Shanghai op jacht naar een eigen Nestlé: voedsel van akker tot tafel

China richt ook de pijlen op de voedselindustrie. De Bright Food Group wil met de overname van Weetabix uitgroeien tot een wereldspeler.

Grote Chinese overnames van westerse bedrijven trekken vaak veel aandacht, maar de aankoop van Weetabix door de Bright Food Group is een gezonde uitzondering. Het Shanghaise bedrijf kocht vorige week voor ruim anderhalf miljard euro een meerderheidsbelang van 60 procent in de Britse maker van ontbijtmixen.


Weetabix, een tachtig jaar oud familiebedrijf dat in 2004 werd overgedaan aan een Amerikaans opkoopfonds, is vooral in Engeland een bekend merk. Aan de ontbijttafel neemt het de tweede plaats in achter Kellogg's, met merken als Alpen Muesli en Ready Break. Voor China is het de grootste overname in de voedselindustrie tot dusver.


Bright Food is nog een onbekende grootheid in Europa. Niet lang meer, als het aan topman Wang Zhongnan ligt, die de nieuwe aanwinst omschrijft als 'een bedrijf met een uitstekende productenportefeuille'. Bright heeft de ambitie zijn buitenlandse belangen sterk uit te breiden. Weetabix is daarbij de eerste grote vangst.


Het bedrijf is eigendom van de gemeente Shanghai, die met de firma een wereldspeler lijkt te willen opbouwen naar voorbeeld van het Brits-Nederlandse Unilever en het Zwitserse Nestlé: groot in voedsel, van akker tot tafel. Het Shanghaise staatsbedrijf is nu al een van de grootste voedselfirma's van China, al is het nog kleiner dan voedselreus Cofco, het staatsconcern uit Peking.


Bright Food Group werd in 2006 in het leven geroepen als paraplu voor een reeks gemeentebedrijven. Voedsel is de hoofdzaak, maar de firma zit ook in taxibedrijven, toerisme en onroerend goed. Zoals vele Chinese staatsbedrijven profiteert Bright van een machtig politiek netwerk en de gunstige regelingen die daar bij horen.


Voor de productie van voedsel, melk en thee heeft de firma naar eigen zeggen in totaal 52 duizend hectare tot zijn beschikking, zowel op het platteland rond Shanghai als in andere provincies. Van vitaal belang voor het concern zijn de ruim drieduizend supermarkten en buurtwinkels die onder namen als NGS en Alldays opereren.


Bij het Chinese publiek is Bright het best bekend via het populaire snoepje Wit Konijn. Met merken als Weetabix en Alpen muesli wil de firma ook de Chinese markt op, waar vanuit de middenklasse een groeiende vraag is naar verantwoorde voeding. Buitenlandse merken worden daarbij betrouwbaarder geacht dan die van eigen bodem, waar het consumentenvertrouwen regelmatig door voedselschandalen op de proef wordt gesteld.


Het Shanghaise concern zette zijn strategie van internationalisatie twee jaar geleden in met de aankoop van Manussen Foods in Australië en Synlait Milk in Nieuw-Zeeland. In Europa was de start moeizaam: Bright liep blauwtjes bij United Biscuits, maker van onder meer McVitie's en Hula Hoops, en bij de Franse yoghurtfirma Yoplait. Weetabix, dat in het zuiden van Engeland circa 1800 werknemers heeft, had vorig jaar een omzet van bijna 600 miljoen euro.


Gemeenten met macht

China mag zich graag een vrije marktplaats noemen, maar staatsbedrijven houden een vitale vinger in de pap. Naast een cohort van grote centrale overheidsbedrijven, bij elkaar bekend als de BV China, hebben de vele Chinese miljoenensteden hun eigen bedrijfsbezittingen, die veelal wortelen in de communistische Mao-tijd.


Zo heeft Shanghai een staatseconomie waar menig middelgroot land jaloers op zou zijn. Van melk, snoepjes en rijstwijn (Bright) via auto's en elektrische fietsen (Shanghai Auto en Forever), bouwbedrijven en projectontwikkelaars tot machinefabrieken, elektriciteitsturbines en atoomcentrales (Shanghai Electric): de gemeente is een van de machtigste werkgevers.


De belangenverstrengeling en ondoelmatigheid die daarmee gepaard gaan, hebben de laatste jaren geleid tot een oproep van hervormingsgezinde Chinese economen om de staatssector te kortwieken. In de praktijk is er nog weinig van te merken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden