeman van het gas. Met verve vervulde hij de rol van de partij die het ook maar allemaal overkomen is, de partij die de zware verantwoordelijkheid draagt voor het verwarmen van het ganse land, de partij die ook maar zijn stinkende best doet en binnen de grenzen van redelijkheid het beste met de mensen voor heeft en roeit met de riemen die hij heeft en ook maar kop van jut is en in vreedzaamheid naar fatsoenlijke alternatieven zoekt et cetera.

Dat eerste zegt Schotman letterlijk: 'Het overkwam ons ook. Er was geen plan.' Waarbij 'het' slaat op de constatering van de interviewer dat de NAM de opgave wellicht onderschat heeft, aangezien we bijna 80 duizend schademeldingen en een hoop verdriet en boosheid verder zijn sinds de aardbeving bij Huizinge op 16 augustus 2012. Dat was lang niet de eerste, of de tweede, of de derde, want er waren er al honderden geweest. Maar het was wel een knoeperd die zelfs Amsterdammers even afleidde van het bewonderen van de eigen navel, en die als een scharnierpunt wordt gezien in de discussie over de schaamteloze exploitatie van Groningen en de Groningers.

Het gros van de betrokkenen bij het gasdrama was nog niet geboren toen in Nederland voor het eerst naar gas werd geboord, de premier en Gerald Schotman incluis. Alleen Henk Kamp was er al. Aardbevingen van enige omvang zijn er in Groningen al een kwart eeuw, de frequentie loopt al sinds de eeuwwisseling rap op, in de grafieken van de Onderzoeksraad voor Veiligheid wemelt het van de jaarlijks groeiende gekleurde staafjes - elk streepje is een aardschok. Klachten over scheuren in muren, verzakkingen van huizen en ander ongerief zijn er al minimaal een decennium en vermoedelijk nog veel langer.

Maar het overkwam ons ook. Er was geen plan.

Handelaren in twijfel heb je overal waar omvangrijke belangen zijn te verdedigen. In oorlogen zijn ze op hun actiefst, al kon je ze decennialang ook tegenkomen in de tabaksindustrie, desinformatie verspreidend over de gezondheidsondermijnende effecten van het roken. Tegenwoordig zie je ze opduiken in klimaatdiscussies, ijverig alternatieve feiten aandragend en wetenschappelijk onderzoek betwistend, het zaad van de twijfel zaaiend in de harten van de mensen.

In het gasdebat heeft de NAM jarenlang de rol van de handelaar in twijfel gespeeld: uw schade komt door mollen, blikseminslag of door opkruipend vocht. Ook in de Volkskrant kwijt Schotman zich uitstekend van die rol: 'Bijna alles in het gasdossier had sneller gemoeten. Maar het kon niet eerder. We wisten nog te weinig. De vraag of iets aardbevingsschade is, kunnen we nu met veel meer zekerheid beantwoorden.'

We wisten te weinig.

Er was geen plan.

Arm Groningen. Er was één plan: om gas uit de bodem te halen. Verder was er geen plan voor de regio, of voor de mensen. Nooit geweest. Nog steeds niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.