NieuwsKamp Moria

Serie branden in kamp Moria: ‘Een exodus aan mensen die de vlammenzee ontvluchtten’

Een serie branden heeft vluchtelingenkamp Moria op het Griekse eiland Lesbos woensdagochtend vrijwel volledig in de as gelegd. Volgens Artsen zonder Grenzen zijn er geen doden gevallen, maar is het vanwege de brand niet mogelijk eventuele slachtoffers te behandelen. 

Vluchtelingen rennen weg van de brand in kamp Moria.Beeld AP

Vanwege het vuur, dat zich door de wind razendsnel verspreidde, en vanwege de duizenden migranten die gillend wegrenden voor de vlammen, leek het grootste vluchtelingenkamp van Europa volgens ooggetuigen daadwerkelijk op de metafoor die zo vaak wordt gebruikt om Moria te omschrijven: de hel.

‘Ons team zag het vuur de hele nacht om zich heen grijpen’, aldus Marco Sandrone, teamleider van Artsen zonder Grenzen op Lesbos. ‘Alles stond in brand en we zagen een exodus aan mensen die richtingloos uit de vlammenzee vluchtten. Kinderen waren bang, ouders in shock.’

Woensdagavond woedden opnieuw branden in de delen van het kamp die eerder gespaard bleven, meldde persbureau Reuters.

De pediatrische kliniek van Artsen zonder Grenzen, waar normaal al zo’n 120 kinderen per dag worden behandeld, is momenteel onbruikbaar. Dit geldt tevens voor het met Nederlandse geld gefinancierde noodhospitaal dat twee weken geleden werd geïnaugureerd en dat woensdagnacht is verwoest tijdens de branden.

Omdat zeker de helft van het kamp is verwoest, is het voor de meeste migranten onmogelijk geworden nog in en rond Moria te overnachten. Circa vierhonderd alleenreizende minderjarigen zijn volgens premier Kyriakos Mitsotakis inmiddels overgebracht naar het vasteland, maar het gros van de overige twaalfduizend migranten, hoofdzakelijk afkomstig uit Afghanistan en Syrië, zwierven de dag na de brand dakloos over de autowegen van het eiland op zoek naar water, voedsel en onderdak. 

Politieblokkades wegens corona

Zij werden bijna allemaal tegengehouden door politieblokkades. Woensdagavond kwam het op de weg naar de haven van Mytilini tot schermutselingen waarbij migranten met stenen gooiden en de politie traangas inzette. Er waren geen berichten over gewonden.

De politieblokkades waren oorspronkelijk opgericht omdat er sinds vorige week woensdag 35 coronagevallen in Moria zijn geconstateerd en er grote angst bestaat voor verdere besmettingen. De plek waar deze 35 in quarantaine zitten, is niet door de brand getroffen, maar de bewoners bleken woensdag wel te zijn gevlucht. Van slechts acht van hen is duidelijk waar zij zich nu bevinden.

Vluchtelingen slapen langs de kant van de weg na een brand in kamp Moria.Beeld REUTERS

Ook is het nog onduidelijk hoe de branden precies zijn ontstaan. Een aantal ooggetuigen beweren dat het vuur werd aangestoken door Griekse bewoners van Lesbos, maar volgens de Griekse minister van Binnenlandse Zaken is het ‘zeker dat de brand is aangestoken door asielzoekers in het kamp’.

Dinsdagavond braken er protesten uit onder bewoners die het oneens zijn met de strenge coronalockdown die sinds afgelopen donderdag van kracht is. Ook lieten brandweerlieden in lokale media weten op ‘verzet’ van migranten te zijn gestuit tijdens het blussen van de branden.

Noodsituatie uitgeroepen

Hoewel kamp Moria al vier jaar lang zwaar overbevolkt is – eerder dit jaar verbleven er ruim 20 duizend migranten terwijl er in totaal plek is voor maximaal 3.000 bewoners – had de Griekse regering volgens hulpverlener Karin Arendsen van Stichting Bootvluchteling geen plan paraat om paniek te voorkomen in een dergelijke situatie. 

Woensdagochtend werd daarom de noodsituatie uitgeroepen en stuurde de regering politie-eenheden vanuit Athene naar Lesbos. Een deel van hen werd belast met de bouw van een noodtentenkamp. Volgens de Griekse minister van Migratie Mitarakis kunnen de meest kwetsbare bewoners van Moria de nacht van woensdag op donderdag doorbrengen op een veerboot. Donderdag worden ook twee marineschepen verwacht die mensen kunnen opvangen. 

Ondanks een oproep van 31 hulporganisaties waaronder Human Rights Watch, Amnesty International en Stichting Bootvluchteling om de slachtoffers zo snel mogelijk naar het Griekse vasteland te brengen, wil premier Mitsotakis dat alle migranten op het eiland blijven vanwege de corona-uitbraak. Wel gaf hij aan dat de situatie zoals die was in Moria op de lange termijn niet kan voortduren,  en dat het oplossen van de migratiestromen geen Grieks, maar een Europees probleem is.

Vanuit datzelfde Europa werd woensdag op grote schaal gereageerd. Migratiecommissaris Margarítis Schinás zei premier Mitsotakis te hebben ‘verzekerd dat de Europese Commissie bereid is Griekenland in deze moeilijke tijden op alle niveaus rechtstreeks bij te staan’. De Nederlandse minister Sigrid Kaag zegde woensdag 1 miljoen euro noodhulp toe om nieuwe ‘menswaardige opvang te bieden’ op Lesbos. Nederland is alleen niet van plan dakloze migranten over te nemen, zoals de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen woensdag voorstelde op Europabrede schaal te doen. ‘Het overnemen van vluchtelingen? Daarop is het antwoord nee’, aldus staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asielzaken) tegen RTL Nieuws.

Hoe de vluchtelingen van Moria bekneld raakten tussen internationale belangen
Dertienduizend vluchtelingen staan letterlijk op straat. Wat is de achtergrond van het overvolle kamp Moria?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden