Nieuws

SER adviseert over personeelstekorten: meer uren werken en minder regeldruk

Om de nijpende personeelstekorten in publieke sectoren te bestrijden moet het kabinet deeltijdwerkers stimuleren meer uren te maken. Bovendien moet de regeldruk verminderd en de kwaliteit van werkgeverschap omhoog. Dat staat in het advies van de Sociaal Economische Raad (SER).

Marieke de Ruiter
Vuilnisman in een trein op het Centraal Station in Amsterdam.  Beeld Elisa Maenhout
Vuilnisman in een trein op het Centraal Station in Amsterdam.Beeld Elisa Maenhout

Volgens de werkgevers- en werknemersorganisaties, die zijn verenigd in de SER, is de urgentie om iets te doen aan de arbeidsmarktkrapte groot. Helemaal in maatschappelijke sectoren als het onderwijs, de zorg en opsporing zijn de personeelstekorten nijpend. Als het kabinet hier niets aan doet, dreigt volgens de sociale partners lagere welvaart en een vertraging in het verwezenlijken van maatschappelijke ambities als de energietransitie, woningbouw, de uitbreiding van defensie en digitalisering.

Hoewel ‘realisme over de maakbaarheid’ volgens de SER gepast is, kan het kabinet op korte termijn wel degelijk sturen op meer instroom van nieuw personeel, het beperken van de uitstroom en het beter benutten van bestaand potentieel. Voor dat laatste kan onder meer worden gekeken naar de vele deeltijdwerkers in maatschappelijke sectoren. Volgens een eerdere berekening van adviesbureau McKinsey zouden vrouwen in het onderwijs slechts 34 minuten meer hoeven te werken om de personeelstekorten op te lossen. In de zorg zou een verlenging van 48 minuten volstaan.

Het probleem is alleen, zo schrijft de SER, dat contractuitbreiding op de werkvloer vaak geen onderwerp van gesprek is. Bovendien is voltijd werken nu vaak niet lonend en niet te combineren met zorg- en huishoudelijke taken. Het kabinet zou belemmeringen moeten wegnemen door de lasten op arbeid te verlagen en de financiële toegankelijkheid van de kinderopvang te verbeteren. Al speelt bij dat laatste wel een probleem: ook de kinderopvang kampt met grote personeelstekorten.

Regeldruk

De uitstroom van personeel in publieke sectoren is hoog. Dat komt enerzijds door het vergrijsde personeelsbestand maar ook doordat werknemers, onder wie jongeren en zij-instromers, vaak ‘teleurgesteld afhaken’. Om dat te voorkomen moet de kwaliteit van management en werkgeverschap omhoog. Werkenden zouden betere loopbaanmogelijkheden en een beter salaris moeten krijgen (tussen 2010 en 2015 gold de nullijn voor het loon van overheidspersoneel). Publieke sectoren zouden ook een voorbeeldrol moeten spelen door meer vaste contracten te bieden bij structureel werk.

Bovendien zouden werkenden minder moeten worden bekneld door regelgeving. De ‘regelzucht en verantwoordingsdrift’ leiden nu tot verminderd werkplezier en afnemende motivatie. Dat leidt weer tot uitval en vertrek, wat weer meer werkdruk tot gevolg heeft voor achterblijvende collega’s. Ook constateert de SER dat de productiviteit in maatschappelijke sectoren omhoog kan door te investeren in arbeidsbesparende technologie.

Het kabinet komt naar verwachting voor de zomer met een plan om de tekorten in de publieke sector aan te pakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden