Servicewinkel bundelt alles wat dorp kwijtraakt

De servicewinkel moet hét antwoord zijn op teruglopende economische activiteiten en verschraling van het voorzieningenniveau in de kleine kernen.

Maar zover is het niet gekomen. Sinds februari vorig jaar kunnen de 1200 Epenaren voor hun geld, postzegels, postpakketten en andere basisvoorzieningen terecht in de servicewinkel, die is ondergebracht in het VVV-kantoor.

Er staat niet alleen een geldautomaat, maar mensen kunnen er ook internetbankieren. Uitzendbureau Tempo-Team biedt banen aan, via documentatie aan de muur en informatie op de computer. Geregeld komt er een consulent langs, die in het VVV-kantoor spreekuur houdt. 'Vooral in het voorjaar en de zomer is het druk. Dan zoekt de horeca personeel en zoeken jongeren een baan', aldus Verplancke.

Energiebedrijf Essent heeft een hoekje waar mensen terecht kunnen met (schriftelijke) vragen en klachten. Ook de Zorggroep Thuis en de gemeente Gulpen-Wittem bieden informatie en diensten aan in de servicewinkel. De politie houdt een keer per maand vast spreekuur.

Verplancke vervult een bemiddelende rol tussen enerzijds de klanten en anderzijds de bedrijven en instanties. 'We zijn en blijven VVV-mensen, maar hebben er extra taken bij gekregen', zegt de manager van het VVV-kantoor. Daarvoor krijgt hij ook extra betaald.

Het concept van de servicewinkel is ontwikkeld door de Rabobank. De coöperatieve bank heeft de afgelopen jaren honderden vestigingen in vooral kleine dorpen gesloten, maar wilde toch enkele basisvoorzieningen handhaven. TPG, Tempo-Team en Essent meldden zich als partner.

'Je moet de servicewinkel zien als vooruitgeschoven post van de partners', zegt Rob Lohman, distributiemanager van de Rabobank en directielid van Servicewinkel Nederland BV. 'Dit is hét antwoord op teruglopende economische activiteiten en verschraling van het voorzieningenniveau in de kleine kernen.'

De servicewinkel wordt ondergebracht in een bestaande accommodatie. Dat kan van alles zijn, van een bakker of supermarktje tot gemeenschapshuis. De 'host' (gastheer) krijgt een vergoeding van duizend tot 1500 euro per maand. Na Epen zijn er in Zuid-Limburg nog vier servicewinkels geopend: in Welten in de lokale drogist, in Chevremont in een boerenbondwinkel, in Spekholzerheide in de bibliotheek en in Jabeek in het gemeenschapshuis.

Maar dat is nog maar het begin. Lohman voorspelt dat er volgend jaar minstens 25 en over twee jaar zelfs tweehonderd servicewinkels in Nederland zullen zijn geopend, verspreid over het hele land. 'Op dit moment zitten al 45 kernen in de pijplijn. Waar de volgende servicewinkel wordt geopend? Dat zal een nek-aan-nek-race zijn tussen Heerjansdam en ergens op Goeree Overflakkee.'

In een loods op een industrieterrein aan de rand van Eindhoven is een voorbeeld-servicewinkel ingericht. Op de toonbank van een nagebootst levensmiddelenzaakje vermeldt een bordje: 'Mag ik iets meer pinnen? Boodschappen betalen en geld halen bij de kassa van deze winkel.'

Volgens Lohman wordt gestreefd om in elke servicewinkel een geldautomaat te plaatsen. Anders moet de winkelier aan contant-geld-terug doen: 'Het is essentieel dat mensen contant geld kunnen opnemen.'

De servicewinkel is een formule in ontwikkeling. Meer bedrijven en instellingen kunnen meedoen. Zo is uit een tevredenheidsonderzoek in Epen gebleken dat bewoners ook graag hun medicijnen (op voorschrift) en rijbewijs in het VVV-kantoor willen kunnen ophalen.

De provincie Limburg is zo enthousiast over de formule, dat ze vorige week besloot een subsidie van 595 duizend euro te verstrekken. Daarmee wil het provinciebestuur de vestiging van 25 servicewinkels in Parkstad Limburg (de regio rond Heerlen/Kerkrade) alsmede 22 servicepunten in boerderijwinkels elders in de provincie stimuleren.

'Het is een manier om de leefbaarheid in dorpen en stadswijken op peil te houden', meent gedeputeerde Herman Vrehen. Hij ziet ook een rol weggelegd voor bibliotheken. 'Op een pc kunnen mensen aangeven welk boek ze willen lenen, dat ze de volgende dag kunnen ophalen. Zo kan de servicewinkel een vooruitgeschoven post van de bibliotheek zijn.'

Varianten van de servicewinkel zijn eerder al op sommige plaatsen elders in Nederland opgedoken. Zo kent Gelderland zijn Kulturhus (oorspronkelijk uit Denemarken), en ook in Noord-Nederland lopen initiatieven.

Volgens Rabo-manager Lohman wordt het succes van de servicewinkel uiteindelijk bepaald door de eindgebruiker ofwel de burger. Uit onderzoek is weliswaar gebleken dat veel bewoners van kleine kernen gehecht zijn aan bepaalde basisvoorzieningen. Maar ze moeten daarvan dan ook gebruikmaken. ' Een gemeenschapshuis zonder verenigingen is geen lang leven beschoren. Datzelfde geldt voor die kleine buurtsuper, wanneer iedereen toch de auto pakt en naar de C1000 of AH verderop rijdt. Als bewoners zelf niks doen voor de leefbaarheid, verwordt elke kleine kern tot louter een verzameling woningen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden