SGP’er onderzoekt gedrag Nederlands leger in Irak

Jacobus Teunis van den Berg gaat de commissie leiden die een oordeel moet vellen over de handelwijze van Nederlandse militairen in Irak....

Een waterstaatdeskundige zal de veronderstelde mishandeling van Iraakse gevangen door Nederlandse militairen onderzoeken. Dr. Jacobus Teunis van den Berg (64), roepnaam Koos, wordt de leider van de onafhankelijke onderzoekscommissie die minister Kamp van Defensie dinsdag heeft ingesteld.

De bekendmaking liet even op zich wachten, omdat het oud-Kamerlid van de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) niet op zondag gebeld kon worden. Van den Berg, Tweede Kamerlid in de periode 1998-2001, is lidmaat van een van de meest orthodox-gereformeerde kerkgenootschappen in Nederland, en tevens bestuurslid van de Bond tegen het Vloeken. Hij moet gruwen van beledigingen (‘nazi’, ‘kankerjood’) die Nederlandse militairen elkaar in Irak naar het hoofd slingerden. Van hem kan een streng oordeel verwacht worden over wangedrag.

Van den Berg heeft zijn benoeming tot onderzoeksleider goeddeels te danken aan zijn politieke afkomst. De liberale minister Kamp wilde per se geen (oud)politicus uit de regeringspartijen CDA en VVD, om de indruk te vermijden dat de affaire eindigt in de doofpot. Evenmin wilde de VVD-minister iemand aanzoeken uit de linkse oppositiepartijen, omdat die hem juist verweten hebben de omstreden verhoren te hebben willen verzwijgen.

Van den Berg, zoon van een kolonel bij de Koninklijke Landmacht, was enkele jaren reserve-officier bij een ander krijgsmachtdeel, de luchtmacht. Hij was voorzitter van de bijzondere Kamercommissie voor de herziening van het militair straf- en tuchtrecht.

De SGP’er zal niet zozeer een moreel oordeel moeten vellen over de handelwijze van Nederlandse militairen, als wel een juridisch stevig onderbouwd standpunt dienen in te nemen. De prangende vraag is of officieren van de Militaire Inlichtingen-en Veiligheidsdienst (MIVD) zich schuldig hebben gemaakt aan illegale praktijken.

Van den Berg zal een vier leden tellende commissie gaan leiden. Slechts één van hen is actief politicus: Eddy Schuyer, fractievoorzitter van D66 in de Eerste Kamer. De andere leden zijn Cees de Veer, ex-inspecteur-generaal voor de krijgsmacht, en Guido Coolen, een voormalige schout-bij-nacht (officier bij de marine).

Kamp heeft de commissie niet gebonden aan een termijn om de ‘mogelijke misstanden’ in Irak te onderzoeken. Naar verwachting zal het onderzoek maanden duren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden