SER-advies is zeker niet vrijblijvend

De sociale partners hebben zich in de SER verplicht tot het streven naar een hogere arbeidsparticipatie. Dat is grote winst, meent Alexander Rinnooy Kan....

De column van Frank Kalshoven betekende een ongelukkige begin van het afgelopen weekend (Economie, 2 september). Niet omdat zijn kritiek (‘het SER-advies was een inhoudsloze valse start’) hard zou zijn aangekomen, maar omdat ik kennelijk toch niet goed heb uitgelegd wat het advies tot zo’n uitzonderlijk resultaat maakt. Frank Kalshoven heeft het althans niet begrepen.

In het middellangetermijnadvies accepteert de SER unaniem de door het Centraal Planbureau berekende omvang van de vergrijzingopdracht waarvoor Nederland voor staat. Ongeveer de helft van dat karwei moet geklaard kunnen worden door de fiscalisering van de AOW en de individualisering van de heffingskorting. Voor de andere helft kiest de SER voor verhoging van de arbeidsparticipatie als de beste aanpak.

Is dat haalbaar? Ja. Het Centraal Planbureau berekende voor ons dat dat zal neerkomen op een verhoging van de participatiegraad van de huidige 72 procent naar tegen de 80 procent. Dat is ambitieus maar met de inzet van allen haalbaar; een vergelijkbare verhoging realiseerde Nederland sinds het begin van de jaren negentig. Nederland komt dan uit rond of zelfs iets boven de Zweedse participatieniveaus en dat zijn de hoogste in Europa.

In het middellangetermijnadvies staat niet gedetailleerd beschreven hoe het verhoogde participatieniveau precies gerealiseerd moet worden. Maar dat neemt niet weg dat werkgevers- en werknemersorganisaties bereid zijn dat eindniveau als resultaatsverplichting te accepteren. Dat is voor het eerst en het is de grote winst van dit advies. Het is voor Nederland van grote betekenis: als werkgevers en werknemers verplichtingen aangaan rond werkgelegenheid en participatie, dan mag daarvan meer verwacht worden dan wanneer politici dat doen. Het zijn tenslotte werkgevers en werknemers die de participatie in de praktijk realiseren en niet goedwillende bestuurders in Den Haag.

De gedetailleerde maatregelen om de verhoogde participatie te realiseren moeten uiteraard nog worden ontwikkeld – daar had Kalshoven gelijk in. Maar het mlt-advies maakt daar gedurende 120 pagina’s wel een grondig begin mee. En het is vooral een uitnodiging aan de politiek om alle onderdelen van wat in het advies de participatiepijler wordt genoemd in de loop van de komende maanden en jaren samen nader uit te werken.

Dan kan ook, van jaar tot jaar, bekeken worden of wij nog in het spoor zitten van onze participatieambities. En als dat onverhoopt niet zo zou zijn, dan kunnen werkgevers en werknemers daarop nu ook echt aangesproken worden.

Dat laatste, die resultaatsverplichting, maakt dit SER-advies tot een kansrijk en niet vrijblijvend vertrekpunt voor een brede en gezamenlijke aanpak van de voor Nederland essentiële opgave om zich van een verzorgingsstaat te transformeren tot een samenleving waarin participatie centraal staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden