Update

Sharia-debat: 'Maak een broodje-gehakt van dit broodje-aapverhaal'

Vandaag sprak de Tweede Kamer over de sharia, het islamitische recht, in Nederland. Volgens de PVV zouden rechters dit in Nederland toepassen. Vk.nl volgde het debat van minuut tot minuut.

Een vrouw in een Boerka, voor velen een belangrijk symbool van islamitisch fundamentalisme. Beeld anp

21.49 uur. Het debat is afgelopen. De Kamer gaat verder met het volgende debat.

21.48 uur:
Teeven ontraadt de motie. 'Er is geen sharia in Nederland.'

21.46 uur:
De PVV geeft aan tegen iedere vorm van verstoting te zijn. 'Dat gebeurt alleen als vrouwen van het gedoe af willen. Leggen vrouwen zich hier niet bij neer dan is er verstoring van de openbare orde', zegt Teeven.

21.44 uur:
Teeven wijst erop dat verstotingen soms worden erkend. 'Dat doen we alleen maar als vrouwen zich bij die huwelijks-ontbinding neerleggen. Waarom zouden we dan van mensen eisen een nieuwe echtscheidingsprocedure te starten?'

21.43 uur:
Teeven heeft tot slot het woord. 'De Kamer zit er om problemen op te lossen. Ik voel met niet verplicht om morele uitspraken te doen. Maar ik zet eens goed de feiten op een rij en dan mag iedereen er zijn oordeel over geven.'

21.42 uur:
Van Dam van de PvdA: 'Heeft de heer van Klaveren nog wel vertrouwen in de staatssecretaris op basis van deze beantwoording.' Van Klaveren: 'We hebben een hoop afspraken gemaakt en daar hoort de islam niet bij.'

21.39 uur:
'Als al die bangmakerij niet klopt dan heeft de PVV geen bestaansrecht meer. Dat is heel kwalijk', zegt Dibi. Van Klaveren: 'Als er geen problemen waren, dan waren we er niet geweest. Maar we hebben een heel groot probleem.'

21.38 uur:
Dibi: 'Stel dat er geen sharia is in Nederland en dat moslims ook vrijheid en democratie willen.' Van Klaveren: 'Wij hebben geen problemen met individuele mensen, wij hebben problemen met het systeem.'

21.36 uur:
Joram van Klaveren wijst erop dat 'verstoting soms nog wordt erkend in het Nederlands recht.' Hij wil dat de Kamer 'constateert dat de sharia inmiddels overal in Nederland is.' Deze motie wordt voldoende ondersteund.

21.36 uur:
Nu is het de tweede termijn. 'Deze moet in één zin, aldus de Kamervoorzitter.'

21.34 uur:
Teeven gaat met minister Bijsterveldt van Onderwijs bespreken hoe vrouwen meer bewust gemaakt kunnen worden over het recht.

21.33 uur:
Teeven: 'Niet in strijd met de openbare orde, betekent ook niet in strijd met de mensenrechten. Dat is een volmondig ja.'

21.30 uur:
De staatssecretaris benadrukt nog maar eens dat rechters 'de openbare orde met ferme hand hanteren.'

21.27 uur:
Dibi vraagt zich af hoe het kabinet hier als geheel over denkt. 'Is de sharia in Nederland ingevoerd of niet?' Hij denkt dat het kabinet bang is de gedoogpartner bang te maken. 'U kunt toch een broodje gehakt van dit broodje-aapverhaal maken?'

21.24 uur:
Van Dam vindt 'het teleurstellend dat de minister zijn mond houdt'.

21.22 uur:
Van Dam van de PvdA wil weten wat de staatssecretaris denkt 'van een coalitiepartner die de feiten verdraait.' Teeven wijst erop dat Kamerleden vrij zijn om te zeggen wat ze willen en hij wil hier geen verdere kwalificatie aan geven. Van Dam vindt dat het kabinet 'hier moreel afstand van moet nemen'.

21.21 uur:
'De toepassing van de openbare orde is geen wassen neus', aldus Teeven.

21.19 uur:
'In het Nederlandse recht is de gelijke verhouding tussen mannen en vrouwen vastgelegd', zegt Teeven. Daarom accepteert het Nederlandse recht geen bepalingen die hiertegen in gaan. Zoals de vraag hoe gehoorzaam een vrouw in het huwelijk is geweest. Dit wordt altijd door Nederlandse rechters verworpen. Teeven geeft nog een aantal voorbeelden.

21.16 uur:
Teeven: 'Dit debat is geen verloren tijd. We voeren dit debat op basis van een Telegraaf-artikel.' Teeven legt uit hoe het internationale recht soms zijn werk doet in Nederland.

21.15 uur:
Teeven begint aan zijn beantwoording. 'Deze staatssecretaris is bevlogen. De brief die ik aan de Kamer stuurde is een goede weergave van de feiten.'

21.13 uur:
De vergadering wordt even geschorst, zodat staatssecretaris Teeven zijn antwoorden kan voorbereiden. De Kamervoorzitter vergeet haar microfoon uit te zetten. 'Ja, hierna nog een heel debat', zegt ze ietwat verzuchtend.

21.11 uur:
Mirjam Sterk van het CDA spreekt nu. Ook bij haar betoog wordt duidelijk dat ze de PVV niet steunt. Wel wil ze van de staatssecretaris weten of er genoeg gedaan wordt om soms onwetende vrouwen te beschermen. 'Weten rechters wel genoeg van de gevolgen van de toepassing van islamitisch recht.'

21.08 uur:
Ook Van Dam van de PvdA oordeelt hard over de PVV. 'Het vrije woord misbruiken met het overduidelijke doel om mensen bang te maken, daar hoort een politicus zich diep voor te schamen.'

21.05 uur:
Dibi: 'Dit is massamanipulatie van de PVV'.

21.01 uur:
Nu is Tofik Dibi van GroenLinks. Hij beschuldigt de Telegraaf van bangmakerij voor de kop 'Sharia al in Nederland'. Ook maakt hij het onderzoek van de PVV belachelijk. 'Dat was in geen velden of wegen te bekennen. Toen we het kregen waren het een paar A-viertjes, zonder maar één voorbeeld van de sharia.'

21.00 uur:
De SP ziet vooral gevaar van het recht uit Brussel. 'Daar maak ik me zorgen over.'

20.58 uur:
Van Klaveren tegen de SP: 'Raaskalt u maar wat om niet toe te hoeven geven dat de PVV een punt heeft.'

20.55 uur:
Ook de SP wijst er in haar bijdrage op 'dat nergens het onderzoek van de PVV valt te vinden. Het was dom, het was gemakzuchtig en het was gemakkelijk. Het was de PVV er om te doen om allochtonen in een slecht daglicht te zetten. Waarom neemt het kabinet niet ferm afstand van deze bangmakerij van de PVV?'

20.52 uur:
Van der Steur wijst erop dat internationaal recht in Nederland altijd wordt afgewezen als het in strijd is met het Nederlandse recht. 'Ik wil van de staatssecretaris weten dat dit ook nooit kan gebeuren.'

20.49 uur:
Nu spreekt Van der Steur namens de VVD. Hij wijst erop dat in het privaatrecht (zoals bij huwelijken en geboortes) soms internationaal recht wordt toegepast, 'Zoals wij ook verwachten dat dit gebeurt bij Nederlanders in het buitenland. In Nederland is er naar ons weten geen toepassing van de sharia dat in strijd is met het Nederlandse recht.'

20.48 uur:
Volgens Van Klaveren zijn er honderden voorbeelden van de toepassing van internationaal recht, waarbij de sharia wordt gebruikt. Hij noemt echter geen concreet voorbeeld.

20.46 uur:
Er wordt gesteggeld over een voorbeeld van een Somalische vrouw, wiens kind in Somalië werd geboren. Van Dam stelt dat 'haar kind volgens internationaal wet dus onder de Somalische wet valt. Kom nou maar met één vonnis waar een Nederlandse rechter de sharia gebruikt.'

20.44 uur:
Van Dam: 'U heeft nul voorbeelden van de sharia. Het blijkt flauwekul.'

20.42 uur:
Van Dam (PvdA): 'U komt hier met dezelfde acht voorbeelden als een half jaar geleden. Is dat alles wat u hebt. En dat is niet eens de sharia.'

20.41 uur:
Dibi werpt tegen dat het juist de PVV is geweest die eerder dit jaar instemde met een wet die de mogelijkheden van het gebruik van de sharia kunnen verruimen.

20.39 uur:
Tofik Dibi van GroenLinks vraagt aan de PVV hoe de partij 'terugkijkt op de bombarie van een paar maanden terug, toen de partij stelde dat de sharia op grootschalige wijze wordt toegepast. Volgens Van Klaveren gebeurt dit honderden keren. 'Want islamitisch recht is de sharia ook zonder het stickertje sharia.' Daarbij doelt hij op Somalisch recht, want volgens hem hier ook onder valt.

20.35 uur:
Joram van Klaveren van de PVV begint. Hij noemt een aantal voorbeelden van hoe de sharia soms in Nederland wordt gebruikt. Van Klaveren heeft het debat aangevraagd. 'Wat de PVV mag Nederland geen staat zijn waar een veertiende-eeuws boek ertoe doet.'

20.34 uur:
Staatssecretaris Fred Teeven is ook binnen. De sprekers overleggen met de Kamervoorzitter. Vanavond is dat niet Gerdi Verbeet. Een ander Kamerlid neemt haar plaats in.

20.33 uur:
Er hebben zich vijf sprekers aangemeld. De PVV, VVD, PvdA, GroenLinks en de SP zullen spreken.

20.30 uur: Het debat is nog niet begonnen, maar de voorzitter zit al wel klaar.

Joram van Klaveren is het PVV-Kamerlid dat het spoeddebat heeft aangevraagd.

PVV-leider Geert Wilders zei eerder dat rechters bij echtscheidingszaken, erkenning van kinderen en erfenissen de sharia toepassen. Wilders eiste dat alle wetten en regels die dit mogelijk maken moeten worden veranderd.

Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie liet naar aanleiding van Kamervragen weten dat dit heel lastig is, omdat het vaak om internationale verdragen gaat. Rechters hebben namelijk soms te maken met het internationale privaatrecht. Dan moet wetgeving uit andere landen worden gerespecteerd en dat kan soms om de sharia gaan. Dit mag echter nooit in strijd zijn met de openbare orde. Inmiddels heeft de PVV dan ook laten weten dat niet al die internationale vragen hoeven te veranderen.

Ook gaf Van Klaveren in dagblad De Pers toe dat de Sharia in Nederland 'bijna nooit voorkomt'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.