Serviërs geven Kosovo niet op

Servië heeft vrijdag een diplomatiek offensief gelanceerd om de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof te ontkrachten en de onafhankelijkheid van Kosovo te stuiten. De Servische president Boris Tadic zendt vijftig ‘speciale gezanten’ uit om wereldwijd steun te vragen.

Donderdag concludeerde het Internationaal Gerechtshof (ICJ) dat de Kosovaarse onafhankelijkheidsverklaring geen schending was van het internationaal recht. Het advies was een overwinning voor de voormalige Servische provincie, die in 2008 de onafhankelijkheid uitriep.

Maar Servië geeft de strijd niet op. ‘De beslissing van het ICJ is hard voor Servië, en dat moeten we openlijk aan de bevolking vertellen’, zei Tadic. ‘Maar dat betekent niet dat de diplomatieke strijd om Kosovo voorbij is.’

Hoewel Servië zelf om het oordeel van het ICJ had gevraagd, doet Belgrado het advies nu af als irrelevant. Het land wil in de VN-assemblee een resolutie indienen waarin het nieuwe onderhandelingen over de Kosovaarse status eist.

Steun

Servië’s grote broer Rusland en China – zelf beducht voor het separatisme van Tibet en Xinjiang – beloofden vrijdag hun steun voor zo’n resolutie. Maar na het pro-Kosovaarse ICJ-advies is het verre van zeker dat Servië de meerderheid van de VN-assemblee achter zich krijgt.

Bovendien riskeert Servië met zijn weerbarstige reactie een vertraging van het EU-toetredingsproces. De Europese Unie had om een gematigde en constructieve reactie gevraagd. Dat Servië zich daar niets van aan trekt, komt doordat de EU zelf verdeeld is (vijf EU-landen erkennen Kosovo niet, en gaven ook na het ICJ-advies aan dat niet te zullen doen). Ook duurt een Servisch EU-lidmaatschap nog jaren en is daardoor electoraal minder belangrijk dan Kosovo.

‘Door de interne crisis in de EU lijkt de deur voorlopig op slot voor Servië ’, zegt Predrag Simic, politicoloog aan de Universiteit van Belgrado. ‘In zulke tijden vallen de mensen voor populistische boodschappen, en kun je als politicus niet verkondigen dat we Kosovo kwijt zijn.’

Obstructiepolitiek

Kosovo ligt niet wakker van de Servische obstructiepolitiek. Na het ICJ-advies verwacht het van 69 naar ruim 100 erkenningen te gaan. De steun van Servië en Rusland (dat door zijn vetorecht in de VN-Veiligheidsraad de VN-erkenning van Kosovo kan boycotten) is wenselijk, maar niet noodzakelijk om als normale staat te kunnen functioneren. Alleen in het noorden van Kosovo, waar de Servische minderheid het bestuur in Pristina niet aanvaardt, vormt de tegenwerking van Belgrado een probleem.

Maar de grootste zorgen van het prille Balkanstaatje zijn de interne problemen, zoals de werkloosheid en de corruptie. Na eerdere invallen bij de ministeries van Transport en Telecommunicatie, werd vrijdag – als domper op de feestvreugde – de gouverneur van de centrale bank van Kosovo gearresteerd. Hij wordt verdacht van grootschalige fraude.

Gouverneur Hashim Rexhepi van de Centrale Bank van Kosovo (met streepjesdas) wordt door politiemensen weggevoerd. Hij wordt verdacht van grootschalige fraude (Reuters)Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden