SER: onteigenen van grond door gemeenten moet gemakkelijker

Gemeenten moeten meer mogelijkheden krijgen om grond te onteigenen als zij van plan zijn een woonwijk te bouwen. Dat is de strekking van een ontwerpadvies van de Sociaal-Economische Raad over het grondbeleid van de overheid....

De voorgestelde onteigeningsprocedure is vooral bedoeld als stok achter de deur tegen zogeheten free riders. Dat zijn speculanten en projectontwikkelaars die niet willen meebetalen aan de aanleg van nieuwe infrastructuur, openbaar groen en andere 'bovenwijkse' voorzieningen die de kwaliteit van een nieuwbouwwijk ten goede komen.

De huidige wetgeving biedt gemeenten volgens de SER onvoldoende soelaas om daar tegen op te treden. Daarom moet in de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) een zogenoemde 'grondexploitatievergunning' worden opgenomen. Die geeft gemeenten het recht grondeigenaren die alleen maar uit zijn op snelle speculatiewinsten, uit te sluiten van deelname aan de bouw van een woonwijk. Wie geen vergunning krijgt, moet vervolgens ook veel sneller onteigend kunnen worden.

De meeste projectontwikkelaars zijn wel degelijk bereid met gemeenten afspraken te maken over de financiering van bovenwijkse voorzieningen. De kosten daarvan worden vervolgens verwerkt in de verkoopprijzen van de woningen in de wijk.

Ook de Vereniging van Nederlandse Projectontwikkelaars (Neprom) vindt dat free riders effectiever moeten kunnen worden aangepakt. Hun optreden jaagt andere projectontwikkelaars op kosten, en leidt tot vertragingen in het onderhandelingsproces met de gemeenten en tijdens de bouw.

Over een paar weken zullen de grote projectontwikkelaars met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) een wetswijzing aan het kabinet presenteren die nauw aansluit bij de voorstellen van de SER. VNG en Neprom willen dat het kabinet een lijst opstelt waarin precies wordt vastgelegd welke bovenwijkse publieke voorzieningen de gemeente in rekening mag brengen bij projectontwikkelaars.

Ook de huizenprijzen in nieuwbouwlocaties zullen waarschijnlijk dalen door de nieuwe spelregels die door VNG, Neprom en SER worden bepleit. Dat komt omdat een projectontwikkelaar die van een gemeente de rekening krijgt voor bovenwijkse voorzieningen, die waarschijnlijk in mindering gaat brengen op de prijs die hij voor bouwland betaalt.

Boeren maken nu vaak formidabele winsten als zij hun land aan een projectontwikkelaar verkopen. Onder de nieuwe spelregels zullen die mogelijk lager zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.