Sharon moet nog een maand op eieren lopen

Nog 31 dagen te gaan tot de terugtrekking. De Israëlische premier Ariel Sharon moet de dagen wel aan het afstrepen zijn – en zo niet, dan helpt de aftelkalender van de website van de krant Haaretz hem er iedere ochtend aan herinneren....

Alex Burghoorn

Maar om zijn Plan van Historische Afmeting daadwerkelijk uitgevoerd te krijgen moet Ariel Sharon de laatste maand op eieren lopen.

Natuurlijk, de Israëlische premier heeft al veel obstakels overwonnen. Met kunst- en vliegwerk heeft hij het voorstel maanden geleden alweer aan een parlementaire meerderheid geholpen. De tegenstand in zijn partij Likud en in zijn kabinet heeft hij onschadelijk gemaakt. Ook geniet hij de steun van de meerderheid van de Israëli’s – ze delen de visie dat het onhaalbaar is om negenduizend kolonisten in de Gazastrook te houden én ooit vrede met de Palestijnen te sluiten.

Zo bezien wijst alles er op: de terugtrekking gaat door. Alleen een eruptie van geweld kan de terugtrekking nog tegenhouden. En het is precies met dat doel dat Palestijnse en joodse extremisten Sharon proberen te provoceren. Een Palestijnse militie heeft donderdag een Israëlische vrouw gedood met een vanuit de Gazastrook afgeschoten Qassam-raket.

De Israëlische regering probeert op beide fronten in te grijpen. De Palestijnse stad Tulkarem op de Westoever is woensdag afgesloten in een poging kernleden van de Islamitische Jihad op te pakken. En de Gazastrook is diezelfde dag afgesloten voor alle Israëli’s van buiten de nederzettingen, om te voorkomen dat een vloed van duizenden tegenstanders het gebied binnenstroomt om zich te verzetten tegen de ontruiming.

Sharon en zijn legerstaf zoeken al weken naar de juiste middelen om te voorkomen dat ‘de terugtrekking in onze gezichten zal ontploffen’. Het citaat is afkomstig van het waarschuwingsbriefje op de nepbom die deze week door extremistische joden in het busstation van Jeruzalem was achtergelaten.

De nachtelijke inval met twintig legervoertuigen in Tulkarem, na de zelfmoordaanslag in Netanya waarbij vijf doden vielen, riep herinneringen op aan de invallen uit de hoogtijdagen van de tweede intifada. Maar voor zover bekend struint het Israëlische leger de stad zo terughoudend mogelijk af op zoek naar voortvluchtige Islamitische Jihad-leden. De actie is noodzakelijk, omdat de Jihad-militie erop gebrand lijkt de periode van kalmte te verstoren.

Zo’n intimiderende inval kan het wankele machtsevenwicht in de Palestijnse gelederen snel verstoren. Enerzijds kan de Hamas-beweging haar beheersing verliezen als er veel burgerdoden vallen. Anderzijds kan de positie van de Palestijnse leider Mahmoud Abbas onhoudbaar worden als Israël hem duidelijk maakt dat hij te slap optreedt. Het laatste dat Sharon nu echter kan gebruiken is een imploderend Palestijns bestuur.

Ook met de Oranje-beweging moet Sharon voorzichtig omgaan. De extremisten halen alles uit de kast om de ontruiming te vergelijken met de jodenvervolging uit de Tweede Wereldoorlog. Het is een hitsige stemming waarvan niemand weet of die in bedwang te houden is. In een kleine kring van extremisten circuleert een dodenlijst. Sharon verschijnt al weken nauwelijks meer in het openbaar, omdat zijn naam bovenaan staat.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden