SER: detacheren buitenlandse werknemers in Nederland 'schimmig'

De Europese regels voor het detacheren van buitenlandse werknemers in Nederland worden te vaak misbruikt. Nederlandse werknemers hebben daardoor soms te maken met oneerlijke concurrentie van goedkope buitenlanders. Die kritiek geeft de Sociaal-Economische Raad in het ontwerpadvies Arbeidsmigratie dat vandaag verschijnt.

null Beeld anp
Beeld anp

Bedrijven kunnen al sinds 1996 dankzij de detacheringsrichtlijn makkelijker met hun eigen personeel aan projecten over de grens werken. Detacheren is maximaal twee jaar toegestaan en is bedoeld voor bijvoorbeeld een Pools metaalbedrijf dat met eigen lassers een klus aanneemt in de Eemshaven. De Polen krijgen dan loon volgens de Nederlandse normen, maar betalen hun sociale premies en aanvullend pensioen in hun thuisland, zodat ze daar verzekerd zijn als ze terugkeren.

Omdat er via allerlei ingewikkelde constructies wordt gewerkt, valt niet precies te achterhalen hoeveel buitenlandse werknemers in Nederland zijn gedetacheerd. Maar uit gegevens over 2011 blijkt dat het om ten minste 106 duizend mensen ging. Er wordt veel gedetacheerd in de bouw, landbouw en transport.

Verdienmodel

Detachering is dankzij de lagere sociale lasten een verdienmodel, constateert de SER. Het adviesorgaan, bestaande uit werkgevers, vakbonden en onafhankelijke kroonleden, noemt de wereld van de detachering 'ondoorzichtig en af en toe schimmig'. Buitenlandse werknemers zijn niet alleen 10 tot 30 procent goedkoper via de sociale premies, vaak wordt ook verdiend aan reis- en huisvestingskosten. Zo moesten Portugese betonvlechters die aan de ondertunneling van de A2 bij Maastricht werken per maand bijna 1.000 euro huur betalen. 'Detacheren is tijdelijk bedoeld. Maar het dreigt permanent te worden, met goedkope werknemers uit bijvoorbeeld Portugal die via een Iers bedrijf jarenlang door Europa zwerven', zegt SER-voorzitter Mariëtte Hamer.

Brussel moet de regels voor detachering aanscherpen, stelt de SER in zijn ontwerpadvies. 'Het moet afgelopen zijn met die race to the bottom. Europa moet de regels aanscherpen, Nederland moet veel meer inzetten op stevig en doortastend handhaven van de regels die er al zijn', vindt Hamer. 'Het speelveld moet voor iedereen gelijk zijn. Voor degenen die werken, maar ook voor bedrijven. Werkgevers die zich aan de regels houden, worden onderuitgehaald door bedrijven die dat niet doen. Met dit advies geven ook werkgevers een belangrijk signaal af: het moet gaan om kwaliteit en niet om steeds maar weer goedkoper.'

'Code oranje'

Het SER-advies is een steun in de rug van minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hij sloeg vorig jaar zomer alarm met een 'code oranje' over de negatieve effecten als uitbuiting en verdringing op de Europese arbeidsmarkt. Asscher heeft zelf een belangrijk instrument in handen, zegt Hamer. 'Handhaving, handhaving en nog eens handhaving. Maar dit advies wordt ook gesteund door werkgevers. Daarmee kan hij een sterk signaal afgeven in Europa.'

In het advies wordt speciale aandacht gevraagd voor de transport-sector. Postbusondernemingen, die in die sector veelvuldig worden gebruikt, moeten worden aangepakt, stelt de SER. 'Een internationale transport-onderneming die in Cyprus is gevestigd, kan bijna niet anders zijn dan een goedkope constructie', zegt Hamer.

De SER onderstreept dat arbeidsmigratie van groot belang is voor Nederland, als tweede exportland van Europa. Als de economie aantrekt, worden weer tekorten verwacht. Maar ook nu al blijven kansen liggen, omdat veel Oost-Europese arbeidsmigranten werken onder hun niveau, stelt het advies. Ook moet Nederland meer doen om kenniswerkers aan te trekken. Dat kan bijvoorbeeld door aantrekkelijk te worden voor buitenlandse studenten.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden