Servische tweespalt

IN HUN strijd om de macht in de Republika Srpska, het Servische deel van Bosnië-Herzegowina, hebben Radovan Karadzic en zijn getrouwen een gevoelige nederlaag geleden....

Dat was lastiger, want Banja Luka is Plavsic' regeringscentrum, en ze beschikt daar onder de bevolking over veel meer aanhang dan Karadzic c.s. Maar de mini-Machiavelli's uit Pale hoopten hun doel te bereiken door het aanvoeren van duizenden, grotendeels gewapende betogers uit het door hen gecontroleerde deel van Srpska. Eenmaal in het centrum van Banja Luka, zouden die onderweg met slivovitsj op temperatuur gebrachte demonstranten ongetwijfeld 'spontaan' op de gedachte zijn gekomen om het regeringsgebouw te bestormen. De bestorming van het Winterpaleis (november 1917 in Petrograd) in een karikaturale lachspiegel.

Maar dit keer waren zowel de aan Plavsic loyale politie als SFOR op de situatie voorbereid. De bussen die Karadzic' hoofdmacht moeste aanvoeren, kwamen Banja Luka niet in. De vooruitgereisde prominenten - Karadzic' rechterhand Krajisnik, z'n premier Klickovic en parlementsvoorzitter Kalinic - brachten een paar benauwde uren door in hotel Bosna, en dropen uiteindelijk af. Het meegebrachte legertje lijfwachten moest de wapens inleveren.

Deze ontknoping betekent voor de Karadzisten een harde politieke en psychologische klap. Vooral het feit dat de SFOR-militairen niet zijn blijven toekijken, terwijl de bussen langs de versperringen probeerden te komen, is van eminent belang. Als ze niet waren opgetreden, had het gevaar gedreigd dat SFOR langzaam maar zeker in dezelfde positie was gedrongen als eens het tandeloze Unprofor.

Niettemin is er ook na deze krachtmeting nog weinig opgelost. Karadzic heeft een slag verloren, maar zet de strijd vanzelfsprekend voort. Hij is nog steeds oppermachtig in het noorden en oosten van de Republika Srpska en mag bovendien rekenen op de steun van Servië's president Milosevic, die liever de oorlogsmisdadiger Karadzic aan de touwtjes ziet trekken dan Plavsic die hem altijd heeft gehaat.

In oktober moeten er ter verheldering van de verhoudingen in Srpska verkiezingen komen, maar over hoe dat moet, bestaat nog geen enkele duidelijkheid. Komend weekeinde zijn in heel Bosnië de al enkele malen uitgestelde gemeenteraadsverkiezingen. Ook over het verloop daarvan valt nog weinig te zeggen. De Kroatische nationalisten hebben al een boycot van die verkiezingen aangekondigd. Het proces van Dayton verloopt traag en ontmoet veel hindernissen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden